I SA/Gd 840/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2004 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 22 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego), skarżąca E. K. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawczynię prowadzi ona samodzielnie gospodarstwo domowe, aktualnie nie posiada stałego źródła utrzymania i nie uzyskuje żadnych dochodów, jej majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 112,27 m2 i samochód osobowy [...] (rok produkcji 2002) o wartości przekraczającej 3.000 euro. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie wskazanego przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 5 sierpnia 2013 r. (doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu 13 sierpnia 2013 r.) wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: a) odpisów wszystkich złożonych przez wnioskodawczynię zeznań podatkowych za rok 2012 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownych zaświadczeń w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, b) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, c) oświadczenia, czy wnioskodawczyni ma status osoby bezrobotnej, jeśli tak – przedłożenia dokumentu okoliczność tę potwierdzającego (np. decyzji lub zaświadczenia PUP), d) w związku z zadeklarowanym brakiem dochodów – oświadczenia, czy wnioskodawczyni otrzymuje (jeśli tak, to w jakiej formie i wysokości) pomoc finansową, rzeczową od członków rodziny, e) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania (opłat za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, innych), f) dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia wnioskodawczyni wobec urzędu skarbowego, banków, jeżeli wnioskodawczyni aktualnie posiada zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek bankowych – przedłożenia dowodu potwierdzającego wysokość miesięcznej spłaty. Pomimo wezwania wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnego z wymaganych dokumentów, uniemożliwiając tym samym dokonanie pełnej oceny jej sytuacji finansowej. Powyższe postępowanie wnioskodawczyni, polegające na uchyleniu się od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych, a tym samym stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.