I SA/Gd 823/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2014-01-30

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może otrzymać prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, mimo że została już zwolniona od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Wnioskodawczyni spełniła te przesłanki, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni L. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przyznania płatności bezpośrednich i uzupełniających za rok 2009. Wcześniej została zwolniona od kosztów sądowych, a następnie ponownie wystąpiła o zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie radcy prawnego. Przedstawiła dokumenty potwierdzające niskie dochody i brak zasobów finansowych, co uzasadniało jej wniosek o ustanowienie pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzyć postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających za rok 2009 postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Prawomocnym postanowieniem Referendarza Sądowego z dnia 5 września 2013 r. przyznano skarżącej L. D. prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 18 stycznia 2014 r., skarżąca ponownie zwróciła się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca ww. postanowieniem została już zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowodaministracyjnego. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącej w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wskazać zaś należy, że okoliczność, iż korzysta ona ze zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których dokonywana jest ocena zasadności wniesionego przez stronę żądania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W kontekście powyższego oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie radcy prawnego dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z dnia 18 stycznia 2014 r. oraz dokumentów przedłożonych na wcześniejszym etapie postępowania (dodatkowego oświadczenia z dnia 17 sierpnia 2013 r. i odpisów: PIT-40A za 2012 r., przekazów pocztowych świadczenia emerytalnego za lipiec 2013 r. oraz rentowego za III kwartał 2013 r., wyciągów z rachunku bankowego, zaświadczenia wójta gminy z dnia [...] sierpnia 2013 r., dowodów uiszczenia opłat za energię elektryczną i odpady, faktury za wodę, nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2013 r. oraz dowodu uiszczenia I i II raty podatku) ustalono, że wnioskodawczyni uzyskuje dochód z emerytury w wysokości 717,35 zł netto oraz zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153 zł miesięcznie, pozostaje we wspólnym gospodarstwo domowe z małżonkiem otrzymującym świadczenie rentowe w wysokości 623,37 zł netto kwartalnie (207,79 zł miesięcznie). Małżonkowie są właścicielami gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą grunty rolne o powierzchni 5,8497 ha fizycznych (z czego przeliczeniowe wynoszą 2,9898 ha), las o powierzchni 1,78 ha, nieużytki o obszarze 1,25 ha, zabudowania, w tym dom o powierzchni około 90 m2, oraz inwentarz żywy, nie posiadają oszczędności (na dzień 31 lipca 2013 r. na rachunku bankowym wnioskodawczyni znajdowała się kwota 1.011,61 zł), papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro ani pojazdów mechanicznych. Z tytułu dopłat wypłacanych przez ARiMR za 2012 r. wnioskodawczyni otrzymała w okresie od 1 maja do 31 lipca 2013 r. łącznie kwotę 3.396,51 zł. Do koniecznych i udokumentowanych wydatków małżonków zaliczyć należy opłaty za energię elektryczną, wodę i wywóz odpadów – tytułem których wnioskodawczyni uiściła w miesiącach czerwcu i lipcu ubiegłego roku w sumie kwotę 385,59 zł. Nadto wnioskodawczyni zobowiązana jest do uiszczania podatku rolnego, leśnego oraz od nieruchomości, którego raty w 2013 r. kształtowały się na poziomie od 126 zł do 129 zł. Jak wskazała wnioskodawczyni, obecnie nie jest z jej majątku prowadzona egzekucja komornicza, jednak musi spłacać pieniądze, które pożyczyła na spłatę poprzednio egzekwowanych zobowiązań. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, uznano, że wnioskodawczyni wykazała, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia w szczególności wysokość łącznych dochodów małżonków (1.078,14 zł netto miesięcznie) oraz brak zasobów finansowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło