I SA/Gd 786/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2009 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym w dniu 17 lipca 2013 r. na urzędowym formularzu PPF, którego braki uzupełniono dniu 2 sierpnia 2013 r., skarżący K. M. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą, która przynosi mu dochody w wysokości 15.000 zł brutto miesięcznie, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepracującą małżonką. Małżonkowie nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, ich majątek stanowi dom o powierzchni 240 m2. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie ww. przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: odpisów wszystkich złożonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę zeznań podatkowych za rok 2012 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39) lub rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy (PIT-40A), a w przypadku nieskładania za ww. rok zeznań podatkowych stosownych zaświadczeń w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich trzech miesięcy z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej oraz odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7, odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia, zaświadczenia właściwego organu potwierdzającego, że małżonka wnioskodawcy posiada obecnie status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę rachunków bankowych (rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdą z wymienionych osób stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę lub jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), oświadczenia, czy jest względem wnioskodawcy prowadzone postępowanie egzekucyjne, a jeżeli tak przedłożenia dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z jego majątku, zaświadczeń wystawionych przez banki o wysokości aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych przez wnioskodawcę lub jego małżonkę miesięcznych rat kredytowych oraz dokumentów obrazujących wysokość innych zobowiązań finansowych małżonków (wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę i jego małżonkę kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.). Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 27 sierpnia 2013 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 35), jednakże pozostało ono bez odpowiedzi. Wnioskodawca nie wykonał nałożonego na niego obowiązku i nie przedłożył żadnego z wymienionych dokumentów, uniemożliwiając tym samym dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej. Postępowanie wnioskodawcy, polegające na uchyleniu się od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, a tym samym stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.