I SA/Gd 837/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej z dnia 10 września 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące marzec i kwiecień 1997 r. postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. W. K. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Do skargi dołączony został wypełniony przez skarżącego urzędowy formularz PPF. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz synem, jedynym źródłem utrzymania rodziny są uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody z tytułu renty, która podlega zajęciu komorniczemu i wypłacana jest w kwocie 421,64 zł miesięcznie, jego majątek stanowi dom o powierzchni 55,97 m2 oraz nieruchomość o powierzchni 327 m2, których jest współwłaścicielem, oraz samochód osobowy marki Fiat Marea, rok produkcji 1997, z którego prowadzona jest egzekucja. Natomiast zarówno żona, jak i syn nie pracują i nie posiadają jakiegokolwiek majątku. Działalność gospodarcza prowadzona przez żonę wnioskodawcy została zawieszona w 2004 r. Wskazał, że wydatki związane z miesięcznymi kosztami utrzymania, do których zaliczył opłaty za energię elektryczną (162,39 zł), gaz (190 zł), telefon (56,75 zł) oraz ratę kredytu (232 zł), przekraczają wysokość osiąganego dochodu. Kształtują się one na poziomie około 641 zł. W związku z tym korzysta z pomocy córek. Podniósł także, że jego stan zdrowia ulega pogorszeniu. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, które to postanowienie wobec wniesienia sprzeciwu utraciło moc. W uzasadnieniu złożonego sprzeciwu wnioskodawca podniósł, że oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach zostało złożone zgodnie z prawdą. Uzyskiwane dochody nie są wystarczające na pokrycie wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem, dlatego wnioskodawca korzysta z pomocy rodziny. Do sprzeciwu załączono zaświadczenie z Banku, z którego wynika, że rachunek prowadzony w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez małżonkę skarżącego został zlikwidowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W ocenie Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podane przez skarżącego informacje i oświadczenia znajdują oparcie w dokumentach przedłożonych w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego oraz przy sprzeciwie. Są one spójne i pozwalają na ustalenie pełnego stanu majątkowego wnioskodawcy. Z materiału dowodowego wynika, że skarżący jest osoba schorowaną, której stan zdrowia się pogarsza. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz synem, jedynym źródłem utrzymania rodziny są uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody z tytułu renty, która podlega zajęciu komorniczemu i wypłacana jest w kwocie 421,64 zł miesięcznie, jego majątek stanowi dom o powierzchni 55,97 m2 oraz nieruchomość o powierzchni 327 m2, których jest współwłaścicielem, oraz samochód osobowy marki Fiat Marea, rok produkcji 1997, z którego prowadzona jest egzekucja. Natomiast zarówno żona, jak i syn nie pracują i nie posiadają jakiegokolwiek majątku. Działalność gospodarcza prowadzona przez żonę wnioskodawcy została zawieszona w 2004 r. Miesięczne wydatki przekraczają wysokość osiąganego dochodu, w związku z czym korzysta z pomocy rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe dane, Sąd uznał, iż skarżący udowodnił, że obciążenie go obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.