I SA/Gd 789/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Asesor WSA Danuta Oleś, Protokolant Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...], wystawionego na J. P., a obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług od importu towarów za miesiąc listopad 2000 r. J. P. w dniu 25 kwietnia 2005 r. skierował do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie wskazanego wyżej tytułu wykonawczego. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] odmówił podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów. W wyniku wniesionego zażalenia podatnika Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej w podstawie prawnej przedmiotowego postanowienia powołał się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 58 i art. 59 § 1 k.p.a. oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968; z późn.zm.). W uzasadnieniu swojego stanowiska Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na treść art. 42 i 43 k.p.a. wskazał, że odpis tytułu wykonawczego doręczył w miejscu zamieszkania podatnika jego żonie tj. dorosłemu domownikowi, która podjęła się go mu przekazać. Organ odwoławczy podkreślił, że przyjęcie przesyłki adresowanej do strony postępowania przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania decyzji (pisma) adresatowi, a dorosły domownik ponosi pełną odpowiedzialność za swoje czyny. Organ odwoławczy odnosząc się do kwestii przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia przedmiotowej egzekucji administracyjnej wskazał, że J. P. zgłaszając taką prośbę nie spełnił kumulatywnie wszystkich warunków określonych w przepisach prawa tj. w art. 58 k.p.a., gdyż złożył jedynie prośbę o przywrócenie terminu, nie dopełnił jednakże czynności zgłoszenia zarzutów (w rozumieniu art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W ocenie organu odwoławczego z akt sprawy nie wynika również, aby zobowiązany nie mógł usunąć przeszkody do dokonania czynności procesowej w terminie nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (starania). Ponadto w uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji wskazał, że J. P. prowadził z organem egzekucyjnym korespondencję, składał wyjaśnienia w sprawie posiadanego pojazdu i wówczas nie kwestionował zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił również, że do organu podatkowego wpłynął wniosek o objęcie postępowaniem restrukturyzacyjnym należności publicznoprawnych ujętych następnie w tytule wykonawczym i w tym zakresie wydawane były stosowne rozstrzygnięcia. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej J. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Zobowiązany wskazał, że w jego ocenie w przedmiotowej sprawie doszło do błędnej interpretacji art. 58 k.p.a., poprzez "zawężenie jego ratio legis". Ponadto skarżący stwierdził, iż nie może ponosić negatywnych skutków braku swojej wiedzy zwłaszcza, że organ podatkowy nie udzielił mu stosownych pouczeń, jak również nie wezwał do usunięcia braków formalnych pisma procesowego pod rygorem zaistnienia konsekwencji określonych w k.p.a. Nadto J. P. wskazał na nieprawidłowości w doręczeniu tytułu wykonawczego jak i decyzji podatkowej z dnia [...], której to czynności dokonano za pośrednictwem poborcy skarbowego w miejscu zamieszkania zobowiązanego, do rąk osoby nie będącej pełnomocnikiem w sprawie. W ocenie strony skoro organ posiadał wiedzę, iż zobowiązany przebywa w Areszcie Śledczym to winien wyżej wymienione pisma przekazać do jednostki penitencjarnej. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga J. P. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują, w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej legalności. W sprawie niniejszej zatem sąd dokonał zbadania zgodności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z treścią przepisu art. 58 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Rzeczą Sadu było zatem dokonanie oceny, czy organy obu instancji prawidłowo w świetle treści art. 58 k.p.a., rozważyły istnienie przesłanki braku winy skarżącego w uchybieniu terminu przez skarżącego i czy skarżący jednocześnie ze złożeniem wniosku dopełnił czynności, dla której określony był termin. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących prawidłowości zastępczego doręczenia tytułu wykonawczego wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. nr 229 poz. 1954 z późn.zm.) w postępowaniu tym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy wskazanej ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kwestię doręczeń, która nie została uregulowana we wskazanej wyżej ustawie, normować będą przepisy k.p.a. Zgodnie z treścią art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zd. 1 k.p.a.). Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 4 marca 2003 r. poborca skarbowy nie zastał J. P. w miejscu zamieszkania (tj. w [...] przy ul. [...]), dlatego też odpis tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] doręczył za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi B. P. - żonie skarżącego, która podjęła się oddania jemu tegoż pisma. Wskazać należy także, iż podatnik w zgłoszeniu aktualizacyjnym osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą (NIP-1), które znajduje się w posiadaniu Drugiego Urzędu Skarbowego, nie dokonał aktualizacji żadnych danych - w tym także w przedmiocie miejsca swojego aktualnego zamieszkania; w zgłoszeniu jako miejsce zamieszkania i jednocześnie adres do korespondencji figuruje adres pod którym dokonywane były doręczenia w sprawie. Przyjęcie przesyłki adresowanej do strony postępowania przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania decyzji (pisma) adresatowi (por. wyrok NSA z dnia 24 października 1997 r. sygn.akt I SA/Gd 360/97, publ. LEX nr 44241) i nie jest w tym zakresie wymagane pełnomocnictwo. Okoliczność, że dorosły domownik, który podjął się oddania pisma, nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania czy też innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1997r. sygn.akt I SA/Łd 163/96, publ. LEX nr 29034). Ponadto wskazać należy, że żaden z przepisów k.p.a. nie nakazuje doręczać adresatowi przebywającemu w jednostce penitencjarnej pism w siedzibie tej jednostki. Na marginesie wskazać jedynie można, że odmiennie tę kwestę regulują m.in. przepisy ustawy "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn.zm.), Kodeksu postępowania cywilnego i Kodeksu postępowania karnego. W tym stanie sprawy, wobec zastosowania formy zastępczego doręczenia pism (art. 43 k.p.a.) organ egzekucyjny zasadnie przyjął, że odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego otrzymał adresat i w związku z tym organ mógł podejmować stosowne czynności wykonawcze. Prawidłowe jest zatem stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że skarżący ze swojej winy uchybił terminowi do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej przeciwko niemu egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast zasadne stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że J. P. w złożonym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, nie dopełnił czynności dla której był określony termin. Jak bowiem wynika z treści wniosku skarżącego z dnia 25 kwietnia 2005 r., skarżący przedstawił zarzuty do prowadzonej egzekucji wskazując, że nie otrzymał decyzji wymiarowej, jak również tytułu wykonawczego wystawionego na jej podstawie. Jedynie na marginesie rozważań należy zwrócić uwagę, że organy obu instancji słusznie wskazały, iż skarżący, wbrew swoim twierdzeniom, miał świadomość prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego. Prowadził on bowiem z organem egzekucyjnym korespondencję, składał wyjaśnienia w sprawie posiadanego pojazdu i wówczas nie kwestionował zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto do organu podatkowego wpłynął wniosek o objęcie postępowaniem restrukturyzacyjnym należności publicznoprawnych ujętych następnie w tytule wykonawczym i w tym zakresie wydawane były stosowne rozstrzygnięcia. Skoro zatem organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy w zakresie nie zaistnienia po stronie skarżącego przesłanki z art. 58 k.p.a. – braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności, to w ocenie Sądu należy podzielić pogląd organów podatkowych, że nie podlegał przywróceniu skarżącemu termin do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i z tych też względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), skargę należało oddalić.