I SA/Gd 828/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do października 2006 r. postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik M. B. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] zwrócił się o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF skarżący uzupełnił w dniu 8 września 2010 r. (data stempla pocztowego). Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, na utrzymaniu małżonków pozostaje dwoje małoletnich dzieci, jedynym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny jest prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza, z której osiąga dochód w wysokości 2.500 zł miesięcznie, jego majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 110 m2 oraz hala warsztatowa o powierzchni 250 m2. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 14 września 2010 r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 24 września 2010 r.) skarżący zobowiązany został do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: (1) zeznań podatkowych złożonych przez małżonków za rok 2009, bądź też zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów osiągniętych przez każdego z małżonków za ten rok, (2) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych oraz rachunków prowadzonych dla potrzeb wykonywanej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na nich operacji, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdego z małżonków oświadczenia w tym przedmiocie, (3) dokumentów księgowych potwierdzających wysokość osiąganego przez wnioskodawcę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, kosztów uzyskania przychodów, w okresie ostatnich trzech miesięcy, kopii zgłoszenia NIP-1 z załącznikiem B wraz z ich aktualizacjami, a także wykazu środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz wyposażenia, (4) oświadczenia złożonego przez żonę wnioskodawcy w przedmiocie nieosiągania przez nią dochodów; w sytuacji gdy jest osobą bezrobotną – dokumentu potwierdzającego status osoby bezrobotnej (decyzja/zaświadczenie z urzędu pracy); jeśli uzyskuje dochody – wskazania ich źródeł i miesięcznej wysokości (w kwotach netto i brutto) wraz z dokumentami okoliczności te potwierdzającymi, (5) dokumentów z okresu ostatnich trzech miesięcy obrazujących wysokość miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi kosztami utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, inne), (6) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę, jego żonę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). Jednocześnie poinformowano skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Z wymaganych dokumentów źródłowych skarżący przedłożył: - odpisy zeznań podatkowych złożonych przez każdego z małżonków za rok 2009 (PIT-36L i PIT-B, PIT-28 i PIT-28A), z których wynika, że z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej osiągnął on dochód w wysokości 175.592,74 zł (deklarując przychód w kwocie 5.003.223,92 zł i koszty jego uzyskania w wysokości 4.827.631,18 zł), zaś jego żona z prowadzonej przez siebie działalności uzyskała ogółem przychody w kwocie 24.000 zł, - odpis informacji o rachunkach bankowych wraz z jej aktualizacją (NIP-B, NIP-1), w których wskazał, że posiada rachunki związane z prowadzoną działalnością w: [...], - wyciąg z rachunku prowadzonego przez [...] sporządzony za okres od 1 lipca do 30 września 2010 r., którego saldo końcowe było ujemne i wyniosło 105.451,23 zł, - raporty wspomagające wyliczenie zaliczki miesięcznej na podatek dochodowy według stawki liniowej za okres od stycznia do maja i od stycznia do sierpnia 2010 r., które wskazują, że do 31 sierpnia 2010 r. wnioskodawca osiągnął przychód w kwocie 4.213.863,61 zł, poniósł koszty jego uzyskania w wysokości 4.042.902,55 zł, uzyskując dochód w kwocie 170.961,06 zł, do których dołączył kopie sprawozdań sporządzonych na dzień 31 maja i 31 sierpnia 2010 r., - trzy karty ewidencji wyposażenia oraz raport o środkach trwałych sporządzony na dzień 30 września 2010 r., do których oprócz samochodów ciężarowych i przyczep zaliczył m. in. apartament w K., nieruchomości w G. i R., dwa quady oraz samochody marki [...], - wyciąg z rachunku bieżącego małżonków sporządzony za okres od 1 lipca do 30 września 2010 r., którego saldo końcowe wyniosło 1.005,93 zł, - wyciąg z rachunków bankowych żony: firmowego prowadzonego przez [...] oraz osobistego prowadzonego przez [...] sporządzone za okres od 1 lipca do 30 września 2010 r., których salda końcowe wynosiły odpowiednio 8,03 zł i 23.797,12 zł, - kopie faktur VAT za energię elektryczną za okres od 18 lipca do 24 września 2010 r. na kwotę 527,95 zł, za gaz za okres od 25 maja do 28 sierpnia 2010 r. na kwotę 288,69 zł, za telefon komórkowy za okres od 5 sierpnia do 4 września 2010 r. na kwotę 2.577,99 zł oraz zestawienie miesięcznych wydatków na zakup żywności, odzieży, środków czystości, paliwa, opłat za media, obiady szkolne i świetlicę na łączną kwotę 3.750 zł. Dołączył także odpis umowy majątkowej małżeńskiej z dnia 13 listopada 2008 r. Wprawdzie wnioskodawca nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, w szczególności nie przedstawił dokumentów, na podstawie których można byłoby ustalić wysokość miesięcznych dochodów osiąganych przez żonę, które uzyskuje z wykonywanej działalności gospodarczej, jak również z wynajmu nieruchomości (co ustalono na podstawie historii rachunku bieżącego), wyciągów ze wszystkich rachunków związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, oświadczenia w przedmiocie posiadanych przez małżonków pojazdów mechanicznych, to jednak przedstawione dokumenty pozwalają na dokonanie oceny jego możliwości finansowych. Dokonana analiza materiału dowodowego nie pozwala uznać skarżącego za osobę ubogą, która nie może ponieść niezbędnych kosztów sądowych. Przede wszystkim nie sposób przyjąć, że miesięczne dochody wnioskodawcy z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej wynoszą 2.500 zł. Złożonemu przez wnioskodawcę oświadczeniu przeczą przedstawione przez niego dokumenty dotyczące wysokości uzyskanych przez niego przychodów i dochodów oraz poniesionych kosztów, jak również wysokość ponoszonych przez niego wydatków związanych z bieżącymi kosztami utrzymania rodziny. Jak już bowiem wskazano w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2010 r. uzyskał on dochód w łącznej wysokości 170.961,06 zł. Tym samym uznać należy, że uzyskuje on miesięczne dochody w kwocie 21.370,14 zł. Natomiast wysokość kosztów związanych z utrzymaniem czteroosobowej rodziny określił on na poziomie 3.750 zł. Do tego doliczyć należy udokumentowane fakturami VAT miesięczne opłaty za energię elektryczną, gaz oraz telefon w łącznej kwocie 2.938,20 zł. Podkreślenia przy tym wymaga okoliczność, że przedstawiona przez wnioskodawcę faktura VAT za telefon przekracza kwotę zadeklarowanego we wniosku dochodu. Skarżący dysponuje również środkami pieniężnym w znacznej wysokości. Do takiego wniosku prowadzi analiza operacji dokonanych na rachunkach bankowych prowadzonych dla każdego z małżonków zarówno osobno, jak i wspólnie. Kwoty, którymi zasilał on konta dokonując przelewów bądź wpłat, a z których wyciągi przedłożył to kwoty od 320 zł do 110.000 zł, przy czym w przeważającej większości były to kwoty stanowiące wielokrotność 1.000 zł i 10.000 zł. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że wnioskodawca – wbrew oświadczeniu, w którym wykazał jedynie mieszkanie i halę warsztatową – dysponuje znacznym, ponadprzeciętnym majątkiem, co potwierdza przedłożona przez niego ewidencja środków trwałych, tj. składników jego majątku wykorzystywanych dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że żona wnioskodawcy jest osobą czynną zawodowo, osiągającą dochody z własnej działalności gospodarczej, jak również posiadającą majątek, z którego składników również czerpie pożytki finansowe. Wprawdzie kwota dochodów oraz stan majątkowy małżonki pozostają nieznane to jednak przyjąć należy, że przyczynia się ona do utrzymania rodziny, co ma wpływ na możliwości płatnicze wnioskodawcy. W tym stanie sprawy byłoby rzeczą zupełnie niezrozumiałą, gdyby koszty sądowe w niniejszej sprawie za skarżącego musieli ponieść inni podatnicy, których wpłaty podatkowe współtworzą budżet Państwa, w sytuacji, gdy większość z nich nie legitymuje się takim majątkiem, jak skarżący (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt II FZ 157/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych wszystkich względów uznano, iż wnioskodawca nie udowodnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.