I SA/Gd 860/15
PostanowienieWSA w Gdańsku2015-12-14
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej rzeczywistej sytuacji finansowej. Pomimo przedłożenia obszernej dokumentacji, istniały wątpliwości co do wysokości posiadanych przez nią środków pieniężnych i dochodów, co uniemożliwiło ocenę, czy poniesienie kosztów sądowych wywołałoby uszczerbek dla jej utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca P. W.-M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Przedstawiła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na emeryturę, straty z działalności gospodarczej, wydatki na kredyty i leczenie. Po zarządzeniu referendarza sądowego przedłożyła dodatkową dokumentację finansową, w tym wyciągi bankowe i zeznania podatkowe. Referendarz sądowy uznał, że przedłożona dokumentacja budzi wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W.-M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. M., P. W.-M., A. W. i T. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia 12 czerwca 2015 r., uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 2 lipca 2015 r., skarżąca P. W.-M. zwróciła się o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł.
W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że posiada mieszkanie o powierzchni 52 m2, obecnie utrzymuje się wyłącznie z emerytury w wysokości 3.700 zł brutto miesięcznie – prowadzona przez nią działalność gospodarcza od 2013 r. przynosi znaczne straty i wymaga restrukturyzacji, skarżąca ponosi wydatki na spłatę zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów (w tym kredytu hipotecznego) w łącznej kwocie około 2.100 zł miesięcznie oraz na leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów (zakup drogich leków), natomiast jej koszty związane z opłatami za czynsz i energię elektryczną wynoszą około 600 zł miesięcznie. Wyjaśniła, że w sytuacji gdy posiadane przez nią środki finansowe nie wystarczają na uiszczenie kosztów jej utrzymania, otrzymuje ona pomoc od znajomych.
Odpowiadając na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2015 r. skarżąca nadesłała:
- odpisy zeznań podatkowych PIT-36 za lata 2013-2014 r., w których wykazała dochody z emerytury w wysokości 44.074,14 zł (za 2013 r.) i 44.949,88 zł (za 2014 r.) oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej odpowiednio w kwocie 2.206,29 zł (deklarując przychód w wysokości 2.039.656,65 zł i koszty jego uzyskania w wysokości 2.037.450,36 zł) i 5.300,63 zł (zadeklarowany przychód wyniósł 3.645.322,61 zł a koszty jego uzyskania 3.640.021,98 zł);
- odpis zawiadomienia z ZUS z dnia 30 czerwca 2015 r. o zajęciu świadczenia, które od dnia 1 sierpnia 2015 r. wynosi 3.791,68 zł z ręczną adnotacją o wysokości potrącenia w kwocie 947,92 zł;
- miesięczne zestawienia przychodów z wykonywanej działalności gospodarczej i wydatków poniesionych w związku z jej prowadzeniem za miesiące od kwietnia do czerwca 2015 r., z których wynika, że w kwietniu br. skarżąca poniosła stratę w wysokości 27.826,92 zł (przychody ze sprzedaży usług i towarów wyniosły 283.882,09 zł a wydatki 311.709 zł), w maju br. osiągnęła dochód w kwocie 2.940,42 zł (przychody ze sprzedaży usług i towarów wyniosły 275.547,91 zł a wydatki 272.607,49 zł) a w czerwcu br. uzyskała dochód w kwocie 4.487,46 zł (przychód ze sprzedaży usług i towarów wyniosły 274.810,80 zł a wydatki 270.323,34 zł);
- odpisy deklaracji VAT-7 złożonych za kwiecień, maj i czerwiec 2015 r.;
- zestawienie wyposażenia o wartości 12.527,76 zł wraz z oświadczeniem o posiadaniu autocysterny samochodowej marki [...] z 1989 r. o wartości około 10.000 zł;
- wyciągi z rachunków bankowych o numerach: [...] (konto firmowe w [...]); [...] (konto firmowe w [...]); [...] ([...]); [...], [...], [...],[...] i [...] ([...]), których salda końcowe wynosiły odpowiednio: 0 zł (na dzień 31 lipca 2015 r.), -94.477,65 zł (na dzień 28 lipca 2015 r.), 16,87 zł (na dzień 31 lipca 2015 r.), 67,49 zł, -1.457,92 zł, 2,39 zł, 0 zł i 40,29 USD (na dzień 30 czerwca 2015 r.);
- rozliczenie opłat za mieszkanie i garaż za lipiec 2015 r., które wyniosły 378,56 zł wraz notą odsetkową za okres od stycznia 2014 r. do czerwca 2015 r., z której wynika, że odsetki z tytułu nieterminowych wpłat należności za lokal wynoszą 21,57 zł;
- odpis zawiadomienia z Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 23 lipca 2015 r. o terminie rozpatrzenia wniosku skarżącej o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności;
- dowody potwierdzające stan zadłużenia oraz wysokość rat kredytów i pożyczek zaciągniętych przez skarżącą w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w [...] (trzech kredytów obrotowych, w tym jednego w rachunku, kredytu ze wsparciem unijnym, kredytu inwestycyjnego i pożyczki) oraz [...] (kredytu w rachunku), których miesięczna spłata wynosi 8.019,06 zł;
- dowody, z których wynika, że miesięcznie skarżąca przeznacza kwotę 9.063,29 zł na spłatę zaciągniętych kredytów i pożyczek (nie tylko bankowych);
- dodatkowe oświadczenie, w którym wyjaśniła, że otrzymuje pomoc materialną i rzeczową od rodziny, gdyż nie zawsze posiada środki na uiszczenie opłat za mieszkanie.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca nie wykazała zasadności wniesionego żądania. Pomimo że skarżąca odpowiadając na zarządzenie z dnia 8 lipca 2015 r. przedłożyła obszerną dokumentację, to jednak jej sytuacja finansowa wciąż jest niejasna.
Z opisu transakcji na rachunkach skarżącej o numerach [...] ([...]) oraz [...] ([...]) wynika, że skarżąca posiada jeszcze dwa inne rachunki bankowe, na których gromadzi środki pieniężne, a z których wyciągów nie przedłożyła. I tak, w [...] skarżąca posiada jeszcze jeden rachunek o numerze [...], który regularnie zasila kwotą 100 zł tytułem "Lokata na kapitał na marzenia – Program 100". Również w [...] skarżąca posiada drugi rachunek o numerze [...]. Na rachunku tym skarżąca posiada znaczne środki pieniężne, o czym świadczą kwoty przelewów. O ile w maju br. skarżąca z tego rachunku zasiliła swoje konto firmowe w [...] łączną kwotą 3.960 zł, to już w czerwcu br. była to kwota 52.207 zł a w lipcu br. 66.062,52 zł. Podkreślić przy tym należy, że środki w kwocie 2.119 zł (w maju br.), 20.782 zł (w czerwcu br.) i 38.997,70 zł (w lipcu br.) z powrotem zasiliły rachunek skarżącej o numerze [...].
Również rachunek w [...] o numerze [...] skarżąca zasiliła środkami z konta o numerze [...] – w czerwcu br. łączną kwotą 3.300 zł a w lipcu br. 2.200 zł. Nie sposób także pominąć, że skarżąca dokonywała wpłat gotówkowych na swój rachunek firmowy w [...] oraz na rachunek osobisty w [...], z których wyciągi nadesłała. Skarżąca rachunek firmowy zasiliła w czerwcu br. kwotą 5.000 zł a w lipcu br. 7.100 zł, zaś konto osobiste zasiliła w maju br. kwotą 2.100 zł.
Wątpliwości dotyczące środków pieniężnych, jakimi faktycznie dysponuje skarżąca potęguje dodatkowo wysokość udokumentowanych przez skarżącą dochodów, które nie wystarczają na spłatę rat zobowiązań kredytowych skarżącej (zarówno osobistych, jak i tych związanych z działalnością gospodarczą), które łącznie wynoszą 17.082,35 zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że pomoc finansowa, jaką otrzymuje od członków rodziny dotyczy sytuacji, gdy nie posiada ona wystarczających środków na uiszczenie opłat za mieszkanie. Tymczasem z operacji dokonanych na rachunkach skarżącej wynika, że opłaty związane z eksploatacją mieszkania, zużyciem energii elektrycznej, używaniem telefonu komórkowego dokonuje ona ze środków własnych, posiadanych na rachunkach bankowych. Warto przy tym nadmienić, że skarżąca w maju br. uiściła także opłatę należną za II kwartał 2015 r. za wywóz odpadów z nieruchomości położonej w [...], pod którym to adresem zamieszkuje skarżący A. M. Powołane okoliczności poddają w wątpliwość twierdzenia skarżącej o udzielanej jej pomocy finansowej.
W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że sytuacja finansowa skarżącej nadal budzi uzasadnione wątpliwości. W kontekście wysokości udokumentowanych przez skarżącą wydatków nadal nie sposób ustalić, jaka jest rzeczywista wysokość dochodów osiąganych przez skarżącą i posiadanych przez nią środków pieniężnych. Skoro okoliczność ta nie została wyjaśniona przez skarżącą w sposób przekonujący, to nie sposób stwierdzić, czy skarżąca jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, czy też nie, a jeśli tak, to w jakiej części.
W ocenie referendarza sądowego skarżąca przedstawiła i udokumentowała swoje możliwości płatnicze w taki sposób, aby przemawiał on za uznaniem, że poniesienie przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie wywoła skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Powoływane przez nią okoliczności, w szczególności wysokość spłacanych rat kredytowych, prowadzą także do wniosku, że świadomym zamiarem skarżącej było zobrazowanie swojej sytuacji majątkowej w taki sposób, aby orzekający uznał, że nie ma ona możliwości uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie ani w całości ani też w części.
Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło