I SA/Gd 844/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-11-19

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie osiąga dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie posiada majątku i ze względu na stan zdrowia nie może podjąć pracy, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która nie osiąga dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie posiada majątku, a jej stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Sytuacja materialna rodziców, z którymi wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, również przemawia za przyznaniem prawa pomocy, jeśli ich dochody i majątek nie pozwalają na ponoszenie kosztów przez wnioskodawcę.
Stan faktyczny
Skarżący W. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Wnioskodawca wykazał, że nie osiąga dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie posiada majątku, a jego stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy. Rodzice wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo rolne, z którego uzyskują dochód, ale środki te są przeznaczane na spłatę zobowiązań bankowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W. L. wnioskiem z dnia 7 września 2010 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 500 zł. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF skarżący uzupełnił w dniu 21 września 2010 r. (data stempla pocztowego). Rozszerzył przy tym swoje żądanie wskazując, że wnosi także o ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, jak również przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 24 września 2010 r. (decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 listopada 2009 r. w sprawie przyznania płatności rolnych na rok 2009 wraz z potwierdzeniem wypłaty środków, zaświadczenia wójta z dnia 5 października 2010 r. o wielkości gospodarstwa rolnego i wysokości dochodów, zawiadomienia z dnia 9 sierpnia 2005 r. o przelewie wierzytelności, wyciągów z rachunku bankowego za okres od lipca do 2 września 2010 r., faktury VAT za wodę, potwierdzenia uiszczenia opłaty za energię elektryczną, dodatkowych oświadczeń z dnia 1 i 7 października 2010 r., dokumentacji medycznej, protokołu o stanie majątkowym), ustalono, że zamieszkuje on wspólnie z rodzicami, na których utrzymaniu pozostaje, nie osiąga dochodów, ze względu na stan zdrowia nie może podjąć pracy (uległ on wypadkowi komunikacyjnemu), nie posiada jakiegokolwiek majątku, natomiast rodzice wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni 8.96 ha, z którego osiągają miesięczny dochód w wysokości 1.327,73 zł, ich majątek stanowią dom jednorodzinny, ciągnik [...], rok produkcji 1991 o wartości około 2.000 zł, przyczepę rolniczą, rok produkcji 1995 o wartości około 1.500 zł oraz samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2000 o wartości około 20.000 zł, na rachunku bankowym nie posiadają oszczędności (saldo końcowe na dzień 2 września 2010 r. wynosiło 27,59 zł), środki wypłacane przez ARiMR tytułem płatności rolnych są przekazywane na poczet spłaty zobowiązań wobec banku (również dopłaty przyznane na rok 2009 w kwocie 6.557,68 zł zostały przekazane na ten cel), udokumentowane miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą około 308 zł, do wydatków tego rodzaju wnioskodawca zaliczył także opłaty za posiadane przez każdego z członków rodziny telefony komórkowe, przy czym nie podał ich wysokości. Mając na uwadze powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał, iż aktualnie nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący nie uzyskuje dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców, stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie stałej pracy, nie posiada majątku, którego składniki mógłby spieniężyć, jak również środków pieniężnych. Z taką ocena przemawia także sytuacja finansowa rodziców skarżącego, z którymi faktycznie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Z tych wszystkich względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło