I SA/Gd 850/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi M. Ś. wynagrodzenie w kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. L. K., działając jako rolnik, wystąpił w dniu 30 kwietnia 2009 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Decyzją z dnia 10 lutego 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał L. K. płatności na rok 2009 w wysokości 1173,18 zł. Decyzja została skutecznie doręczona w dniu 15 lutego 2010 r., co zostało potwierdzone podpisem żony wnioskodawcy M. K.. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem L. K. złożył w dniu 4 marca 2010 r. odwołanie i wniósł o zmianę powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, ze zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że skarżona decyzja została stronie skutecznie doręczona w dniu 15 lutego 2010 r. wraz z pouczeniem o terminie i trybie wnoszenia odwołania. Organ przedstawił, że ustawowy termin do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej w dniu 15 lutego 2010 r. upłynął w dniu 1 marca 2010 r., zatem pismo L. K. złożone w dniu 4 marca 2010 r. zostało wniesione po upływie ustawowego terminu. Organ podkreślił również, że strona nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W ocenie organu, warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji, co powoduje, że wykluczonym jest merytoryczne rozpoznanie kwestionowanej decyzji przez organ odwoławczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku L. K. stwierdził, że decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 lutego 2010 r. otrzymał osobiście w dniu 18 lutego 2010 r., zatem składając odwołanie w dniu 4 marca mieścił się w ustawowym 14 dniowym terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszej części "p.p.s.a"), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa, wobec czego oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie w jakiej dacie doręczona została L. K. decyzja z dnia 10 lutego 2010 r. przyznająca płatności na rok 2009 oraz kwestia zachowania wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (art. 19 ust. 1 - 7 tej ustawy nie przewiduje odstępstwa). W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej organ administracji publicznej stoi na straży praworządności. Jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Pouczenie o prawie, terminie i sposobie zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji to jeden z elementów tej decyzji w myśl art. 107 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W okolicznościach niniejszej sprawy decyzja organu pierwszej instancji zawierała pouczenie o prawie, terminie i sposobie wniesienia odwołania. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości fakt, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 lutego 2010 r. przyznająca L. K. płatności na rok 2009 została prawidłowo doręczona w dniu 15 lutego 2010 r. małżonce strony wnioskującej – M. K.. Doręczenie nastąpiło zgodnie z art. 42 § 1 i 43 k.p.a. w miejscu zamieszkania skarżącego, jednakże z uwagi na jego nieobecność korespondencję doręczono dorosłemu domownikowi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do akt niniejszej sprawy bezsprzecznie wynika, że decyzja została doręczona stronie w dniu 15 lutego 2010 r., zatem nie sposób przyjąć za uzasadnione twierdzenie skarżącego jakoby przedmiotową decyzję otrzymał dopiero w dniu 18 lutego 2010 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 22 marca 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 1731/98 zaprezentował stanowisko, które tut. Sąd w pełni podziela - datą doręczenia pisma adresatowi jest dzień odebrania pisma przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę domu. Datą doręczenia nie jest natomiast dzień faktycznego odebrania przez adresata pisma przekazanego przez te osoby. Okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że pismo zawierające odwołanie od decyzji zostało złożone w Biurze Powiatowym ARMiR w dniu 4 marca 2010 r., a więc z naruszeniem terminu wynikającego z przepisu art. 129 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 134 k.p.a. stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kierując się dyspozycją powyższych przepisów Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w postanowieniu z dnia 12 maja 2010 r. prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że skoro decyzja organu pierwszej instancji została doręczona dorosłemu domownikowi w dniu 15 lutego 2010 r., to czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 1 marca 2010 r., a zatem złożenie odwołania w dniu 4 marca 2010 r. nastąpiło z uchybieniem terminu ustawowego. W tych okolicznościach sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie naruszył prawa, kiedy ocenił, że odwołanie strony wnioskującej od decyzji organu pierwszej instancji jest spóźnione i nie skutkuje wszczęciem postępowania odwoławczego, daje podstawę postanowieniu o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w myśl art. 134 k.p.a. Tej treści stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR jest wyrazem prawidłowej interpretacji i prawidłowego zastosowania art. 134 k.p.a. oraz spełnia kryterium legalności. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.