I SA/Gd 798/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. E. P. wnioskiem z dnia 24 listopada 2009 r. (data stempla pocztowego) zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 500 zł oraz o ustanowienie pełnomocnika. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF skarżąca uzupełniła w dniu 30 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego). Jednocześnie wskazała, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego, bądź adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz dwiema córkami, źródłem utrzymania rodziny są dochody osiągane przez skarżącą z tytułu sprawowania opieki nad starszą osobą w wysokości około 600-700 zł, jej córki z tytułu stypendium sportowego w wysokości 1.200 zł oraz udziału w promocjach w wysokości około 200-300 zł, a także kwoty przekazywane przez męża w wysokości 700-800 zł, pomiędzy małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, jedyny majątek wnioskodawczyni stanowi nieruchomość o powierzchni 699 m2 zabudowana domem do rozbiórki o powierzchni około 90 m2, w którym posiada udział wynoszący 15/16, na którym ustanowiono hipoteki na rzecz urzędu skarbowego i banku, natomiast córki są współwłaścicielkami domu o powierzchni 186 m2, w którym zamieszkują małżonkowie, jedna z córek posiada samochód osobowy marki Volvo, rok produkcji 2002. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że opłat za media dokonuje nieterminowo. Podkreśliła, że ze względu na wiek (52 lata) oraz stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia stałego zatrudnienia. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 stycznia 2010 r. (doręczonym stronie w dniu 27 stycznia 2010 r.) wnioskodawczyni zobowiązana została do przedłożenia w terminie 7 dni: (1) oświadczeń małżonków i córek w przedmiocie źródeł przychodów i wysokości uzyskanego z nich łącznego dochodu za 2009 r., (2) dokumentów potwierdzających źródła i wysokość dochodów wnioskodawczyni za okres ostatnich trzech miesięcy (np. umów zlecenia, o dzieło, rachunków), (3) dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego przez starszą córkę stypendium sportowego za okres ostatnich trzech miesięcy oraz wysokość dochodów uzyskiwanych przez młodszą córkę z prac dorywczych za okres ostatnich trzech miesięcy (np. umów zlecenia, o dzieło, rachunków), (4) oświadczenia współmałżonka w przedmiocie jego majątku, w szczególności wskazania nieruchomości, których jest właścicielem, posiadanych oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, (5) oświadczenia współmałżonka w przedmiocie źródeł przychodów i wysokości osiąganych z nich dochodów za okres ostatnich trzech miesięcy oraz stosownych dokumentów potwierdzających tę wysokość (np. zaświadczenia od pracodawcy o wysokości wynagrodzenia, w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej – dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu, poniesionej straty, ostatniego odcinka świadczenia rentowego), a w przypadku nieuzyskiwania dochodów – dokumentu potwierdzającego, że posiada on obecnie status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku (decyzji, zaświadczenia odpowiedniego organu), (6) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków i córki rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdą z wymienionych osób stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, (7) oświadczeń w przedmiocie zarejestrowanych na małżonków i córki pojazdów mechanicznych (podania marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), (8) dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z majątku wnioskodawczyni, (9) zaświadczeń wystawionych przez banki o wysokości aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych przez małżonków i córki miesięcznych rat kredytowych oraz dokumentów obrazujących wysokość ich innych zobowiązań (wobec ZUS, urzędu skarbowego, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), (10) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez małżonków i córki kosztów utrzymania (opłaty za gaz, energię elektryczną, ogrzewanie, inne). Jednocześnie skarżąca zobowiązana została do sprecyzowania żądania w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika, tj. czy wnosi o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata czy też radcy prawnego. Wnioskodawczyni żadnego z wymaganych dokumentów i oświadczeń nie przedłożyła, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej sytuacji finansowej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl.). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym uznano, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż nie wyjaśniła istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych, czym uniemożliwiła dokonanie pełnej ich oceny. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.