I SA/Gd 834/16

Dnia 16 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 października 2012 r., nr [...] w sprawie ze skargi L.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 maja 2016 roku, nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 października 2012 r., nr [...] W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 maja 2016 roku, w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, L.K. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wysokość zaległości wynikającej z zaskarżonej decyzji przekracza bowiem możliwości płatnicze strony i jego małżonki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przywołany wyżej przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować w świetle przedmiotu zaskarżenia daną skargą rozpoznawaną w sprawie sądowoadministracyjnej stosownie do brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Analizując ten przepis z treścią art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych "w granicach sprawy" trzeba zważyć, że ma on znaczenie węższe niż w tym przepisie. Posługując się zwrotem "granice sprawy" ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice te wyznaczają elementy określające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2013 r., I OSK 1651/13, postanowienie NSA z dnia 8 października 2013 r., I OZ 851/13, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Rozstrzygając zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa przy rozpoznawaniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy w szczególności przyjąć, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jest zasadny. Wprawdzie świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w niniejszej sprawie jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty należności, należało mieć na uwadze jego wysokość, która w rozpoznawanej sprawie wynosi 32.770 złotych, jak również sytuację majątkową skarżącego oraz jego małżonki, która także zobowiązana jest do zapłaty zobowiązania podatkowego w takiej samej kwocie. Jakkolwiek wnioskodawca w złożonym wniosku nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, niemniej jednak wynika ona z akt sprawy. Do akt postępowania, w związku z ubieganiem się przez skarżącego o przyznanie prawa pomocy, załączony został wniosek oraz dokumentacja obrazująca sytuację materialną wnioskodawcy. Z analizy oświadczenia i załączonych dokumentów wynika, że skarżący dysponuje emeryturą w wysokości 1.950 zł netto, a jego małżonka uzyskuje emeryturę w kwocie 967,80 zł. Małżonkowie są właścicielami domu o powierzchni 136,40 m2 i wartości 190.000 zł; posiadają także samochód osobowy marki Volkswagen Touran 2.0 TDI z 2008 r. Na dzień 1 października 2016 r. na rachunku bankowym posiadali środki w kwocie 8.872,73 zł, które w całości przeznaczyli na spłatę zajęcia egzekucyjnego (w okresie od 14 października 2016 r. do 19 stycznia 2017 r. na poczet zaległości podatkowych wpłacili kwotę 11.092,16 zł), natomiast na dzień 20 stycznia 2017 r. dysponowali środkami w kwocie 1.494 zł. Średnia miesięczna wysokość stałych, udokumentowanych wydatków ponoszonych przez oboje małżonków kształtuje się na poziomie 1.912 zł. W związku z tym do dyspozycji małżonków pozostają środki w wysokości około 1.005 zł. Należy w tym miejscu zauważyć, że Sąd badając przesłanki odnoszące się do wstrzymania wykonania decyzji nie powinien skupiać się jedynie na ocenie tego, jak wykonanie decyzji wpłynie na sytuację wnioskodawcy. Przepis Artykuł 61 § 3 p.p.s.a. nie łączy bowiem stanu wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wyłącznie z osobą skarżącego. Uzasadnia to konieczność przeprowadzania oceny potrzeby udzielenia ochrony tymczasowej również przez pryzmat uwarunkowań odnoszących się na tle okoliczności sprawy do podmiotów innych, niż skarżący (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2013 r., II GZ 571/13, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceny konsekwencji związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji należy zatem dokonywać także mając na uwadze skutki jej wykonalności na sytuację współmałżonki wnioskodawcy. Mając na względzie przedstawioną powyżej sytuację materialną strony i jego małżonki, z którą wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, jak również biorąc pod uwagę wysokość kwoty orzeczonej decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie, a także fakt, że do uiszczenia takiej samej kwoty należności podatkowej zobowiązana jest żona skarżącego, nie może ulegać wątpliwości, że wyegzekwowanie kwoty, która orzeczona została na podstawie zaskarżonej decyzji, groziłoby pozbawieniem skarżącego i jego małżonki znacznej części, niewielkich w sumie dochodów. Dodatkowo nie może ujść uwadze fakt, że brak wstrzymania wykonania decyzji mógłby prowadzić do następstw trudnych do odwrócenia nie tylko dla samego skarżącego ale także dla jego żony. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem, że uzyskiwana przez skarżącego emerytura nie jest przeznaczane wyłącznie na jego własne potrzeby, ale także na zaspakajanie potrzeb współmałżonki, z którą wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ograniczenie możliwości korzystania z jedynego źródła utrzymania jakim jest otrzymywana emerytura, stanowiłoby w ocenie Sądu, zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania nie tylko samego wnioskodawcy, ale również dla jego najbliższej rodziny. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.