I SA/Gd 850/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wójta Gminy Ustka z dnia 7 stycznia 2025 r. nr 3153.2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2025 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Stronie Skarżącej kwotę 100 (sto) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. J. P. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której w punkcie pierwszym sformułowała żądanie uchylenia decyzji Wójta Gminy Ustka nr 3153.2025 z 7 stycznia 2025 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Z przepisu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", wynika bezsprzecznie, że zakresem kontroli sądów administracyjnych objęte są zarówno działania organów administracji publicznej skutkujące wydawaniem władczych rozstrzygnięć (art. decyzji) lub podejmowaniem określonych czynności wywołujących skutki prawne w sferze uprawnień lub obowiązków podmiotu administrowanego oraz akty zaniechania, których dopuścił się organ przy rozpatrywaniu sprawy (bezczynność, przewlekłe prowadzenie postępowania). Podkreślenia wymaga, że działania kontrolne sądu administracyjnego uruchamiane są poprzez wniesienie skargi przez uprawniony do tego podmiot, przy zachowaniu określonego przepisami terminu i trybu wnoszenia skargi. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Termin wnoszenia skargi został z kolei określony w art. 53 p.p.s.a. Z powyższych uregulowań wynika generalna zasada subsydiarności skargi sądowej. Jej wniesienie do sądu administracyjnego wymaga bowiem uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji. Skargę do sądu administracyjnego, można wnieść na akt administracyjny ostateczny, który został wydany w wyniku rozpoznania wniesionego przez stronę przysługującego jej środka zaskarżenia. Zatem Sąd może rozpoznać merytorycznie skargę, która została wniesiona po wyczerpaniu toku postępowania administracyjnego, a nie bezpośrednio od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Ponadto w sprawach, w których obowiązuje postępowanie dwuinstancyjne, przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być wyłącznie orzeczenie (decyzja, postanowienie) wydane przez organ orzekający w sprawie w drugiej instancji, a więc orzekający na skutek wniesienia odwołania. Przepisy art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. statuują zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może zastępować organu odwoławczego, a ponadto jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W konsekwencji przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji. Nie oznacza to, że sąd administracyjny w ogóle nie może poddać kontroli decyzji wydanej w pierwszej instancji. Jak wynika z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uwzględniając zatem skargę na decyzję wydaną przez organ odwoławczy, sąd administracyjny bada również, czy decyzja wydania przez organ pierwszej instancji nie powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Warunkiem jednak takiego działania, jest zaskarżenie do sądu decyzji organu odwoławczego. W realiach rozpatrywanej sprawy, zaskarżoną decyzją z 7 stycznia 2025 r. nr 3153.2025 Wójt Gminy Ustka, działając jako organ pierwszej instancji, ustalił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2025 r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w ww. decyzji, Stronie przysługiwało odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, za pośrednictwem Wójta Gminy Ustka, w terminie 14 dni od daty doręczenia tej decyzji. Z akt niniejszej sprawy wynika, że Skarżąca nie wniosła odwołania. Oznacza to, że Skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia i tym samym utraciła możliwość nawet pośredniego skontrolowania prawidłowości decyzji Wójta w oparciu o powołany wcześniej art. 135 p.p.s.a. Skarga do sądu administracyjnego złożona bezpośrednio od orzeczenia wydanego przez organ administracyjny w pierwszej instancji jest niedopuszczalna niezależnie od tego czy strona wyczerpała, czy też nie, przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym środki zaskarżenia (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 21 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 721/07; orzeczenie dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Z sytuacją niedopuszczalności skargi mamy do czynienia m.in. wówczas, gdy strona wniesie skargę do sądu bez wyczerpania środków zaskarżenia. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nastąpiła, albowiem wniesiona skarga była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu, a zaskarżeniu do Sądu mogło podlegać tylko ostateczne rozstrzygnięcie organu drugiej instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł o jej odrzuceniu (pkt 1 postanowienia). Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia, uzasadnia natomiast art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.