I SA/Gd 802/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka /spr./, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 lipca 2024 r., Sygn. akt SKO Gd/5862/23 w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z 19.07.2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako SKO lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej jako K.p.a., w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6 lit. c oraz art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.) – dalej jako u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia D. L. (dalej: strona, zobowiązany lub Skarżący) na postanowienie Burmistrza Gminy Żukowo (dalej jako Burmistrz lub organ I instancji) z dnia 28 sierpnia 2023 r. o oddaleniu zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: W dniu 16.08.2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach (dalej: Naczelnik US) przekazał do Burmistrza pismo strony dotyczące zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych z dnia 22.05.2023 r. Zobowiązany wskazał, że obowiązek uiszczenia należności został spełniony przed wystawieniem tytułu wykonawczego. W wyniku analizy całości dokumentacji Burmistrz, działając jako wierzyciel – na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. postanowił oddalić zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu Burmistrz wyjaśnił, że dniu 23.12.2019 r. 5. decyzjami o wskazanych numerach ustalił należne od strony łączne zobowiązanie pieniężne za lata 2015-2019 od nieruchomości położonych w G. W dniu 15.01.2020 r. do Urzędu Gminy wpłynęło odwołanie strony od powyższych decyzji. SKO utrzymało w mocy zaskarżone decyzje. Zobowiązany wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe decyzje. WSA w Gdańsku wyrokami z dnia 04.11.2020 r. sygn. akt: I SA/Gd 546/20, I SA/Gd 547/20, I SA/Gd 548/20 oraz z dnia 02.02.2021 r. sygn. akt: I SA/Gd 549/20 i I SA/Gd 550/20 oddalił skargi. Burmistrz wystawił tytuły wykonawcze obejmujące zaległości określone powyższymi decyzjami. Jednakże z uwagi na fakt, iż orzeczenia WSA nie były prawomocne, Naczelnik US umorzył postępowanie postanowieniem z 19.05.2021 r. Ze względu na brak uregulowania należności, dnia 22.05.2023 r. Burmistrz skierował tytuły wykonawcze na zobowiązania za lata 2015 -2019. Należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2020 i 2021 zostały ustalone na podstawie decyzji z dnia 24.01.2020 r. oraz z dnia 12.01.2021 r., ww. decyzje stały się ostateczne 07.03.2020 r. i 27.02.2021 r. Z powodu braku zapłaty Burmistrz przekazał do Urzędu Skarbowego w Kartuzach tytuły wykonawcze w celu wyegzekwowania należności pieniężnej. Zgodnie z decyzją z dnia 19.09.2022 r. Burmistrz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie umorzenia IV raty podatku rolnego za 2022 r. a nie IV ratę podatku jak wskazano w piśmie Zobowiązanego z dnia 07.08.2023 r., na dzień złożenia wniosku o umorzenie przez podatnika zaległość z tytułu wyżej wymienionej raty nie występowała. Z uwagi na nieuregulowanie wierzytelności wystawiono tytuł wykonawczy. Z uwagi na ww. przesłanki, wierzyciel (Burmistrz) postanowieniem z 28.08.2023 r. oddalił zarzut strony w sprawie egzekucji administracyjnej. Zobowiązany złożył zażalenie na powyższe postanowienie. SKO postanowieniem z 19.07.2024 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zarzut strony. W uzasadnieniu SKO wskazało na wstępie, że w niniejszej sprawie egzekucji administracyjnej podlega obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości, do którego zobowiązana jest strona, a zarzut egzekucyjny oparty był na podstawie wskazanej w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku. Organ odwoławczy powołując treść art. 33 § 1 i § 2, z art. 34 § 2 i § 3 u.p.e.a. stwierdził, że zarzut jest niezasadny. W opinii SKO na dzień wystawienia tytułów wykonawczych na zobowiązanym ciążyły zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, które nie zostały przez niego uiszczone. Decyzje podatkowe Burmistrza, objęte niniejszą egzekucją, są ostateczne i wykonalne, gdyż sądy administracyjne oddaliły skargi strony na decyzje podatkowe. Skoro decyzje podatkowe są ostateczne i wykonalne, to wobec nieuiszczenia zaległości podatkowych z nich wynikających Burmistrz miał prawo przystąpić do egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO wyjaśniło, że objęte tytułami wykonawczymi kwoty zobowiązań podatkowych nie zostały umorzone ani też rozłożone na raty przez Burmistrza. W piśmie z 10.10.2023 r. Burmistrz wyjaśnił stronie szczegółowo, jakie zobowiązania uległy umorzeniu i że nie są to zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi. SKO wyjaśniło ponadto, że kwestie prowadzenia egzekucji wobec innego podmiotu nie mają żadnego wpływu na niniejsze postępowanie, a SKO nie jest uprawnione do przeprowadzenia oceny działań Burmistrza w innych sprawach administracyjnych, zatem okoliczności wskazane w zażaleniu w żaden sposób nie wpływają na treść rozstrzygnięcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie SKO, Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, w zw. z art. 77, w zw. z art. 80, w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a. polegające na uznaniu przez SKO, iż sformułowany zarzut egzekucyjny w materii nieistnienia obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego miał charakter niezasadny, oraz uznaniu, iż stanowisko Burmistrza dotyczące wymagalności obowiązku podatkowego jest w pełni prawidłowe, oraz utrzymaniu w mocy postanowienia Burmistrza w sytuacji braku podjęcia przez SKO czynności niezbędnych do prawidłowej rzetelnej weryfikacji zaistnienia okoliczności będącej podstawą zarzutu egzekucyjnego, a mianowicie okoliczności nieistnienia obowiązku w związku z uprzednim spełnieniem należnego podatku rolnego przed wystawieniem tytułu wykonawczego, w szczególności: - braku weryfikacji przez SKO, czy wskazany podatek rolny został uprzednio pobrany w 2015 r. poprzez zwrócenie się do Burmistrza o przedstawienie zestawienia uiszczonych podatków rolnych w 2015 r. ustalenie w oparciu o wskazane zestawienie, czy podatek rolny za 2015 r. został pobrany i zaksięgowany, podczas gdy dokonanie wskazanych czynności było konieczne oraz celowe dla prawidłowego rzetelnego, zgodnego z dyspozycją art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. ustalenia, czy podatek rolny objęty tytułem wykonawczym ma charakter wymagalny oraz czy istnieje, a więc dla ustalenia zaistnienia podstawy wskazanej na gruncie art. 33 § 2 u.p.e.a. 2. art. 7, w zw. z art. 77, w zw. z art. 80, w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 33 § 2 u.p.e.a., w zw. z art. 12 ustawy o podatku rolnym wyrażające się w uznaniu przez SKO, iż sformułowany zarzut egzekucyjny w materii nieistnienia obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego miał charakter niezasadny, w tym uznaniu przez SKO, iż stanowisko Burmistrza dotyczące wymagalności obowiązku podatkowego jest w pełni prawidłowe, oraz utrzymaniu w mocy postanowienia Burmistrza w sytuacji: - braku podjęcia przez SKO czynności niezbędnych do prawidłowej rzetelnej weryfikacji zaistnienia okoliczności powodującej brak wymagalności oraz niemożność egzekucji zobowiązania podatkowego w szczególności: braku ustalenia przez SKO, czy poprzednia właściciela gruntu nie była zwolniona od obowiązku spełnienia wskazanego podatku rolnego; braku ustalenia przez SKO, czy grunt stanowiący uprzednio własność innej osoby nie był objęty zwolnieniem przedmiotowym od podatku rolnego, w tym czy uprzednio nie zostały wydane orzeczenia w przedmiocie wygaszenia zobowiązań podatkowych względem rzeczonej nieruchomości oraz jaka była ich podstawa Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie stawianych zarzutów. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Wobec zarzutów sformułowanych w skardze w pierwszej kolejności należało wskazać na zakres przedmiotowy niniejszej sprawy. Kontroli sądu zostało poddane postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o oddaleniu zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W opinii Sądu, postanowienie o oddaleniu zarzutu było w okolicznościach kontrolowanej sprawy prawidłowe i nie naruszało wskazanych w skardze przepisów. Zaakcentować należy, iż zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1. nieistnienie obowiązku; 2. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3. błąd co do zobowiązanego; 4. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6. brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Wskazać należy, że Skarżący w niniejszym postępowaniu podniósł zarzut nieistnienia obowiązku tj. art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. W ocenie Skarżącego obowiązek uiszczenia należności został spełniony przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Uregulowana w art. 33 i nast. u.p.e.a. instytucja zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji ma na celu weryfikację prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także weryfikację samego tytułu wykonawczego (zapisów zawartych w jego treści). Rzeczą organu egzekucyjnego jest w każdym przypadku zweryfikowanie podanych przez zobowiązanego podstaw prawnych zarzutów, tj. przypisanie okoliczności podniesionych przez zobowiązanego do odpowiednich zarzutów enumeratywnie wymienionych w powyższym przepisie. Sąd stanął na stanowisku, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem prowadzącym nie do ustalenia obowiązku, ale do jego przymusowego wykonania. Organ egzekucyjny ani wierzyciel nie przeprowadza więc, co do zasady, postępowania wyjaśniającego odnośnie tego, czy obowiązek nałożono zasadnie, czy też nie. W niniejszej sprawie podstawą zarzutu był wskazany przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku tj. art. 33 § 2 pkt 1 w/w ustawy, w tym wypadku strona wskazywała na jego zapłatę przed wszczęciem egzekucji. W zaistniałym stanie faktycznym, w opinii Sądu, SKO trafnie stwierdziło, że na dzień wystawienia tytułów wykonawczych na zobowiązanym ciążyły zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, które nie zostały przez niego uiszczone. Decyzje podatkowe Burmistrza, objęte niniejszą egzekucją, są ostateczne i wykonalne, gdyż sądy administracyjne oddaliły skargi strony na decyzje podatkowe. Skoro decyzje podatkowe są ostateczne i wykonalne, to wobec nieuiszczenia zaległości podatkowych z nich wynikających Burmistrz miał prawo przystąpić do egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO zasadnie wyjaśniło, że objęte tytułami wykonawczymi kwoty zobowiązań podatkowych nie zostały umorzone ani też rozłożone na raty przez Burmistrza. W piśmie z 10.10.2023 r. Burmistrz wyjaśnił stronie szczegółowo, jakie zobowiązania uległy umorzeniu i że nie są to zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi. SKO trafnie wyjaśniło ponadto, że kwestie prowadzenia egzekucji wobec innego podmiotu nie mają żadnego wpływu na niniejsze postępowanie, a SKO nie jest uprawnione do przeprowadzenia oceny działań Burmistrza w innych sprawach administracyjnych, zatem okoliczności wskazane w zażaleniu w żaden sposób nie wpływają na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 k.p.a. SKO podejmując rozstrzygnięcie w kontrolowanej sprawie zobligowane było z urzędu lub na wniosek strony, podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ ten był obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a ponadto ocenić, na podstawie całokształtu tego materiału, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wyraz powyższemu organ powinien dać w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 124 § 2 k.p.a. uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 124 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, iż sądy administracyjne - w myśl art. 184 Konstytucji RP - sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania lub zaniechania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować pod względem legalności działanie tego organu. Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady, nie może zastępować organu administracji i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli administracji publicznej. Nie ma również wątpliwości, że będące przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie postępowanie dotyczy oddalenia zarzutu w zakresie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na postawie przepisu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Zatem skarga do sądu administracyjnego na postanowienie organu rozstrzygającego w przedmiocie oceny tak sformułowanego zarzutu zakreśla granice rozpoznania sprawy, wyznaczone przez jej przedmiot, wynikający z treści zaskarżonego orzeczenia. Sprawa oznacza sprawę w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania i wydawanych w nim orzeczeń administracyjnych. Końcowo Sąd wyjaśnia, że orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. W granicach rozpoznawanej sprawy nie mieści się ocena uprawnień organu egzekucyjnego do ustalenia, czy poprzednia właścicielka gruntu nie była zwolniona z obowiązku uiszczenia należnego podatku rolnego. Dlatego sformułowane w skardze zarzuty w tym zakresie Sąd uznał za pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie sprawy w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Sąd wskazuje, że SKO wydając zaskarżone postanowienia oparło się na przepisach: ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu Postępowania administracyjnego. Organ nie naruszył wynikającej z art. 11 § 1 K.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał motywy, którymi kierował się podejmując rozstrzygnięcie, a treść uzasadnienia obrazuje szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia. Wskazać jednocześnie należy, że samo niezadowolenie Skarżącego z wydanego przez organ postanowienia nie świadczy o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.