I SA/Gd 812/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. M. W. wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o zwolnienie od wpisu od zażalenia (100 zł) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2012 r., którym odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz małoletnią córką, osiąga dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.032,34 zł netto miesięcznie, poza 1.408 udziałami o wartości 50 zł każdy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (spółka nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej z uwagi na zaległości podatkowe) nie posiada innego majątku, ponosi wydatki związane z eksploatacją mieszkania (którego nie wykazał w oświadczeniu o stanie majątkowym) w kwocie około 600 zł miesięcznie oraz spłaca miesięcznie kredyt bankowy w wysokości 45.000 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 1270, zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2012 r. (doręczonym w dniu 24 kwietnia 2012 r.) skarżący zobowiązany został do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: (1) oświadczenia w przedmiocie wszystkich dochodów osiągniętych przez każdego z małżonków w 2011 r., wskazania ich źródeł i wysokości wraz z dokumentami okoliczności te potwierdzającymi (np. PIT-11, PIT-8C), bądź też zeznań podatkowych za ten rok, jeżeli zostały sporządzone, (2) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego żonę rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji (wypłat, wpłat, przelewów), a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdego z małżonków stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, (3) zaświadczenia od pracodawcy wnioskodawcy o wysokości miesięcznych dochodów z wynagrodzenia za pracę (w kwotach brutto i netto) oraz o średniej wysokości dochodu z tego tytułu uzyskanego w okresie ostatnich trzech miesięcy, (4) dokumentu potwierdzającego wysokość oraz źródło miesięcznych dochodów osiąganych przez żonę wnioskodawcy (np. zaświadczenia od pracodawcy, zleceniodawcy); jeżeli żona wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą – dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego z tego tytułu dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, kosztów uzyskania przychodów w okresie ostatnich trzech miesięcy, a także kopii zgłoszenia NIP-1 z załącznikiem B wraz z ich aktualizacjami oraz ewidencji środków trwałych; jeżeli małżonka obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów – dokumentu potwierdzającego, że jest osobą bezrobotną (decyzja/zaświadczenie z urzędu pracy), (5) oświadczenia złożonego przez żonę wnioskodawcy w przedmiocie jej majątku, w szczególności posiadanych nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych), (6) oświadczenia, czy w związku z deklarowaną trudną sytuacją małżonkowie otrzymują (jeśli tak to w jakiej wysokości) pomoc finansową, w tym także od członków rodziny, jak również czy korzystają obecnie z jakichkolwiek form pomocy społecznej, czy pobierają świadczenia rodzinne (zasiłek rodzinny, dodatki do zasiłku rodzinnego, świadczenia opiekuńcze); jeżeli tak – przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających charakter pomocy oraz jej wysokość (w tym odpisy decyzji przyznających tego rodzaju świadczenia lub zaświadczenie właściwego organu potwierdzającego ich aktualną wysokość), (7) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę i jego żonę kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, inne), (8) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę, jego żonę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), (9) zaświadczenia z banków o aktualnym stanie zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów oraz dokumentów potwierdzających kwotę miesięcznej ich spłaty, (10) dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia wnioskodawcy wobec Skarbu Państwa. Jednocześnie skarżący został poinformowany, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W piśmie z dnia 6 maja 2012 r. skarżący wyjaśnił, że w terminie zakreślonym w wezwaniu nie jest w stanie przedłożyć wszystkich wymaganych dokumentów i wniósł o jego przedłużenie. Podał, że przedkłada zaświadczenie o wysokości średniego wynagrodzenia osiągniętego za okres ostatnich trzech miesięcy oraz dokumenty obrazujące wysokość ponoszonych kosztów utrzymania, jednak żadnego z nich nie dołączył. Przedmiotowy wniosek został uwzględniony przez referendarza sądowego, który zarządzeniem z dnia 11 maja 2012 r. (doręczonym w dniu 28 maja 2012 r.) przedłużył skarżącemu wnioskowany termin o siedem dni od dnia doręczenia zarządzenia. Poinformowano również skarżącego, że dokumenty wskazane przez niego w piśmie z dnia 6 maja 2012 r. nie zostały dołączone. Skarżący pomimo przedłużenia terminu żadnego z wymaganych dokumentów i oświadczeń nie przedłożył, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Wyjaśnić trzeba wnioskodawcy, iż uchylenie się przez niego od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). W orzecznictwie prezentowany jest także pogląd, iż bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). Rozpoznając przedmiotowy wniosek wzięto także pod uwagę okoliczność, że składane przez skarżącego w wielu innych sprawach toczących się przed tut. Sądem wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały rozpoznane odmownie z uwagi na niewykonanie, bądź też nieprawidłowe wykonanie przez wnioskodawcę wezwań, a w konsekwencji niemożność dokonania oceny jego sytuacji majątkowej. Skarżący każdorazowo uniemożliwiał referendarzowi sądowemu (sądowi) weryfikację podawanych we wnioskach danych. W niniejszej sprawie – pomimo, że znane było mu stanowisko sądu – zachował się w sposób tożsamy. W związku z powyższym uznano, że skarżący po raz kolejny nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż nie wyjaśnił istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, czym uniemożliwił dokonanie pełnej ich oceny. Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.