I SA/Gd 829/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1992, 1996 oraz 1997 postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę W. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 czerwca 2012 r. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1992, 1996 oraz 1997. W zakreślonym dla tej czynności procesowej terminie, ustanowiony pełnomocnikiem skarżącego z urzędu, radca prawny wystąpił z prośbą o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w niniejszej sprawie wyroku. Pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia 19 lutego 2013 r., zawiadomił Wojewódzki Sąd Administracyjny o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia 15 marca 2013 r., wniesionym do tut. Sądu w dniu 18 marca 2013 r. (data stempla pocztowego), skarżący wskazał, że jest zainteresowany wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku, który zapadł w niniejszej sprawie, zaś wyznaczony z urzędu radca prawny wydał opinię o braku podstaw do jej wniesienia. Z tych względów skarżący zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej oraz wniósł o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2013 r. umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący postanowieniem z dnia 17 października 2012 r. został już zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz ustanowiono dla niego pełnomocnika z urzędu w postaci radcy prawnego, który reprezentuje go w toku postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do postanowień art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uzależnione jest od przesłanki uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Przy czym uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt IV SA/Gl 647/04, www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zauważyć należy, że we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący nie uzasadnia przyczyny uchybienia terminu. Wspomina, że wyznaczony z urzędu radca prawny wydał opinię z dnia 19 lutego 2013 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący, nawiązując do pisma Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r. nadmienia, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływa z dniem 15 marca 2013 r. i dokładnie 15 marca 2013 r. otrzymał ww. pismo. Skarżący podniósł, że od dnia 19 lutego 2013 r. nie otrzymał od Naczelnika Urzędu Skarbowego odpowiedzi na zaistniały błąd odnośnie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1992. Przedstawione wyżej okoliczności, w ocenie Sądu, w żaden sposób nie dowodzą braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący podnosi, że wyznaczony z urzędu radca prawny wydał opinię z dnia 19 lutego 2013 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący we wniosku z dnia 22 lutego 2013 r. przyznał, że zawiadomienie od radcy prawnego o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej otrzymał w dniu 21 lutego 2013 r. (k. 242). Termin na wniesienie skargi kasacyjnej upływał zaś z dniem 15 marca 2013 r. Skarżący zatem miał wystarczająco dużo czasu na wniesienie skargi kasacyjnej z zachowaniem wymogów ustawowych. Wskazać też należy, W. L. uczestniczył w rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 19 grudnia 2012 r., na której zapadł kwestionowany wyrok. Strona miała więc od tej daty świadomość, że w sprawie zapadł niekorzystny dla niej wyrok. Skarżący niezadowolony z działań dotychczasowego pełnomocnika z urzędu mógł zwrócić się o jego zmianę do Okręgowej Izby Radców Prawnych. Pozostałe dwie okoliczności wymienione we wniosku o przywrócenie terminu w realiach niniejszej sprawy uznać należy za nieistotne. W szczególności pismo Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2013 r. zawierało odpowiedź na wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, i jako takie nie może usprawiedliwiać uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym miejscu wymaga odnotowania, że Sąd nie ma obowiązku pouczać strony o środkach i formach zaskarżenia jeżeli strona jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego (art. 140 § 1 p.p.s.a. a contrario). Zaznaczyć trzeba także, że w niniejszej sprawie skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie dopełnił innej przesłanki warunkującej uwzględnienie przedmiotowego wniosku, ponieważ wraz z nim nie złożył skargi kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika. Niemniej jednak okoliczność ta, wobec niewykazania braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącego, nie miała ważącego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Niezależnie od przedstawionych wyżej uwag należy wyjaśnić, że wyznaczenie radcy prawnego przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych tj.: sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, stanowi z jednej strony wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z drugiej zaś stanowi o skorzystaniu przez stronę z prawa pomocy przyznanego postanowieniem Sądu. W powyższej sytuacji przyznane prawo pomocy zostało już więc skonsumowane. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.