I SA/Gd 809/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 maja 2016 r., [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił W.K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik US) z dnia 15 marca 2016 r. w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2016 rok. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Pismem z dnia 15 lutego 2016 r. podatnik wystąpił do Naczelnika US z wnioskiem o ograniczenie poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2016 rok. Decyzją z dnia 15 marca 2016 r. Naczelnik US odmówił podatnikowi ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2016 rok. Decyzja ta doręczona została na adres podatnika w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), zwanej dalej O.p., w dniu 30 marca 2016 r. Podatnik w dniu 15 kwietnia 2016 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. We wniosku wskazał, że wykonuje pracę na pokładzie statku morskiego. Wymustrowanie ze statku miało miejsce w dniu 12 kwietnia 2016 r., a powrót do kraju dopiero w dniu 13 kwietnia 2016 r. (dowód: książeczka żeglarska). Tym samym podatnik nie miał możliwości zapoznania się z treścią decyzji w terminie pozwalającym na wniesienie odwołania. Postanowieniem z dnia 25 maja 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że postępowanie toczyło się na wniosek strony złożony w dniu 15 lutego 2016 r., a nadto że podatnik w dniu 7 marca 2016 r. odebrał zawiadomienie z dnia 4 marca 2016 r. o wyznaczeniu na podstawie art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p. siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w sprawie zebranego materiału dowodowego. Podatnik był zatem świadom toczącego się postępowania oraz powinien spodziewać się rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelnika US przez wydanie stosownej decyzji. Mimo tego podatnik przed kolejnym zamustrowaniem się na statek, co miało miejsce w dniu 8 marca 2016 r., nie zawiadomił organu pierwszej instancji o zmianie adresu, nie podał również adresu do doręczeń w kraju ani nie ustanowił pełnomocnika. W tej sytuacji organ uznał, że powoływana przez podatnika okoliczność nieobecności w kraju nie była okolicznością nagłą i nieprzewidywalną w rozumieniu art. 162 § 1 O.p. i nie usprawiedliwia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z tego względu Dyrektor Izby Skarbowej, wobec niestwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 162 § 1 O.p., odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.K. wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 7 Konstytucji RP poprzez działanie organu na podstawie własnego uznania, nie zaś na podstawie przepisów prawa; art. 162 § 1 i § 2 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu mimo uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu; art. 121 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, w szczególności poprzez nieudzielenie stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień; art. 191 O.p. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przy ocenie okoliczności wskazanych przez stronę jako uniemożliwiających jej wniesienie odwołania bez braków formalnych w terminie. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że nie miał świadomości konieczności ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w celu zapobieżenia sytuacji, w której przyjęte zostanie, że decyzja została mu skutecznie doręczona mimo jego nieobecności. Podatnik dołożył staranności w celu wykonania czynności zabezpieczających jego interes tak szybko jak było to możliwe, ponieważ bezzwłocznie po dowiedzeniu się o zapadłej decyzji udzielił pełnomocnictwa, wniósł odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku z dnia 15 marca 2016 r. w przedmiocie odmowy ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2016 rok. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminowi należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Na gruncie niniejszej sprawy sporna jest przesłanka uprawdopodobnienia przez podatnika braku winy w uchybieniu terminu, pozwalająca na zastosowanie cytowanego przepisu. Przesłankę tę należy oceniać, zgodnie z poglądem utrwalonym tak w judykaturze jak i w doktrynie, w świetle kryterium należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych przez podatnika, od którego należy wymagać dbałości o swoje interesy. Przyjmuje się, że o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, takiej jak np. nagły atak zimy, przerwa w komunikacji, nagła choroba, powódź, pożar itp. (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt II SA 45/99, z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99 i z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00). Jednocześnie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. W tym zakresie Sąd podziela pogląd, że przywrócenie terminu jest niemożliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przechodząc do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że skarżący w dniu 15 lutego 2016 r. złożył wniosek inicjujący postępowanie w sprawie ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. W dniu 7 marca 2016 r. odebrał zawiadomienie o wyznaczeniu na podstawie art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O.p. siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w sprawie zebranego materiału dowodowego. W dniu następnym, tj. 8 marca 2016 r. zamustrował się na statek, na którym przebywał do dnia 12 kwietnia 2016 r. W czasie jego nieobecności organ pierwszej instancji wydał decyzję i doręczył ją na adres skarżącego ze skutkiem na dzień 30 marca 2016 r., w trybie art. 150 O.p., tj. z upływem czternastego dnia od daty pierwszego awizowania. Oceniając powyższe okoliczności faktyczne podzielić należy pogląd organu, że nieobecność skarżącego w miejscu jego zamieszkania związana z pracą na statku nie była okolicznością nagłą i nieprzewidywalną w rozumieniu art. 162 § 1 O.p., a zatem nie mogła stanowić podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Wyjeżdżając skarżący był świadomy nie tylko toczącego się postępowania, ale też został uprzedzony o gotowości organu do wydania decyzji w jego sprawie, mógł zatem poinformować organ o czasowej nieobecności w stałym miejscu zamieszkania, ewentualnie wskazać adres do korespondencji, tym bardziej, że jego nieobecność trwała pięć tygodni. Udzielenie takiej informacji niewątpliwie pozwoliłoby wysłać korespondencję na adres pełnomocnika, bądź poczekać z jej doręczeniem na powrót skarżącego. Zaniechanie skarżącego w zakresie zorganizowania odbioru kierowanej do niego korespondencji w czasie, gdy nie przebywał w miejscu zamieszkania, należy uznać za brak staranności w prowadzeniu własnych spraw. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.