I SA/Gd 834/12
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-10-19
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie osiąga dochodów i posiada znaczące zadłużenie, może zostać zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ wykazał, że jego sytuacja materialna, w tym brak dochodów, posiadane zadłużenie oraz trudna sytuacja finansowa małżonki, uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musiał udowodnić swoją trudną sytuację materialną.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Wnioskodawca nie osiąga obecnie dochodów, jest zarejestrowany jako bezrobotny, posiada znaczne zadłużenie podatkowe i wobec instytucji finansowych, a jego rachunki bankowe zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Sytuacja materialna jego małżonki, która prowadzi działalność gospodarczą, również jest trudna, z wymagalnymi zobowiązaniami przekraczającymi środki na koncie firmowym.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2004 r. do maja 2005 r. oraz od lipca 2005 r. do grudnia 2006 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 22 sierpnia 2012 r. (data stempla pocztowego), skarżący R. S. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie oświadczenia wnioskodawcy o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dowodów przedłożonych przez niego na wezwanie referendarza sądowego (odpisów: zaświadczenia z urzędu pracy z dnia 3 października 2012 r., umowy majątkowej małżeńskiej z dnia 17 września 2009 r., skróconego aktu małżeństwa, zeznań podatkowych PIT-36, PIT-11, PIT-11A za 2011 r., PIT-5 za styczeń i grudzień 2011 r., VAT-Z, raportu kwot składek społecznych i zdrowotnych, faktur z dnia 28 sierpnia 2012 r., wyciągów z rachunków bankowych, zawiadomień z dnia 12 września 2012 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego oraz o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, zawiadomienia z dnia 4 stycznia 2012 r. o wszczęciu egzekucji, faktur VAT za wywóz odpadów, dostawę wody i odprowadzanie ścieków, usługi RTVK, gaz, prąd, zestawienia płatności za telewizję cyfrową, decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r., wyciągów z dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu/dochodu/straty w okresie od stycznia do sierpnia br. oraz za sierpień br., dodatkowych oświadczeń wnioskodawcy i jego małżonki z dnia 4 października 2012 r.) ustalono, że do lutego ubiegłego roku wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą, od dnia 9 marca 2011 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie otrzymuje z tego tytułu zasiłku, w 2011 r. osiągnął łączny dochód w wysokości 8.729,49 zł, aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu małżonki oraz synów. Wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada żadnych oszczędności (saldo jego rachunku bankowego na dzień 30 września 2012 r. wynosiło 13,60 zł), papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro ani pojazdów mechanicznych, posiada natomiast zaległości podatkowe w kwocie 897.194,77 zł (stan na 12 września 2012 r.) oraz zobowiązania względem dwóch instytucji finansowych odpowiednio w wysokości 32.907,05 zł (stan na dzień 12 września 2012 r.) oraz 25.257,93 zł (stan na dzień 4 stycznia 2012 r.). Powyższe należności są dochodzone w ramach postępowań egzekucyjnych, w ramach których zajęto rachunki bankowe wnioskodawcy.
Małżonka wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą, która w 2011 r. przyniosła jej dochód w wysokości 25.311,10 zł, natomiast w okresie od stycznia do sierpnia br. przyniosła jej stratę w wysokości 1.295,03 zł. Majątek małżonki wnioskodawcy (w małżeństwie wnioskodawcy istnieje ustrój rozdzielności majątkowej) stanowią dwa samochody (rok produkcji 1986 i 2005) o wartości 3.100 zł i 21.000 zł oraz udział w 1/6 części w działce rekreacyjnej o obszarze 7.674 m2. Małżonka wnioskodawcy nie posiada oszczędności ani papierów wartościowych, natomiast posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów (dwóch kart kredytowych) na łączną kwotę 19.431,76 zł (stan na dzień 1 października 20110 r.) oraz względem kontrahentów z tytułu dokonanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zakupów towarów na kwotę 13.701,95 zł, udokumentowanych fakturami, których termin płatności upłynął z dniem 27 września 2012 r. Na dzień 30 września 2012 r. na osobistym rachunku małżonki wnioskodawcy znajdowały się środki finansowe w kwocie 1.145,27 zł, zaś na rachunku związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą w kwocie 8.046,46 zł. Z rachunku firmowego dokonywane są spłaty zajęcia egzekucyjnego, tytułem którego w lipcu i we wrześniu br. przekazano łącznie kwotę 3.634,91 zł.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia bez uszczerbku koniecznego utrzymania pełnych kosztów postępowania, w szczególności uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 5.375 zł.
Za taką oceną przemawia okoliczność nieuzyskiwania przez wnioskodawcę żadnych dochodów, nieposiadania majątku (w tym zasobów finansowych) oraz stan posiadanego zadłużenia. Wzięto również pod uwagę, że małżonka wnioskodawcy, która go utrzymuje, aktualnie również nie osiąga dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, zaś ciążące na niej wymagalne zobowiązania finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą znacznie przekraczają wysokość środków pieniężnych znajdujących się na koncie firmowym.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło