I SA/Gd 784/17

PostanowienieWSA w Gdańsku2018-04-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę fizyczną na formularzu przeznaczonym dla osób prawnych, pomimo uzupełnienia braków formalnych w postaci podpisu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę fizyczną na formularzu przeznaczonym dla osób prawnych, nawet po uzupełnieniu braków formalnych w postaci podpisu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania. Kluczowe jest złożenie wniosku na właściwym, urzędowym formularzu, którego wzór został ustalony dla danej kategorii podmiotu.
Stan faktyczny
Skarżący T.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych (podpisanie wniosku), skarżący złożył podpisany wniosek, jednak na niewłaściwym formularzu (PPPr zamiast PPF). Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw, wskazując na trudności w osobistym podpisaniu formularza. Sąd administracyjny utrzymał w mocy zarządzenie referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T.S. na zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 15 lutego 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A" s.c., D.S. i T.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 roku oraz orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 1 grudnia 2017 r., skarżący T.S. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy. Z uwagi na to, że powyższy wniosek zawierał braki formalne uniemożliwiające nadanie mu dalszego biegu, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2018 r. zobowiązano wnioskodawcę do ich usunięcia przez podpisanie wniosku (w rubryce nr 15 formularza PPF) w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie, tj. w dniu 29 stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego), skarżący nadesłał podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednakże został on złożony na formularzu PPPr, przewidzianym dla osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Zarządzeniem z dnia 15 lutego 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw wskazując, że z uwagi na wykonywaną pracę kierowcy, nie miał możliwości przyjechać do sądu i samodzielnie podpisać formularza. Jednocześnie dodał, że jego żona ponownie wypisała nowy formularz, choć dane zostały wskazane na nieprawidłowym druku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017., poz. 1369; dalej "p.p.s.a"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Dodania wymaga, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. Jak stanowi art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek (o przyznanie prawa pomocy – przyp. Sądu) składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 p.p.s.a., stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Dla możliwości rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wymagane jest, aby wniosek spełniał określone wymogi formalne. W związku ze stwierdzonym brakiem podpisu pod złożonym wnioskiem, strona została wezwana do uzupełnienia tego braku formalnego w terminie 7 dni i pouczona, że nieuczynienie zadość temu obowiązkowi skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Jakkolwiek strona skarżąca złożyła podpis pod wnioskiem o przyznanie prawa pomocy niemniej jednak został on złożony na formularzu PPPr, nie przewidzianym dla wniosków składanych przez osoby fizyczne. W myśl powołanego przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu. Nie może to być przy tym jakikolwiek urzędowy formularz, ale taki, którego wzór został ustalony na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 256 p.p.s.a. Wniosek o obowiązku złożenia wniosku o prawo pomocy na określonym, urzędowym formularzu wypływa wprost z brzmienia przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., w którego treści ustawodawca odwołał się do pojęcia "ustalonego wzoru" formularza. Wzór takiego formularza, obecnie obowiązującego, został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257). Zgodnie z § 1 Rozporządzenia, złożony i podpisany przez stronę formularz, oznaczony symbolem "PPPr", przeznaczony jest dla wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. W rozpoznawanej sprawie wniosek pochodził od osoby fizycznej, a zatem obowiązującym dla niej wzorem formularza był formularz oznaczony symbolem "PPF". Złożenie podpisu pod formularzem niewłaściwym dla danej kategorii podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy prawnej, nie można uznać za dochowanie wymogów formalnych koniecznych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Skoro skarżący w wyznaczonym terminie uchybił obowiązkowi uzupełnienia braku formalnego, to istniały podstawy do pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, o czym prawidłowo orzekł referendarz sądowy w zaskarżonym zarządzeniu. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło