I SA/Gd 853/25

Dnia 24 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.W. na postanowienie Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 14 lipca 2025 r., nr EFN.3122.963.2025.JK w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odrzucić skargę Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni, w dniu 8 marca 2024 r. wystawił wobec A.W. upomnienie, wzywając ją do zapłaty opłaty dodatkowej, za nieopłacony postój pojazdu w płatnej strefie parkowania. W związku z nieuregulowaniem należności Prezydent Miasta Gdyni (dalej zwany Prezydentem) w dniu 14 marca 2025 r. wystawił wobec strony tytuł wykonawczy nr [...]. Pismem z 16 czerwca 2025 r. A.W. wniosła zarzuty wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z 14 lipca 2025 r. Prezydent oddalił zarzut strony w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z 12 września 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej w skrócie zwane Kolegium) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta z 14 lipca 2025 r. Na postanowienie Prezydenta z 14 lipca 2025 r. o oddaleniu zarzutów A.W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Jak stanowi przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z powyższego przepisu wynika bezsprzecznie, że zakresem kontroli sądów administracyjnych objęte są zarówno działania organów administracji publicznej skutkujące wydawaniem władczych rozstrzygnięć (np. decyzji) lub podejmowaniem określonych czynności wywołujących skutki prawne w sferze uprawnień lub obowiązków podmiotu administrowanego oraz akty zaniechania, których dopuścił się organ przy rozpatrywaniu sprawy (bezczynność, przewlekłe prowadzenie postępowania). Podkreślenia wymaga, że działania kontrolne sądu administracyjnego uruchamiane są poprzez wniesienie skargi przez uprawniony do tego podmiot, przy zachowaniu określonego przepisami terminu i trybu wnoszenia skargi. Jak stanowi bowiem art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Termin wnoszenia skargi został z kolei określony w art. 53 p.p.s.a. Z powyższych uregulowań wynika generalna zasada subsydiarności skargi sądowej. Jej wniesienie do sądu administracyjnego wymaga bowiem uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji. Sąd administracyjny, co wynika z przywoływanego już art. 52 § 1 p.p.s.a., może kontrolować wydane w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcie (decyzję lub postanowienie) ale dopiero wówczas, gdy uzyskało ono status ostateczności, w wyniku poddania go kontroli w administracyjnym toku instancji. Kontrolą sądu administracyjnego objęte są bowiem te akty administracyjne, które w pierwszej kolejności były przedmiotem kontroli na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest zatem władny kontrolować aktu (w niniejszej sprawie postanowienia) wydanego przez organ pierwszej instancji, albowiem w pierwszej kolejności kontrola legalności tego rozstrzygnięcia powinna zostać dokonana przez administracyjny organ wyższego stopnia. Dopiero wydanie odpowiedniego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy otwiera drogę do przeprowadzenia kontroli legalności działania organów administracyjnych przez sąd administracyjny. Dodać w tym miejscu wypada, że kontrolą sądu może zostać objęty nie tylko ostateczny akt administracyjny (decyzja lub postanowienie) wydany przez organ odwoławczy (np. Samorządowe Kolegium Odwoławcze), który podlega zaskarżeniu do sądu, ale również rozstrzygniecie organu pierwszej instancji, w ramach kompetencji przyznanej sądowi administracyjnemu na podstawie art. 135 p.p.s.a. Oznacza to, że Sąd mógłby zbadać legalność działania Prezydenta, jak tego zdaje się domagać strona, ale tylko w przypadku, gdyby strona wniosła skargę na rozstrzygnięcie organu odwoławczego, wydane w następstwie – co wymaga podkreślenia - merytorycznego rozpatrzenia środka odwoławczego przez organ wyższej instancji. Skoro skarżąca wniosła skargę na akt administracyjny organu pierwszej instancji (na postanowienie Prezydenta), a nie na akt wydany przez organ odwoławczy, to na obecnym etapie czyni to wniesioną skargę niedopuszczalną. Sąd dostrzega jednocześnie, że skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Prezydenta z 14 lipca 2025 r., niemniej jednak podnoszone przez stronę zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie zostały skontrolowane przez organ odwoławczy. Kolegium uznało bowiem, że strona wniosła środek zaskarżenia z uchybieniem ustawowego terminu, a to uniemożliwiało merytoryczne odnoszenie się do zarzutów strony dotyczących zasadności egzekwowania opłaty dodatkowej za nieopłacony postój samochodu. Konsekwencją tego jest taki stan rzeczy, że ewentualnej kontroli sądu administracyjnego mogłoby zostać poddane jedynie rozstrzygnięcie Kolegium z 12 września 2025 r., a zatem wyłącznie zagadnienie dotyczące nieterminowego złożenia zażalenia. Oczywiście dopuszczalność kontroli tego postanowienia Kolegium mogłaby mieć miejsce tylko wówczas, gdyby strona wniosła skargę do sądu administracyjnego w wymaganym 30 dniowym terminie. Powyższe uprawniało Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.) Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.