I SA/Gd 818/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2002 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności byłego wspólnika za zaległości podatkowe spółki cywilnej postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części. M. N. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF uzupełnione zostały w dniu 10 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego). Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 17 grudnia 2009 r. dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, ustalono, że prowadzi on sam gospodarstwo domowe, osiąga dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.646,82 zł netto (2.334,53 zł brutto) miesięcznie (dowód: zaświadczenie od pracodawcy z dnia 8 grudnia 2009 r. o wysokości średniego wynagrodzenia netto i brutto z ostatnich trzech miesięcy), nie posiada majątku w postaci nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro, pojazdów mechanicznych (dowód: dodatkowe oświadczenie z dnia 9 stycznia 2010 r.). Z przedstawionych wyciągów z dwóch rachunków bankowych sporządzonych za okres od 1 września do 30 listopada 2009 r. prowadzonych przez [...] wynika, że na koniec okresu rozliczeniowego wnioskodawca dysponował środkami pieniężnymi w łącznej kwocie 101,61 zł. Natomiast łączne salda końcowe dwóch rachunków bankowych prowadzonych przez [...] w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 6 stycznia 2010 r. oraz od 1 lipca 2009 r. do 6 stycznia 2010 r. wynosiły 1.468,62 zł (z rachunków tych prowadzona jest egzekucja, co potwierdza odpis zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia 28 sierpnia 2008 r. do kwoty 1.008.487,66 zł). Wnioskodawca posiada zadłużenie z tytułu zaległości podatkowych w kwocie 572.025,40 zł (bez odsetek) oraz wobec banków z tytułu zaciągniętych kredytów, w tym w ramach rachunków kart kredytowych i kredytu bezpiecznego. Saldo zadłużenia w ramach ww. rachunków na dzień 25 listopada 2009 r. wobec [...] wynosiło 10.951,29 zł, zaś wobec [...] na dzień 30 listopada 2009 r. – 2.339,37 zł. Nadto wnioskodawca zaciągnął kredyty w [...] i [...], których miesięczne raty wynoszą odpowiednio 354,51 zł (za styczeń 2010 r.) oraz 185,40 zł. Przedmiotowe kwoty ustalone zostały na podstawie przedłożonych wyciągów z rachunków, harmonogramu spłat oraz potwierdzeń wpłat. Średnie miesięczne udokumentowane koszty utrzymania wnioskodawcy, do których zaliczono opłaty za czynsz oraz energię elektryczną, wynoszą 315,91 zł (dowód: zawiadomienie z dnia 22 grudnia 2008 r., faktury VAT za okres od lutego 2009 r. do stycznia 2010 r.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznano, iż skarżący wykazał, że poniesienie przez niego wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie jest wpisem stosunkowym, spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wpływ na taką ocenę miała okoliczność, że wartość przedmiotu zaskarżenia ustalona została zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I na kwotę 618.362 zł. Przepis § 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) stanowi, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi ponad 100 000 zł – 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2 000 zł i nie więcej niż 10 000 zł. Natomiast posiadane przez skarżącego oszczędności, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie części kwoty wpisu sądowego, znajdują się na rachunkach bankowych, z których prowadzona jest egzekucja. Jednocześnie nie można przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które powstaną w przyszłości w związku z dochodzeniem swoich racji przed sądem, a których wysokość nie jest znana. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia okoliczność, że wnioskodawca posiada stałe źródło utrzymania, z którego osiąga miesięczny dochód w kwocie 1.646,82 zł. Wynagrodzenie za pracę nie podlega zajęciu egzekucyjnemu. Nie bez znaczenia jest również, że wnioskodawca – z jednej strony oświadczając, iż jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na poniesienie w całości kosztów sądowych – ponosi wydatki za korzystanie z dwóch telefonów komórkowych w kwotach ponad 500 zł miesięcznie. I tak, wydatki z tego tytułu wynosiły we wrześniu 2009 r. 979,83 zł, w październiku 2009 r. – 592,86 zł, w listopadzie 2009 r. – 528,47 zł. Dokonując analizy możliwości płatniczych wnioskodawcy wzięto pod uwagę wysokość jego zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów oraz uwzględniono wysokość ich rat i minimalnych kwot spłat w łącznej wysokości 780 zł. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.