I SA/Gd 827/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 29 stycznia 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął formularz wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1340 zł, jest osobą starszą i schorowaną. Prowadzoną działalność gospodarczą zawiesił. Oświadczył, że posiada wyroki sądowe zasadzające na jego rzecz płatności, jednak nie może ich wyegzekwować. Na wystosowane dodatkowe wezwanie wnioskodawca nadesłał oświadczenie, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, ani oszczędności; posiada samochód bus Peugeot rok prod. 2000 o wartości 2 tys. zł; dom w którym zamieszkuje należy do syna i jego żony; wraz z żoną utrzymuje się z emerytur wypłacanych w łącznej kwocie 2.247,31 zł netto miesięcznie, dochód osiągany z tego tytułu małżonkowie przeznaczają w całości na swoje bieżące utrzymanie, w tym zakup leków. Rozpoznając złożone wnioski zważono, co następuje : Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak stanowi z kolei art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając niniejszy wniosek, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że na mocy postanowienia z 15 września 2015 r. skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z czym sytuacja materialna skarżącego była już przedmiotem analizy referendarza, w efekcie której – jak to wskazano wyżej – zwolniono go od kosztów sądowych. Sytuacja ta, jak wynika z uzasadnienia wniosku, nie uległa zmianie. Nową okolicznością jest konieczność udziału profesjonalnego pełnomocnika celem ewentualnego zaskarżenia wyroku do Sądu II instancji, czego sam skarżący nie może uczynić. Nie ulega wątpliwości również, że skarżący nie dysponuje środkami na ten cel. W tym stanie rzeczy, wskazać należy, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jego ustanowienie umożliwi skarżącemu skorzystanie z prawa do kontroli (w drodze skargi kasacyjnej) przez sąd drugiej instancji wydanego w niniejszej sprawie wyroku z 12 listopada 2015 r. Jest to o tyle istotne, że realizacja tego prawa obwarowana jest "przymusem adwokackim", czyli wprowadzonym przepisem art. 175 P.p.s.a. obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Odnosząc się z kolei do wniosku w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, podkreślić należy – co już było wyżej wskazywane – że postanowieniem z 15 września 2015 r., skarżący został w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych. Jak stanowi z kolei art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Skoro więc skarżący ma już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych brak jest podstaw do rozpoznawania w tym zakresie jego wniosku po raz kolejny. Zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się bowiem na wszystkie etapy postępowania sądowoadministracyjnego, w tym również na postępowanie międzyinstancyjne i postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jak stanowi z kolei art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wobec tego, że skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów, jako zbędne, należało umorzyć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 i § 2 oraz art. 249a w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.