I SA/Gd 787/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 kwietnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2010 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym w dniu 17 lipca 2013 r. na urzędowym formularzu PPF, którego braki uzupełniono dniu 2 sierpnia 2013 r., skarżący K. M. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą, która przynosi mu dochody w wysokości 15.000 zł brutto miesięcznie, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepracującą małżonką. Małżonkowie nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, ich majątek stanowi dom o powierzchni 240 m2. Zarządzeniem z dnia 9 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy, działając na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., Nr 270 ze zm.), wezwał wnioskodawcę do przedłożenia odpisów dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów i stanu rodzinnego. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 27 sierpnia 2013 r., jednakże pozostało ono bez odpowiedzi. Wnioskodawca nie wykonał nałożonego na niego obowiązku i nie przedłożył żadnego z wymienionych dokumentów Postanowieniem z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 787/13, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy uznając, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozostaje nadal niejasna, nie nadesłał on bowiem wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na weryfikację zawartych we wniosku kluczowych danych dotyczących jego aktualnej sytuacji majątkowej oraz dokonanie jej pełnej oceny. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że we wniosku złożonym na formularzu PPF skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych a referendarz sądowy dokonał błędnej oceny sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); dalej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że w razie wniesienia sprzeciwu Sąd ponownie i od początku ocenia przesłanki przyznania prawa pomocy na podstawie złożonego przez wnioskodawcę wniosku oraz dokumentów. Nie ocenia zaś samej prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza, które w wyniku wniesienia sprzeciwu utraciło swój byt. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.) W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą, która przynosi mu dochody w wysokości 15.000 zł brutto miesięcznie, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepracującą małżonką. Małżonkowie nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, ich majątek stanowi dom o powierzchni 240 m2. W niniejszej sprawie wobec stwierdzenia, że złożone przez skarżącego oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jest niewystarczające – na podstawie art. 255 P.p.s.a. – zażądano przedłożenia w terminie 7 dni szeregu dokumentów obrazujących wysokość uzyskiwanych przez małżonków dochodów, posiadanego majątku oraz comiesięcznych zobowiązań. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 27 sierpnia 2013 r., jednakże pozostało ono bez odpowiedzi. Wnioskodawca nie wykonał nałożonego na niego obowiązku i nie przedłożył żadnego z wymienionych dokumentów uniemożliwiając tym samym dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej. Postępowanie wnioskodawcy, polegające na uchyleniu się od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, a tym samym stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Ponadto Sąd zwraca uwagę na wysokość wpisu sądowego w niniejszej sprawie (500 zł) i wskazane przez wnioskodawcę miesięczne dochody (15.000 zł). W ocenie Sądu nie sposób uznać, iż wpis sądowy stanowiący zaledwie około 3% miesięcznych dochodów skarżącego jest kosztem nadmiernym i powodującym uszczerbek dla koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 260, orzeczono jak w sentencji postanowienia.