I SA/Gd 788/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 21 czerwca 2011 r. (data stempla pocztowego), T. G. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (od wpisu sądowego). Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, pomiędzy małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, źródłem ich utrzymania są osiągane przez każdego z nich dochody ze stosunku pracy w łącznej wysokości 4.900 zł miesięcznie, przy czym wynagrodzenie wnioskodawcy wynosi 1.900 zł netto, żona wnioskodawcy posiada mieszkanie o powierzchni 50 m2 oraz niezabudowaną nieruchomość (wielkości nie podano), natomiast wnioskodawca posiada 1.408 udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej 50 zł każdy (spółka nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej z uwagi na zaległości podatkowe), miesięczne wydatki związane z eksploatacją mieszkania wynoszą około 1.000 zł, nadto wnioskodawca spłaca kredyty i pożyczki hipoteczne udzielone mu przez banki w łącznej wysokości 890.000 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie ww. przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 6 lipca 2011 r. (doręczonym w dniu 13 lipca 2011 r.) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: odpisów wszystkich złożonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę zeznań podatkowych za rok 2010 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownych zaświadczeń w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę rachunków bankowych (rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdą z wymienionych osób stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, zaświadczeń od pracodawców wnioskodawcy i jego małżonki o wysokości ich średniego wynagrodzenia w kwocie brutto i netto za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją, czy są z tych wynagrodzeń dokonywane potrącenia egzekucyjne, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę i jego małżonkę kosztów utrzymania (opłat związanych z eksploatacją mieszkania: za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, innych), oświadczeń wnioskodawcy i jego małżonki w przedmiocie zarejestrowanych na nich pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), zaświadczeń wystawionych przez banki o wysokości aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę miesięcznych rat kredytowych oraz dokumentów obrazujących aktualną wysokość ich innych zobowiązań (wobec ZUS, urzędu skarbowego, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów). Z wymaganych dokumentów wnioskodawca przedłożył jedynie odpis złożonego przez niego zeznania podatkowego za 2010 r. oraz dowodów obrazujących wysokość miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania (opłat za energię elektryczną, gaz, usługi telekomunikacyjne i zaliczek wnoszonych do wspólnoty mieszkaniowej na pokrycie kosztów zarządu i świadczeń indywidualnych). Należy podkreślić, że wnioskodawca – pomimo wyraźnego wezwania – uchylił się od przedłożenia jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację finansową jego małżonki, jak również nie przedłożył wszystkich dokumentów odnoszących się bezpośrednio do jego sytuacji, w szczególności wyciągów z prowadzonych dla niego rachunków bankowych albo oświadczenia o ich nieposiadaniu oraz zaświadczenia od pracodawcy o wysokości wynagrodzenia. W tych okolicznościach stwierdzić trzeba, że to sam wnioskodawca uniemożliwił, poprzez selektywne przedkładanie dokumentów źródłowych, dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej. Zaniechanie wnioskodawcy w tym zakresie skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, zwłaszcza w świetle przedłożonego przez niego odpisu zeznania podatkowego za 2010 r., z którego wynika, iż łączny dochód wnioskodawcy za ww. okres wyniósł 157.532,57 zł, z czego należności ze stosunku pracy stanowiły kwotę 149.731,63 zł, i w kontekście uiszczenia przez wnioskodawcę w dniu 28 lipca 2011 r. wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Warto też wskazać, że rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy jest już drugim złożonym przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie. Poprzedni został rozpoznany negatywnie przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r., od którego wnioskodawca nie wniósł sprzeciwu, uiszczając za to wpis od skargi w kwocie 500 zł. Z tych względów uznano, że wnioskodawca ponownie nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.