I SA/Gd 814/12
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-09-26
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w zakresie częściowym, jeśli wykaże brak wystarczających środków finansowych na ich poniesienie?Ratio decidendi
Osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków finansowych na ich poniesienie. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a rozstrzygnięcie zależy od udowodnienia jego trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku VAT. Spółka przedłożyła dokumenty finansowe, z których wynikało, że poniosła znaczną stratę w poprzednim roku podatkowym, posiadała ujemne kapitały własne, a jej wskaźniki finansowe wskazywały na zagrożenie kontynuacji działania. Stwierdzono również wysokie zaległości podatkowe i składkowe.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2012 r., złożonym na formularzu PPPr załączonym do skargi, skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W świetle powołanych uregulowań można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego oświadczenia o majątku i dochodach spółki oraz przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 13 sierpnia 2012 r. dokumentów źródłowych (odpisów: zeznania podatkowego CIT-8 za 2011 r., sprawozdania finansowego za 2011 r., opinii i raportu biegłego rewidenta z badania sprawozdania finansowego za 2011 r., dowodów obrazujących wysokość przychodów i wydatków spółki za okres od czerwca do sierpnia 2012 r., oświadczeń pracownika spółki z dnia 16, 20 i 24 kwietnia 2012 r., zaświadczenia stwierdzającego stan zaległości podatkowych na dzień 15 grudnia 2011 r., pisma ZUS w przedmiocie stanu zadłużenia z tytułu składek z dnia 18 stycznia 2012 r., aktu notarialnego z dnia 2 lipca 2012 r.) ustalono, że skarżąca spółka w zeznaniu podatkowym za 2011 r. wykazała przychody w kwocie 38.588,53 zł i stratę w wysokości 440.604,11 zł. Z jednostronnego rachunku zysków i strat za ww. rok wynika, że spółka zakończyła go stratą netto w wysokości 1.198.258,38 zł, zaś zgodnie ze sporządzonym bilansem jej kapitały własne na koniec tego okresu sprawozdawczego wykazują wartość ujemną w wysokości 3.298.463,51 zł. W raporcie z badania przez biegłego rewidenta sprawozdania finansowego spółki za 2011 r. wskazano, że z uwagi na znaczną stratę, którą spółka poniosła w badanym okresie, wszystkie wskaźniki rentowności wykazują wartości ujemne, w stosunku do lat ubiegłych pogorszeniu uległy wskaźniki płynności i trwałość struktury finansowania majątku (gdyż zmniejszył się stopień jego pokrycia kapitałami własnymi). Uwzględniając wskaźniki dokonanej analizy ekonomiczno-finansowej oraz wyniki badania sprawozdania finansowego i zdarzeń, jakie nastąpiły po dniu bilansowym, biegły stwierdził, że wystąpiły trudności finansowe, a brak odpowiedniej płynności bieżącej wskazuje na zagrożenie kontynuacji działania w przyszłym okresie. Wykazana łączna strata na 31 grudnia 2011 r. wynosi –8.298,5 tys. zł i przekroczyła cały kapitał podstawowy wynoszący 5.000 tys. zł o –3.298,5 tys. zł. Z przedłożonych przez spółkę wystawionych przez nią faktur VAT wynika, że w okresie od czerwca 2012 r. do sierpnia 2012 r. osiągnęła ona przychód w łącznej wysokości 6.642,83 zł. Nadto wskazać należy, że stwierdzone zaległości podatkowe spółki na dzień 15 grudnia 2011 r. wynosiły 2.070.606,22 zł, zaś jej zadłużenie z tytułu składek ZUS za okres od listopada 1999 do grudnia 2011 r. wynosiło (według stanu na dzień 18 stycznia 2012 r.) 338.496,42 zł (bez należnych odsetek za zwłokę).
Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, a w szczególności stwierdzoną przez biegłego rewidenta utratę płynności finansowej przez spółkę i wysokość jej aktualnych przychodów w relacji do posiadanego stanu zadłużenia, uznano, iż skarżąca spółka wykazała, że nie ma wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło