I SA/Gd 827/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" z/s w G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji udzielonej z budżetu Miasta wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 22 lipca 2013 r. "A" z siedzibą w G. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. W dniu 22 sierpnia 2013 r. (data stempla pocztowego) wnioskodawca – będący stowarzyszeniem wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji i Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej – przedłożył urzędowy formularz PPF przewidziany dla osób fizycznych, ubiegających się o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2013 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr właściwym dla osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej – zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U Nr 227, poz. 2245) – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Doręczenie powyższego wezwania nastąpiło w dniu 16 września 2013 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Wnioskodawca nie uczynił zadość wezwaniu, a w konsekwencji zakreślony termin upłynął bezskutecznie z dniem 23 września 2013 r. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 25 października 2013 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek strony skarżącej bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw od ww. zarządzenia podnosząc, że wniosek został złożony na druku wskazanym przez Sąd. Pismo kwestionujące prawidłowy druk nie dotarło do strony z winy poczty a strona nie otrzymała żadnego awizo. Do sprzeciwu skarżący dołączył wypełniony formularz PPPr. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co nastąpiło: Zgodnie z art. 260 ustawy p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Skarżący, składając w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosił o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Mając na uwadze zakres wnioskowanego prawa, zasadność wniosku Sąd oceniał przy uwzględnieniu treści art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., ustanawiającego kryteria udzielenia ochrony w postaci prawa do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 przedmiotowego aktu normatywnego prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym; prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego; prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje jedynie ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 przyznanie prawa pomocy następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Jakkolwiek w niniejszej sprawie strona skarżąca nie przedłożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na prawidłowym formularzu PPPr, jednak Sąd zwrócił uwagę, że w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 31 lipca 2013 r. doręczono stronie skarżącej formularz PPF, celem jego wypełnienia. Skarżący uzupełnił i przesłał ww. druk w dniu 22 sierpnia 2013 r. Dopiero w wykonaniu kolejnego zarządzenia referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2013 r. wysłano na adres skarżącego właściwy formularz PPPr celem jego wypełnienia. Powyższe pismo, dwukrotnie awizowane, nie zostało odebrane przez stronę. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, pozostawienie w takiej sytuacji, wniosku skarżącego bez rozpoznania, obarczone było nadmiernym rygoryzmem. Strona skarżąca działając w dobrej wierze, uczyniła zadość wezwaniu i przesłała uzupełniony wniosek. W takim stanie faktycznym przeniesienie na stronę konsekwencji omyłkowego wezwania do uzupełnienia formularza PPF zamiast PPPr nie znajduje uzasadnienia. Ze złożonego do sprzeciwu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi pomoc charytatywną i działalność w zakresie edukacji. Nie posiada środków trwałych, majątku, wszelkie prace wykonują wolontariusze a wartość straty za ostatni rok obrotowy wyniosła około 10.000 zł. W związku z wątpliwościami co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony skarżącej - na podstawie art. 255 p.p.s.a. pismem z dnia 28 listopada 2013 r. wezwano skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów dokumentujących jego sytuację finansową. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, strona skarżąca przedłożyła wyciąg z operacji na rachunku bankowym za okres od 1 stycznia 2012 r. do 11 grudnia 2013 r., korektę zeznania podatkowego CIT-8 (strata w wysokości 1.532,15 zł) wraz z załącznikiem CIT-D, bilans za 2011 rok (według wyjaśnień bilans za 2012 r. nie został jeszcze sporządzony). Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie ma żadnych zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie posiada przysługujących mu wymagalnych i niespornych wierzytelności wobec innych podmiotów, posiada zadłużenie ponad 200.000 zł związane z przeprowadzonymi remontami i konserwacjami zabytkowych budowli, które to stara się systematycznie zmniejszać. Ponadto jak wynika ze statutu Stowarzyszenia, jego celami są: - dążenie do ekorozwoju i związanej z tym ekopolityki poprzez wykształcenie w Polsce postawy społecznej wyróżniającej się akceptacją umiarkowanej eksploatacji dóbr przyrody (...), - dążenie do sformułowania, spopularyzowania i stosowania w życiu osobistym i społecznym etyki ekologicznej zgodnej z nauką Kościoła Katolickiego, - działania prozdrowotne, także z zakresu pomocy społecznej i opieki nad osobami niepełnosprawnymi, - działania charytatywne, szczególnie w rejonach skażenia ekologicznego, - działania związane z historią i przekazywaniem tradycji narodowej w szczególności młodemu pokoleniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd ponownie rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy doszedł do przekonania, że wnioskodawca wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że skarżący nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Analizując wniosek wzięto bowiem pod uwagę przedmiot niniejszego postępowania (zwrot dotacji) a także fakt, iż strona skarżąca jest organizacją pożytku publicznego prowadzącą działalność non-profit, wolontariatu i nieodpłatnych świadczeniach swoich członków a uzyskiwane środki (darowizny) w całości przeznacza na realizację statutowych celów. Z tych względów uznano, że skarżący spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.