I SA/Gd 825/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zmianę przydzielonego z urzędu pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał S. J. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej na pełnomocnika skarżącego wyznaczono adwokata I. G. W piśmie z dnia 23 lutego 2009 r. skarżący zażądał zmiany adwokata wskazując, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik w ogóle się z nim nie kontaktuje, wobec czego cofa udzielne mu pełnomocnictwo. Skarżący podkreślił, że z tożsamym żądaniem zwracał się już kilkakrotnie do Okręgowej Rady Adwokackiej, ze skutkiem uzyskania informacji, iż o zmianie adwokata decyduje sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd nie kwestionuje, że z przyczyn niezależnych od skarżącego kontakt z wyznaczonym mu z urzędu adwokatem jest utrudniony, co potwierdzają akta sprawy. Faktem jest także, że dla skutecznego złożenia skargi kasacyjnej przez skarżącego konieczne jest jej sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd nie ma jednak uprawnień do zmiany przyznanego z urzędu pełnomocnika, a kompetencje w tym zakresie posiada wyłącznie Okręgowa Rada Adwokacka. Uzyskane przez skarżącego informacje o niekompetencji Rady nie znajdują potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa w tym w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. 2002 Nr 123, poz. 1058 ze zm.), zgodnie z którym wątpliwości, co do udzielania lub odmowy udzielenia pomocy prawnej rozstrzyga okręgowa rada adwokacka, a w wypadkach niecierpiących zwłoki dziekan. Tym samym w sytuacji, w której niezadowolona z ustanowionego z urzędu adwokata strona wypowiada pełnomocnictwo, wniosek o wyznaczenie kolejnego adwokata powinien być skierowany nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ale do Okręgowej Rady Adwokackiej. Sąd pragnie zauważyć, że w toku postępowania informował już skarżącego o braku swojej kompetencji w tym zakresie podając, że o ile wyznaczony z urzędu adwokat nie podejmuje czynności procesowych lub kontakt z nim jest utrudniony, skarżący może zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej z wnioskiem o zmianę pełnomocnika (kartka 49 akt sprawy). Należy podkreślić, że w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne postanowienie Sądu z dnia 3 lipca 2006 r. przyznające skarżącemu na podstawie art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej jako "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Z treści ww. przepisu wynika, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący ustanowienie pełnomocnika z urzędu, sąd administracyjny orzeka wyłącznie w zakresie przyznania tego prawa lub jego odmowie. W przypadku uwzględnienia wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika Sąd zwraca się do właściwego samorządu zawodowego, przekazując stosowne orzeczenie, o wyznaczenie pełnomocnika. Natomiast kwestie dotyczące imiennego wskazania adwokata, czy też radcy prawnego należą do kompetencji właściwej rady adwokackiej lub izby radców prawnych. Sąd nie ma wpływu na decyzję w tym zakresie, nie może również wnioskować o zmianę pełnomocnika. Przede wszystkim jednakim jednak z ustawy P.p.s.a. wynika, że sąd nie może wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci ustanowienia innego pełnomocnika. Jak wskazano wyżej, żądanie przyznania adwokata zostało już bowiem pozytywnie rozpatrzone przez sąd, a prawo pomocy w tym zakresie nie zostało cofnięte. W tej sytuacji, strona nie może skutecznie domagać się od Sądu wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu. Prawo do korzystania z pomocy prawnej z urzędu w dalszym ciągu jej bowiem przysługuje i na tej właśnie podstawie może ona ubiegać się o zmianę pełnomocnika przez Okręgową Radę Adwokacką. Ogólnie przyznane przez Sąd prawo do korzystania z pomocy prawnej świadczonej przez pełnomocnika z urzędu jest bowiem realizowane i konkretyzowane właśnie przez Okręgową Radę Adwokacką, która imiennie wyznacza pełnomocników do prowadzenia poszczególnych spraw i tylko ona posiada kompetencję do imiennego wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony, która wykaże, iż dotychczas reprezentujący ją pełnomocnik nienależycie wykonywał swoje obowiązki. Wobec powyższego postępowanie wszczęte wnioskiem o zmianę wyznaczonego z urzędu adwokata podlega umorzeniu. Skierowany bowiem do Sądu wniosek o zmianę adwokata jest de facto kolejnym wnioskiem strony o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Tym samym skoro sprawa prawa pomocy została już prawomocnie rozstrzygnięta, wniosek ten należy uznać za bezprzedmiotowy. Z tych względów Sąd na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia