I SA/Gd 826/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Sławomir Kozik Sędziowie NSA Zbigniew Romała NSA Alicja Stępień /spr./ Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. T. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 9 czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 826/03 U z a s a d n i e n i e Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku ze złożonym przez zobowiązanego A. T. wnioskiem z dnia 02.06.2002 r., uzupełnionym pismem z dnia 28.01.2003 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego– będąc organem egzekucyjnym, postanowieniem Nr [...] z dnia 25.04.2003 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego, na wniosek wierzyciela – Urzędu Gminy i na podstawie wystawionych przez niego tytułów wykonawczych Nr [...] obejmujących należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego. Pismem z dnia 06.05.2003 r. A. T. złożył do Izby Skarbowej zażalenie na wymienione postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 25.04.2003 r., powołując się na wystąpienie przesłanek określonych w art. 59 § 1 pkt 3, 4 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym, postanowieniem Nr [...] z dnia 09.06.2003 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nie znajdując przesłanek do jego uchylenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wym. tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż organ egzekucyjny przeprowadzając postępowanie wyjaśniające, stosownie do wskazań zawartych w postanowieniu kasacyjnym Nr [...] z dnia 24.03.2003 r. uzyskał stanowisko wierzyciela potwierdzające zasadność wystawienia wym. tytułów wykonawczych na osobę zobowiązanego A. T. Jednocześnie zauważono, iż przesłanki umorzenia zawarte w art. 59 § 1 pkt 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na które to powołał się zobowiązany) są odpowiednikami zarzutów określonych w art. 33 pkt 3 i 4 powyższej ustawy, gdzie wypowiedź wierzyciela w ich zakresie jest wiążąca dla organu egzekucyjnego (art. 34 § 1 tejże ustawy). Podnoszone zatem przez zobowiązanego zarzuty kwestionujące prawidłowość obciążenia go egzekwowanym obowiązkiem mogą być wyłącznie przedmiotem odpowiedniego postępowania przed wierzycielem bądź organem jego nadzoru. Za podstawy wystawienia tytułów wykonawczych odpowiedzialność ponosi wierzyciel. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 ustawy, organ egzekucyjny (a co za tym idzie organ odwoławczy) nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Odnosząc się ponadto do zarzutów zażalenia opartych na przesłance określonej w art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy stwierdził w oparciu o przedłożone akta sprawy, iż tytuły wykonawcze zostały poprzedzone upomnieniem, stosownie do art. 15 § 1 powołanej ustawy. Nie stwierdzono również uchybień w zakresie doręczania odpisów tych tytułów wykonawczych zobowiązanemu (wszczęcie przedmiotowej egzekucji nastąpiło w związku z doręczeniem dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu). W uzasadnieniu wskazano także, iż w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny uprawniony jest do stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12a cyt. ustawy, w tym – tak jak w rozpoznanej sprawie – egzekucji z wierzytelności pieniężnych, aż do pełnego wyegzekwowania należności pieniężnych. W rezultacie realizacji zajęcia zwrotu nadpłaty podatku, jak dodał organ odwoławczy, nastąpiła zmiana w wysokości egzekwowanych kwot (zaległości objęte tytułami wykonawczymi Nr [...] zostały zaspokojone w całości, a zaległość objętą tytułem Nr [...]zaspokojono w części). Pismem z dnia 08.07.2003 r. A. Ta złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku na przedmiotowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia 09.06.2003 r. zarzucając, iż jest dotknięte wadami formalno – prawnymi. Dyrektor Izby Skarbowej– po rozpatrzeniu zarzutów skargi, podtrzymał swoje stanowisko, nie znajdując podstaw do ich uwzględnienia. Po uzyskaniu przez Izbę Skarbową na rozprawie przed Sądem w dniu 05.05.2004 r. od strony skarżącej informacji o decyzji Wójta Gminy z 05.07.2002 r. [...] organ odwoławczy przedłożył do akt postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z 18.05.2004 r. umarzające postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu [...] dotyczące łącznego zobowiązania pieniężnego za 2001 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzygając w granicach sprawy zobowiązany jest zatem ocenić zaskarżony akt administracyjny w świetle obowiązującego prawa. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, zachodzi niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem. W myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – egzekucji administracyjnej podlega: m.in. obowiązek w zakresie podatków. Wszczęcie egzekucji następuje w tym przypadku na wniosek organu podatkowego i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 i 2 ww. ustawy), w którym wierzyciel określa także wysokość egzekwowanej należności pieniężnej, zgodnie z przepisem art. 27 § 1 pkt 3 tej ustawy. W związku z tym egzekucja administracyjna zaległości podatkowej winna być prowadzona co do określonej w tytule wykonawczym wysokości, która z kolei musi odpowiadać kwocie faktycznie nie zapłaconego przez podatnika podatku wynikającej bądź z zeznania (deklaracji) podatkowego lub z treści decyzji organu podatkowego I instancji. W rozpoznawanej sprawie egzekucji podlegały zaległości podatkowe objęte tytułami wykonawczymi dotyczącymi poszczególnych okresów lat 1999-2001. Skarżący domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego podnosił m.in. brak obowiązku podatkowego co do wskazanej w tytule osoby zobowiązanego. Na tą okoliczność przedstawiał na poszczególnych etapach postępowania różne dokumenty, m.in. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 17.01.2002 r. (...) dotyczącą zobowiązania za 2001 r. oraz wydaną na jej podstawie przez Wójta Gminy w dniu 25.07.2002 r. decyzję zmieniającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2001 r. z kwoty 470,80 zł do kwoty 0 zł (k. 66 i 68 a.a.). W efekcie podjętych działań Urząd Skarbowy otrzymał m.in. pismo wierzyciela z dnia 19.02.2003 r. (k. 77 a.a.), w którym potwierdził zaległości objęte tytułami SW [...]. Z powyższego wynika, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie pozwalało organowi egzekucyjnemu ocenić, czy zachodzi możliwość kontynuowania egzekucji co do zobowiązania za rok 2001 objętego tytułami dotyczącymi tego roku podatkowego. Mimo wynikających z akt sprawy informacji, Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, iż nie znalazł podstaw do umorzenia (przynajmniej w części) postępowania egzekucyjnego. Należy pamiętać, że wprawdzie zgodnie z art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co nie oznacza jednak, by był on zwolniony od badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej w ogóle. Inaczej art. 59 § 1 pkt 4 ustawy nie miałby zastosowania. Z tego względu Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o postępowaniu. Na jego ocenę nie może wpłynąć fakt późniejszego skorygowania postanowienia poprzez wydanie postanowienia z 18.05.2004 r. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w myśl art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. W wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia z art. 152 ustawy z uwagi na charakter sprawy. AW