I SA/Gd 838/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2026 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 2 września 2025 r., nr 2201- IEW.4263.31.2025/EW w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 2 września 2025 r. po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim z 29 maja 2025 roku nr 2218-SEW.4263.27.2025, którym sprostowano oczywistą omyłkę powstałą w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim z 29 maja 2025 roku nr 2218-SEW.4263.27.2025 umarzającej postępowanie wszczęte na wniosek Z.B. 2 maja 2025 roku w sprawie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za kwartał 2025 roku, poprzez wskazanie prawidłowej podstawy prawnej tj. art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zacytowanego przepisu "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązani podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania", zamiast art. 208 2 ww. ustawy i zacytowanego przepisu "Organ podatkowy może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi publicznemu", - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przypomniał, że pismem z 2 maja 2025 roku skarżący zwrócił się z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za pierwszy kwartał 2025 roku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim decyzją z 29 maja 2025 roku nr 2218-SEW.4263.27.2025 umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z 2 maja 2025 roku. Następnie postanowieniem z 29 maja 2025 roku nr 2218-SEW.4263.27.2025 Naczelnik ww. Urzędu Skarbowego sprostował oczywistą omyłkę powstałą w ww. decyzji w sposób wskazany w sentencji. Postanowienie to zostało doręczone 17 czerwca 2025 roku. Pismem z 24 czerwca 2025 roku wniesiono w ustawowo przewidzianym terminie zażalenie na ww. postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że organ podatkowy kolejny raz w sposób dowolny interpretuje przepisy, "na co nie może być zgody". Uznano, że działania takie podważają zaufanie do organów państwa i należy je uznawać za wysoce karygodne. Wskazano, że za poświęcenie czasu na zapoznanie się ze sprawą, napisanie pisma w bardzo trudnych warunkach i przesłanie zażalenia, zasadnym jest pociągnięcie do odpowiedzialności finansowej organu wydającego wadliwe postanowienie "co jest znikomą rekompensatą". W zażaleniu wniesiono o: 1. uznanie, że poprawiana treść nie mieści się w kategorii błędu rachunkowego ani oczywistej omyłki, 2. uchylenie postanowienia, 3. zasądzenie od Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim kwoty 61 zł wynikającej z poświęconego czasu na zapoznanie się ze sprawą, przygotowanie zażalenia i jego przesłanie. Organ odwoławczy rozpoznając zażalenie stwierdził, że uzasadnienie decyzji wskazuje jednoznacznie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył wszczęte postępowanie z uwagi na brak jego przedmiotu - brak zaległości, a więc niewątpliwie w trybie art. 208 § 1 O.p., a nie w oparciu o § 2 tego przepisu, w myśl którego organ podatkowy morze umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi publicznemu. Przytoczenie przez organ pierwszej instancji art. 208 § 2 zamiast art. 208 § 1 O.p. należy postrzegać w kategorii oczywistej omyłki, która prawidłowo została sprostowana zaskarżonym postanowieniem. Wskazano, że sprostowanie to nie prowadziło do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie od Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim 61 zł wynikających "z poświęconego czasu na zapoznanie się Pana ze sprawą, przygotowanie zażalenia i jego przesłanie", stwierdzono, że organ podatkowy nie może ponosić kosztów za czas jaki podatnik ponosi na zapoznanie się ze swoją sprawą, przygotowanie i przesłanie zażalenia. Osobistą decyzją podatnika jest to, ile czasu poświęci na daną sprawę i czy skorzysta ze środka zaskarżenia. Nadto brak jest podstaw prawnych do zasądzenia na rzecz strony, takich kosztów. A zatem wniosek w tym zakresie należy uznać za bezzasadny. W skardze do WSA na postanowienie z dnia 2 września 2025 r. wniesiono o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów procesu i zadośćuczynienia od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku/Skarbu Państwa. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, ze zmiana podstawy prawnej należy do oczywistej omyłki nawet wówczas gdy nie dochodzi do zmiany rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jakakolwiek decyzja, postanowienie itp. wydana przez jakikolwiek Organ Państwa jest dowodem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Od urzędników państwowych wymaga się szczególnej rzetelności i precyzji w wykonywaniu swoich obowiązków, wręcz szczególnej ponadprzeciętnej dbałości. Skarżący stwierdził, że doświadczenia z wszelkiej maści urzędami wskazują na kompletny brak rzetelności, precyzji i dbałości. Prowadzi to do naruszania zasad wynikających z Kodeksu Postępowania Administracyjnego a w szczególności wzbudzania zaufania do Państwa. Niezachowywanie ustawowych terminów, manipulacja faktami, poświadczanie nieprawdy, nadużywanie sprostowań oczywistych omyłek, zmiany sygnatur spraw, zmiany dat i inne nadużycia są na porządku dziennym o czym sam się przekonał we wszelkich sprawach urzędowych a nawet sądowych. W jego ocenie, wielokrotnie wydawane są dokumenty urzędowe ze świadomością naruszania prawa z braku jakichkolwiek konsekwencji. Zatem zażalenie winno być uwzględnione i postanowienie wino być wydane w sposób rzetelny z właściwą podstawą prawną a nie przy nadużyciu przepisów dotyczących sprostowania oczywistej omyłki. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu w piśmie z 10.03.2026 r. wniósł o uwzględnienie skargi poprzez uchylenie wydanych postanowień. Wskazał, że wywiedziona przez skarżącego skarga ma podstawy i powinna być uwzględniona. Stwierdził , że w drodze postanowienia dokonano zastąpienia podstawy prawnej inną regulacją prawną dotyczącą sytuacji w której postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Oznacza to że organ nie skorygował wyłącznie omyłkowego oznaczenia przepisu, lecz w istocie dokonał zmiany prawnej podstawy rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: Ppsa), na mocy którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ppsa) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa). Stosownie zaś do treści art. 134 Ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Na wstępie przypomnieć należy, że w myśl art. 215 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa - dalej O.p., organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, sprostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. Z akt sprawy wynika, że pismem z 2 maja 2025 roku skarżący wniósł o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za pierwszy kwartał 2025 roku. Decyzją z 29 maja 2025 roku organ pierwszej instancji umorzył postępowanie wszczęte z ww. wniosku, podając w uzasadnieniu, że w tym przypadku doszło do zapłaty podatku (przeksięgowanie z nadpłaty), a "w sytuacji, gdy zaległość podatkowa, objęta wnioskiem o umorzenie wygasła na skutej jej zapłaty lub przymusowego wyegzekwowania, to zastosowanie ulgi w spłacie (umorzenie) jest w tej sytuacji niemożliwe, a co za tym idzie postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości powinno być umorzone". Stosownie bowiem do art. 208 § 1 O.p. - gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W tej sytuacji podkreślić należy, że uzasadnienie tej decyzji wskazuje jednoznacznie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył wszczęte na wniosek Skarżącego postępowanie z uwagi na brak jego przedmiotu - brak zaległości, a więc niewątpliwie w trybie art. 208 § 1 O.p., a nie w oparciu o § 2 tego przepisu, w myśl którego organ podatkowy może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi publicznemu. Przytoczenie zaś przez organ pierwszej instancji art. 208 § 2 zamiast art. 208 § 1 O.p. należy postrzegać – z czym Sąd się zgadza - w kategorii oczywistej omyłki, która prawidłowo została sprostowana postanowieniem z 29 maja 2025 roku nr 2218-SEW.4263.27.2025. Sprostowanie to nie prowadziło do merytorycznej zmiany decyzji, czy też ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło do zarzucanych przez stronę skarżącą naruszeń przepisów Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wydając rozstrzygnięcie w oparciu o posiadany materiał dowodowy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów w ramach swojego uznania. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest prawidłowe i w sposób jasny wyjaśniające zasadność przesłanek, którymi organ kierował się wydając zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał powody, dla których podjął takie rozstrzygnięcie, a swoje stanowisko umotywował. Podkreślić należy, że w kwestionowanym postanowieniu organ prawidłowo dokonał wykładni obowiązujących przepisów i przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny. W tej sytuacji Sąd skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.