I SA/Gd 807/96
WyrokWSA w Gdańsku1998-10-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może wyłączyć podatnika z opodatkowania w formie karty podatkowej za lata następujące po roku, w którym ujawniono naruszenie warunków karty podatkowej, jeśli od ujawnienia naruszenia minęły ponad dwa lata?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może wyłączyć podatnika z opodatkowania w formie karty podatkowej za lata następujące po roku, w którym ujawniono naruszenie warunków karty podatkowej, jeśli od ujawnienia naruszenia minęły ponad dwa lata. Przepis rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie karty podatkowej przewiduje sankcję wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej na dwa kolejne lata podatkowe po roku, w którym nastąpiło naruszenie. Ujawnienie okoliczności uzasadniających wyłączenie po upływie tego dwuletniego okresu nie daje podstaw do zastosowania tej sankcji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wyłączeniu podatnika z opodatkowania w formie karty podatkowej za lata 1993 i 1994. Rachunek z dnia 30 listopada 1992 r., wystawiony przez skarżącego, został ujawniony przy okazji czynności kontrolnych u jego matki w 1995 r. Organ podatkowy uznał, że ujawnienie tego rachunku stanowiło podstawę do wyłączenia podatnika z opodatkowania kartą podatkową za lata 1993 i 1994. Skarżący kwestionował zasadność takiego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej za lata 1993 i 1994. W pozostałej części skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przedmiocie wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej w częściach w jakich orzekały o uprawnieniu podatnika do opodatkowania w formie karty podatkowej za lata 1993 i 1994, w pozostałej zaś części skargę oddala.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarówno zarzut skargi jak i jego uzasadnienie nie zasługiwały na podzielenie.
Rzeczą nieistotną dla sprawy jest sposób wyliczenia należności ujętej w przedmiotowym rachunku. Istotną rzeczą pozostaje jedynie to, że była to należność za czterokrotne wykonany przewóz towarów i tak była potraktowana przez opodatkowaną na zasadach ogólnych Celinę K. Dla niej bowiem wydatek na transport towaru był kosztem uzyskania przychodu i był należnością zapłaconą innemu podmiotowi gospodarczemu.
W takim stanie kwalifikacja odpłatnych czynności transportowych jako usług transportowych była prawidłowa i zgodnie z par. 23 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej /Dz.U. nr 124 poz. 551 ze zm./ musiała powodować wyłączenie podatnika z opodatkowania w formie karty podatkowej za rok 1992.
Sąd, wychodząc poza granice skargi, nie mógł zaakceptować dalej idących na niekorzyść podatnika rozstrzygnięć zamieszczonych w decyzji Urzędu Skarbowego, które poprzez treść decyzji organu odwoławczego stały się częścią decyzji zaskarżonej.
Zdanie ostatnie par. 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie karty podatkowej zawierało sankcję, którą organ podatkowy mógł stosować wyłącznie w przyszłości - w okresie dwóch następnych lat podatkowych, po roku w jakim podatnik został wyłączony z opodatkowania w formie karty podatkowej.
Ujawnienie okoliczności uzasadniających takie wyłączenie za dany rok po upływie dwóch następnych lat nie dawało podstaw do zastosowania cytowanego przepisu.
Wynika to nie tylko ze zwykłej wykładni językowej, ale i z niedopuszczalnego interpretowania przepisów podatkowych na niekorzyść obywateli i wyłączenie z opodatkowania w formie karty podatkowej stanowi daleko idącą dolegliwość dla podatnika.
Z zasady bowiem prowadzi do szacunkowego ustalenia podstaw opodatkowania na zasadach ogólnych.
Naraża więc podatnika nie tylko na możliwość ustalenia zobowiązania podatkowego w wyższej kwocie, ale na skomplikowane i długotrwałe postępowanie wymiarowe. Skutek ten może dotyczyć jedynie roku podatkowego, za który ujawnione zostały uchybienia podatnika.
Poza sporem w sprawie pozostaje, że rachunek z dnia 30 listopada 1992 r. wystawiony przez skarżącego został ujawniony przy okazji czynności kontrolnych dokonywanych u jego matki w 1995 r. Gdyby więc podzielić rozstrzygnięcia organów obu instancji dotyczące lat 1993-1995, to wbrew literalnemu brzmieniu rozważanego przepisu, skarżący w istocie zostałby wyłączony z opodatkowania w formie karty podatkowej za trzy kolejne lata, choć naruszył przepisane warunki tylko w 1992 r.
Oczywiście odmiennie rzecz ma się w przypadku ujawnienia podstaw do wyłączenia z opodatkowania ca formie karty podatkowej w bieżącym roku podatkowym. Wówczas podatnik nie mógłby nabyć prawa do tej formy opodatkowania w dwóch następnych latach. Sankcja znana byłaby mu zatem już przed rozpoczęciem tych lat.
Z przytoczonych względów Sąd uznał, że rozstrzygnięcie organów obu instancji dotyczące lat 1993 i 1994 r. zapadły z rażącym naruszeniem par. 23 ust. 1 cytowanego rozporządzenia i stąd w tej części stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego /art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/. W pozostałej części skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić /art. 27 ust. 1 ustawy o NSA/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło