I SA/Gd 787/09

WyrokWSA w Gdańsku2010-01-14

Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekazanie posiadania gospodarstwa rolnego w drodze umowy dzierżawy po złożeniu wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, ale przed wydaniem decyzji w tej sprawie, wyklucza prawo do tych płatności dla pierwotnego posiadacza (wydzierżawiającego)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przekazanie posiadania gospodarstwa rolnego w drodze umowy dzierżawy po złożeniu wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, ale przed wydaniem decyzji, nie wyklucza prawa do tych płatności dla pierwotnego posiadacza (wydzierżawiającego), o ile spełnił on warunki do przyznania płatności w momencie składania wniosku. Prawo do płatności jest związane z posiadaniem gruntów w dacie złożenia wniosku, chyba że uprawnienie zostanie przeniesione na następcę przed dniem wydania decyzji, co wymaga złożenia przez następcę wniosku o dopłaty.
Stan faktyczny
Producent rolny K.S. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, a następnie otrzymał decyzję przyznającą te płatności. Po pewnym czasie organ wznowił postępowanie, uchylił pierwotną decyzję i odmówił przyznania płatności, uznając, że K.S. nie był posiadaczem działek rolnych, ponieważ wydzierżawił je innemu producentowi. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że posiadanie gruntów musi trwać przez cały rok kalendarzowy. K.S. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do WSA w Gdańsku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 sierpnia 2009 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę 200(dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pan K. S., działając jako producent rolny, wystąpił w dniu 31.05.2004 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Decyzją z dnia 23.12.2004 r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał stronie płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia 25.05.2009 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia 12.06.2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił dotychczasową decyzję i odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, ponieważ na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, iż pan K. S. nie był posiadaczem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Pan K. S. wniósł odwołanie, zarzucając skarżonej decyzji naruszenie art. 7,8, 10 § 1, 16 § 1 oraz art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołujący się wskazał, że decyzja o przyznaniu płatności powinna zostać wydana do 31 lipca 2004 r., zaś wydanie decyzji w terminie nie dawałoby podstaw do jej późniejszego wzruszenia, albowiem okoliczność wydzierżawienia gruntów rolnych w dniu 15 września 2004 r. nie stanowiłaby podstawy do wznowienia postępowania, gdyż przepisy prawa nie precyzują, jaki okres posiadania działek rolnych wymagany jest do spełnienia warunków uzyskania płatności, nie musi to być pełen rok kalendarzowy. Nadto strona podniosła, że przedmiotowa umowa dzierżawy została zawarta w dniu 15 września 2004 r., a więc po zbiorze plonów w 2004 r. Stosując zasady celowości i słuszności należałoby przyjąć pogląd, że płatności za 2004 r. winny przysługiwać temu użytkownikowi gruntów, który grunty te w tym roku użytkował i zebrał plony. Zdaniem strony zmiana osoby posiadacza po okresie zbiorów plonów jest okolicznością nieistotną, nie zachodzi zatem, wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., nowa okoliczność istotna dla sprawy. Ponadto w ocenie skarżącego, skoro organ orzekający posiadał informację o przedmiotowej umowie dzierżawy w dniu 28.08.2006 r. i przez okres trzech lat nie wznowił postępowania, to wznowienie postępowania po tak długim czasie godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zaś skarżona decyzja pozostaje w sprzeczności z zasadą praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do państwa wyrażoną w art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia 21 sierpnia 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Dyrektor ARiMR wyjaśnił, iż postępowanie wznowieniowe jest jednym z postępowań nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego unormowanym w art. 145 do 149 K.p.a. i wszczynane jest z urzędu lub na wniosek strony. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Art. 150 K.p.a. stanowi, iż organem administracji publicznej właściwym w sprawach wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Organ I instancji był uprawniony do wszczęcia postępowania wznowieniowego, które zgodnie z przepisami art. 151 § 1 pkt 2 Kpa może zakończyć się wydaniem orzeczenia uchylającego dotychczasową ostateczną i prawomocną decyzję tegoż organu oraz rozstrzygającym o istocie sprawy. Rozpatrując sprawę, organ II instancji potwierdził zaistnienie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. W związku w wpłynięciem do organu I instancji informacji, że pan K. S. wydzierżawił gospodarstwo rolne innemu producentowi, należy uznać, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z zawartą w dniu 15.08.2004 r. umową dzierżawy Pan K. S., będąc właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 17,74 ha, wydzierżawił je na okres 10 lat państwu J. i R. S. W rezultacie powierzchnia stwierdzona w przypadku jednolitej jak i uzupełniającej płatności obszarowej wyniosła 0,00 ha. Przepis art. 53 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowi, że do postępowania w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.). Wobec powyższego do postępowania w sprawie niniejszego odwołania mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych wraz z przepisami wykonawczymi. Zgodnie z art. 2. ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Posiadanie nie jest prawem, jest stanem faktycznym. Dla posiadania istotne jest istnienie dwóch elementów - corpus i animus, tj. faktycznego władztwa nad rzeczą z zamiarem jej posiadania. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Dlatego uprawnionymi do uzyskania płatności bezpośrednich są właściciele gospodarstw rolnych, ale także inne osoby, które władają nimi z innych tytułów, na przykład dzierżawy, użytkowania, użyczenia. Płatność na jedną działkę rolną może być przyznana tylko jednemu producentowi. Zastosowanie w ustawie terminu "posiadacz" a nie "właściciel" nie kładzie nacisku na legitymowanie się prawem własności w stosunku do zgłaszanych działek rolnych, ale raczej takie faktyczne władztwo osoby nad działkami, które polega na prowadzeniu na nich działalności rolniczej, zgodnie z normami. Odnosząc się do zarzutu strony, iż wznowienie postępowania po prawie trzech latach od uzyskania przez organ orzekający informacji o zawartej przez nią umowie dzierżawy narusza zasadę trwałości decyzji wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a., należy stwierdzić, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W odniesieniu do stwierdzenia strony, iż na podstawie art. 35 § 3 K.p.a. decyzja w sprawie winna być wydana do dnia 31.07.2004 r., należy wskazać, iż organy ARiMR nie miały możliwości wydawania decyzji o przyznaniu płatności w ww. terminie z uwagi na fakt, iż rozporządzenie określające, na podstawie art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, stawki płatności uzupełniających, tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 września 2004 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających (Dz.U. 2004 nr 214 poz. 2168) weszło w życie w dniu 30 września 2004 r. Strona winna być w posiadaniu zadeklarowanych działek rolnych na dzień wydania decyzji, fakt przeniesienia posiadania przed wydaniem decyzji ma istotne znaczenie w sprawie. Zgodnie z zawartą w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Do istoty zasady dwuinstancyjności postępowania należy m.in. nakaz dwukrotnego rozpatrywania sprawy rozumiany jako konieczność dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Zasadą jest zatem skoncentrowanie postępowania dowodowego w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego. Organ drugiej instancji jest uprawniony wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego - stwierdzenie przez organ odwoławczy konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 KPA. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji: "gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Organ pierwszej instancji winien przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające w sprawie, w szczególności w celu ustalenia faktycznego użytkownika spornych gruntów, a przed wydaniem decyzji organ winien poinformować stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, do czego był zobowiązany na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ orzekający nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sprawie, tj. nie wezwał do złożenia wyjaśnień ani strony postępowania ani też osób dzierżawiących przedmiotowe grunty rolne w celu ustalenia kto był faktycznym użytkownikiem tych gruntów. Przed wydaniem decyzji organ winien był także poinformować stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, do czego był zobowiązany na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu 28.05.2009 r. pan K. S. stawił się w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , gdzie zapoznał się z aktami sprawy, jednak w aktach sprawy brak jest informacji o pouczeniu strony o uprawnieniu wynikającym z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego, w przypadku ustalenia, że strona nie była posiadaczem utrzymującym grunty rolne w dobrej kulturze rolnej, organ I instancji winien również rozważyć nałożenie sankcji zgodnie art. 5 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. oraz na podstawie art. 32 pkt l i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan K. S. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 7, 8, 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Decyzja o przyznaniu płatności została wydana w dniu 23.12.2004 r., a zatem z naruszeniem ww. przepisu. W ocenie producenta rolnego organy I i II instancji obecnie przerzucają na niego skutki swojego niewłaściwego postępowania. Skarżący podkreślił, że decyzja o przyznaniu płatności winna zostać wydana do dnia 31.07.2004 r. W konsekwencji wydanie decyzji w ww. terminie nie dawałoby podstaw do jej późniejszego wzruszenia, gdyż okoliczność wydzierżawienia gruntów po 15.09.2004 r. nie stanowiłaby podstawy do wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącego przepisy prawa nie precyzują, jaki okres posiadania działek rolnych jest wymagany do przyznania płatności. Pan K. S. wskazał, iż nieprawdą jest, iż termin wydania decyzji mijał dnia 30.04.2005 r. Skarżący podniósł, iż zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, decyzje w sprawie przyznania płatności ONW wydaje się w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Skarżący podniósł wątpliwość, czy przepis ten wyłączał stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie oświadczył, że określony w rozporządzeniu termin jest maksymalnym terminem, który może być przedłużany w trybie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący podkreślił, że urnowa z dnia 15.09.2004 r. została zawarta po zbiorze plonów. Zasady celowości i słuszności nakazują przyjęcie poglądu, iż płatności winny przysługiwać temu użytkownikowi, który grunty w tym roku użytkował i zebrał plony. Zdaniem skarżącego zmiana osoby posiadacza po okresie plonów jest okolicznością nieistotną. W rezultacie nie zachodzi, wymieniona w art. 145 § l pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, nowa okoliczność istotna dla sprawy. Skarżący zaznaczył także, że zgodnie z oświadczeniem zawartym w uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dowiedział się o umowie dzierżawy w dniu 28.08.2006 r., przy czym przez okres niemal 3 lat nie stanowiło to podstawy do podjęcia działań zmierzających do wzruszenia decyzji i przyznaniu płatności. Zdaniem strony wzruszenie decyzji po tak długim okresie czasu godzi w wyrażoną w art. 16 § l Kodeksu postępowania administracyjnego zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W niniejszej sprawie pan K. S. złożył skargę na decyzję kasacyjną wydaną przez organ II instancji w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia postępowania. Organy prawidłowo ustaliły w sprawie zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa i wobec ujawnienia nowych okoliczności dotyczących użytkowej powierzchni gruntów rolnych postanowieniem z dnia 25 maja 2009 r. wznowiły z urzędu postępowanie w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji z 12 czerwca 2009 r., wskazując konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność faktycznego użytkowania gruntów w sytuacji zawarcia w dniu 15 września 2004 r. umowy dzierżawy i pouczenia strony o uprawnieniu wynikającym z art. 10 § 1 kpa. W ocenie organu II instancji prawidłowe jest stanowisko Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa , że w ustawie, podobnie jak w przepisach unijnych, nie sprecyzowano, jaki okres posiadania działek rolnych uprawnia do przyznania płatności bezpośrednich, zatem na zasadach ogólnych kpa, skoro w sprawie z wniosku o przyznanie płatności jest wydawana decyzja zgodnie z art. 3 kpa, przesłanka posiadania przez producenta działek rolnych powinna być spełniona w momencie wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności. Organ II instancji stwierdził, ze skoro płatności są przyznawane w relacji do danego roku kalendarzowego, należy przyjmować, iż stan posiadania połączonego z utrzymaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatność, a wyzbycie się posiadania przed upływem roku kalendarzowego sprawia, ze nie istnieje przesłanka przyznania płatności za ten rok kalendarzowy. W ocenie Sądu pogląd organów nie jest uzasadniony. Powołany przez organ II instancji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 559/09 dotyczy innego stanu faktycznego – przekazania posiadania w następnym roku podatkowym, która to sytuacja nie ma wpływu na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy. Wbrew stanowisku prezentowanemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.) normuje wyłącznie sytuację podmiotu przejmującego posiadanie gospodarstwa rolnego, który w sytuacji spełnienia warunków do przyznania płatności i dopełnienia terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności, może uzyskać płatność. Stan faktyczny sprawy niniejszej i przesłanek posiadania gospodarstwa rolnego po dniu złożenia wniosku przez wydzierżawiającego, a przed dniem wydania decyzji, odpowiada dyspozycji powołanego przepisu. Podkreślić należy, że warunkiem przeniesienia uprawnienia o płatności przyznane do gruntów rolnych jest złożenie w terminie wniosku o przyznanie płatności. Wbrew stanowisku organów brak wniosku nowego posiadacza o przyznanie płatności nie uzasadnia twierdzenia, iż płatność w odniesieniu do gruntów objętych wnioskiem złożonym w terminie określonym w art. 12 za dany rok kalendarzowy nie przysługują wnioskodawcy (wydzierżawiającemu), mimo że w dacie złożenia wniosku grunty spełniały warunki przyznania płatności. Podkreślić należy, że płatności są przyznawane do gruntów rolnych pod warunkiem złożenia przez posiadacza gospodarstwa rolnego, zwanego "producentem rolnym" wniosku w terminie ustawowym. Jedynie sytuacja szczególna – złożenie na warunkach określonych w art. 4 ust. 1 powołanej ustawy – wniosku przez dzierżawcę, uzasadniać może przeniesienie uprawnienia do dopłaty na podmiot, na rzecz którego nastąpiło przeniesienie posiadania. Powołana ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. została wydana z uwzględnieniem rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (...). W art. 46 tego rozporządzenia unormowano zasady "przeniesienia uprawnień do płatności". W art. 46 ust 2 wskazano, że uprawnienia do płatności mogą zostać przeniesione w drodze dzierżawy, jeżeli przenoszone uprawnienia do płatności są powiązane z przeniesieniem odpowiadającej liczby kwalifikujących się hektarów. Uprawnienie do płatności należy zatem postrzegać co do zasady jako prawo przysługujące rolnikowi będącemu posiadaczem gruntów w dacie złożenia wniosku w terminie ustawowym, chyba że uprawnienie do płatności zostanie przeniesione na następcę przed dniem wydania decyzji. Termin złożenia wniosku o dopłaty na dany rok kalendarzowy ( 31 marca do 31 maja) jest związany z gospodarką rolną, o czym świadczy możliwość przedłużenia w przypadku Finlandii i Szwecji najpóźniej do 15 czerwca stosownego roku kalendarzowego (tak art. 15 ust 2 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady WE nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L. z dnia 30 kwietnia 2004 r.). Wskazać należy, że w art. 74 tego rozporządzenia określono skutki prawne przekazania na podstawie umowy dzierżawy całego gospodarstwa przez rolnika. Jeżeli przekazanie nastąpiło po spełnieniu wszystkich warunków przyznawania pomocy, dopłaty przysługują przekazującemu (art. 74 ust. 2 a contrario), chyba że przejmujący dopełni warunków określonych w ust. 3. Rozporządzenie to zostało opublikowane 30 kwietnia 2004 r., zatem zgodnie z art. 81 weszło w życie 7 dni po jego publikacji i obowiązuje w kwestii wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2005 r. Akty prawa krajowego wydane w związku z akcesją nie mogą być sprzeczne z prawem Unii Europejskiej, zatem dokonując wykładni ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. należy uwzględnić wykładnię celowościową i systemową przepisów Unii dotyczących dopłat do gruntów rolnych. Dopiero w dniu 26 stycznia 2007 r. uchwalona została ustawa o płatnościach w ramach systemów wspierania bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r., Nr 35, poz. 217 ze zm.). Na podstawie art. 59 powołanej ustawy utraciła moc ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich wyżej powołana. W ocenie Sądu wydanie powyższego aktu prawnego określającego zadania organów w zakresie dotyczącym płatności przyznanych rozporządzeniem Rady (WE) nr 1782/2003 i rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nie może być pominięte przy wykładni poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. Obowiązujący w 2004 r. przepis art. 4 powołany w niniejszej sprawie przez organy nie może zostać prawidłowo odczytany bez uwzględnienia art. 7 i 21 ustawy nowej, wydanej w celu realizacji zadań w zakresie normowanym nadal obowiązującym rozporządzeniem Rady (WE) nr 1782/2003. Zgodnie z art. 7 ust. 1 rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Podkreślić należy, że zapis art. 7 ust. 1 wyklucza stosowanie analogii prowadzącej do wniosku wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decydujący jest stan posiadania w dacie wydania decyzji w przedmiocie płatności. W art. 21 normuje sytuacje przekazania gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 796/2004 Komisji (WE), z tym że przekazanie po dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności obszarowej jest warunkowane spełnieniem przesłanek do przyznania płatności. Rozpoznając odwołanie pana K. S. organ II instancji uwzględni treść umowy dzierżawy z dnia 15 września 2004 r. i dokona oceny przesłanek wznowienia postępowania w kontekście zarówno wniosku rozstrzygniętego decyzją o przyznaniu płatności bezpośrednich z dnia 23 grudnia 2004 r., jak i bezspornej okoliczności niewystąpienia przez dzierżawcę z analogicznym jak wydzierżawiający wnioskiem o dopłaty za 2004 r. Organ dokona oceny przesłanek wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, w której orzeczono zgodnie z zasadami określonymi w powołanych przepisach prawa europejskiego. Z tych względów, uznając skargę za zasadną, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. orzekł jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 209 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło