I SA/Gd 821/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością postanawia oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. I SA/Gd 821/10 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu wniosku M. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r. oddalił przedmiotowy wniosek. Dnia 12 lipca 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z 14 czerwca 2011 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gdańsku z 30 sierpnia 2011 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z 14 czerwca 2011 r. w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jego odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 22 września 2011 r. (kopia potwierdzenia odbioru – k. 123 akt sądowych). Skarżący w dniu 30 września 2011 r. (data stempla pocztowego) wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z 30 sierpnia 2011 r. Postanowieniem z dnia 11 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), stwierdził, że zostało ono wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu, który upłynął z dniem 29 września 2011 r. i odrzucił zażalenie. Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 10 listopada 2011 r. (dowód: potwierdzenie odbioru – k. 135 akt). Skarżący w dniu 17 listopada 2011 r. (dowód: data stempla pocztowego) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, w którym wskazał, że w dniach od 27 do 30 września 2011 r., w związku z wyjazdem służbowym do W., przebywał poza miejscem swojego zamieszkania i aktywności życiowej. Wyjaśnił, że zamierzał wnieść zażalenie w dniu 28 lub 29 września 2011 r., jednak uniemożliwił mu to wyjazd służbowy. Będąc przekonany o zachowaniu terminu do wniesienia zażalenia dokonał tej czynności po powrocie do T., tj. 30 września 2011 r. O uchybieniu terminu dowiedział się z postanowienia Sądu z dnia 11 października 2011r. W ocenie skarżącego powołane okoliczności uprawdopodobniają brak jego winy w niezachowaniu terminu. Jednocześnie wniósł zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się składając wniosek o przywrócenie terminu. Warunki przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej regulują przepisy art. 86 i art. 87 p.p.s.a. Aby przywrócić termin do dokonania spóźnionej czynności łącznie muszą wystąpić przesłanki określone w powołanych przepisach: (1) musi zostać złożony wniosek o przywrócenie terminu, (2) termin na złożenie wniosku wynosi 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, (3) spóźnienie musi negatywnie rzutować na sytuację prawną strony, (4) we wniosku należy uprawdopodobnić, że spóźnienie nie było zawinione, (5) równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Rozważając przesłankę braku winy strony w uchybieniu terminu należy stwierdzić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 P.p.s.a. stanowiąc o tej przesłance nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98, opubl. w: LEX nr 42023). Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, w tym pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 329). Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt FZ 13/04 (niepubl.), w którym Sąd ten stwierdził, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy wskazać, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 14 czerwca 2011 r. zostało doręczone skarżącemu wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. Powołana przez skarżącego okoliczność wyjazdu służbowego, który – w jego ocenie – uniemożliwił mu wniesienie zażalenia w terminie nie zasługuje na uwzględnienie. Sam fakt wyjazdu poza miejsce zamieszkania strony nie świadczy jeszcze o braku zawinienia w uchybieniu terminu; nie jest bowiem okolicznością obiektywnie usprawiedliwiającą uchybienie terminowi ustawowemu. W ocenie Sądu skarżący nie zachował należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw. Zauważyć należy, że pomimo wyjazdu służbowego, mógł on nadać zażalenie, które jak wynika z daty pisma zostało przez niego sporządzone 27 września 2011 r., w dowolnej placówce pocztowej na terenie kraju, bądź też posłużyć się osobą trzecią do dokonania tej czynności w terminie (np. domownikiem), czego nie uczynił. Podkreślenia wymaga, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 14 czerwca 2011 r. zostało doręczone skarżącemu wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia zażalenia. W tej sytuacji uznano, nieprawidłowe obliczenie terminu przez skarżącego. Sąd uznał, że przedstawione okoliczności świadczą o tym, że skarżący nie podjął wszelkich możliwych starań, by dokonać czynności procesowej w ustawowym terminie. Zachowanie skarżącego w ocenie Sądu nosi znamiona winy, w postaci niedbalstwa i świadczy o braku przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Z tych względów Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.