I SA/Gd 862/14

WyrokWSA w Gdańsku2015-02-03

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Marek Kraus, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uchylił ostateczną decyzję o przyznaniu płatności rolnych i odmówił ich przyznania, a także nałożył sankcje, w sytuacji gdy wnioskodawca, mimo że złożył wniosek o płatności, nie był faktycznym użytkownikiem gruntów w dniu 31 maja roku, w którym złożono wniosek, a jedynie przekazał otrzymane środki nowemu użytkownikowi?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo uchyliły ostateczną decyzję o przyznaniu płatności rolnych i odmówiły ich przyznania, a także nałożyły sankcje. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że wnioskodawca nie był faktycznym użytkownikiem gruntów w dniu 31 maja roku, w którym złożono wniosek, co stanowiło naruszenie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przekazanie środków nowemu użytkownikowi nie mogło sanować tego naruszenia, gdyż płatności przysługują wyłącznie faktycznemu użytkownikowi, który złożył wniosek w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
Rolnik C.P. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnych na rok 2011. Po kontroli przyznano mu płatności, jednak w wyniku kontroli krzyżowej ujawniono, że faktycznym użytkownikiem części gruntów w 2011 r. był M.P., który nabył te grunty 12 maja 2011 r. W związku z tym wznowiono postępowanie, uchylono pierwotną decyzję i odmówiono przyznania płatności C.P., nakładając sankcje. Dyrektor ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. C.P. zaskarżył decyzję do WSA, argumentując m.in. błędnym poinformowaniem przez organ o konieczności złożenia wniosku transferowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi C.P. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia 20 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz adwokata B.Z. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w urzędu. C. P., działając jako rolnik, wystąpił w dniu 28 kwietnia 2011 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2011, wnosząc o przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 13,45 ha, uzupełniającej płatności podstawowej do powierzchni grupy upraw podstawowych o łącznej powierzchni 11,32 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych do działek rolnych o powierzchni 1,88 ha. W dniu 3 października 2011 r. w gospodarstwie rolnym C. P. została przeprowadzona kontrola na miejscu metodą FOTO w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Decyzją z dnia 25 lutego 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał C. P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 w łącznej wysokości 13 101,17 zł. W odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej organ I instancji ustalił, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych w przedmiotowym wniosku wyniosła 13,45 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wyniosła 13,38 ha, gdyż inspektorzy terenowi zmniejszyli powierzchnię działki rolnej (...) z 0,25 ha na 0,18 ha. W rezultacie wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do prowadzenia działalności rolniczej a stwierdzoną wyniosła poniżej 0,1 ha, zatem stosownie do treści art. 57 ust. 3 akapit drugi i trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., przyznano płatność do powierzchni deklarowanej, tj. 13,45 ha. W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej powierzchnia zadeklarowana była równa powierzchni stwierdzonej, tj. 11,32 ha i do tej powierzchni została przyznana płatność. W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych do działek rolnych, rolnik zadeklarował powierzchnię 1,88 ha a powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej tychże działek wyniosła 1,11 ha, gdyż kontrolerzy na działce rolnej (...) (JPO TUZ) o powierzchni 0,77 ha nie stwierdzili deklarowanej uprawy (łąka trwała), natomiast powierzchnia maksymalna ustalona na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą wyniosła 2,93 ha. Wobec powyższego płatność została przyznana do powierzchni 1,11 ha. Pismem z dnia 28 czerwca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał M. P. do złożenia wyjaśnień, gdyż w wyniku kontroli krzyżowej z dopłatami bezpośrednimi oraz ONW dotyczącej M. P. wykryto, iż na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w gminie K., obręb Ł. stanowiących jego własność wniosek o dopłaty bezpośrednie i ONW złożył inny wnioskodawca C. P. W odpowiedzi C. P. złożył w dniu 5 lipca 2013 r. oświadczenie w którym stwierdził, że to M. P. użytkował rolniczo w 2011 r. ww. działki. Ponadto wyjaśnił, iż wniosek o dopłaty bezpośrednie i ONW na rok 2011 złożył, gdyż nie chciał przekroczyć ustawowego terminu do złożenia wniosku. Oświadczył, że całą kwotę płatności bezpośrednich i ONW za 2011 r. przekazał M. P. po podpisaniu aktu notarialnego. Oświadczenie złożył także M. P., który stwierdził, że prowadził prace polowe w porozumieniu z ówczesnym właścicielem na gruntach położonych w Ł., które zakupił 12 maja 2011 r., a błąd w kontroli krzyżowej z dopłatami bezpośrednimi wynika z faktu, iż wniosek o dopłaty został złożony przez ówczesnego zarządcę gruntów. Spowodowane to było utrudnionym kontaktem z właścicielką gruntów i niemożnością ustalenia terminu spotkania w biurze notariusza. Nadto podał, że pełna kwota dopłat została mu przekazana po podpisaniu aktu notarialnego i została wykorzystana zgodnie z jej przeznaczeniem. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania C. P. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. W odpowiedzi na powyższe postanowienie, strona złożyła wyjaśnienia z dnia 7 lutego 2014 r., w którym stwierdziła m.in., że fakt zmiany beneficjenta dopłat zgłosiła Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR, jednakże z rozmowy według strony nie wynikało, aby istniała konieczność złożenia wniosku transferowego. M. P. nie złożył "podwójnego wniosku i nie miał na celu wprowadzenia ARiMR w błąd. W związku z tym rolnik zwrócił się z prośbą o odstąpienie od postępowania prowadzonego w celu zwrotu przyjętych dopłat, gdyż zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Decyzją z dnia 3 marca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił decyzję dotychczasową i odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej na rok 2011 organ I instancji odmówił przyznania płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 9.557,17- zł, odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok 2011 oraz nałożył sankcję w wysokości 3.104,28- zł oraz odmówił przyznania płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w sprawie wyszły nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który w dniu 25 lutego 2012 r. wydał decyzję. Organ o konflikcie "kontroli krzyżowej" dowiedział się w dniu 24 maja 2013 r., tj. w dniu otrzymania pisma z Oddziału Regionalnego a co zostało potwierdzone w trakcie wznowionego postępowania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Dyrektor Oddziału ARiMR po rozpatrzeniu odwołania C. P. decyzją z dnia 20 maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 3 marca 2014 r. uchylającą decyzję dotychczasową w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Organ przywołując treść art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 2, art. 150, art. 151 § 1 pkt 2, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a."), wskazał, że w sprawie wznowiono postępowanie, gdyż zostały ujawnione nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, że przedmiotem postępowań nadzwyczajnych uregulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym postępowania w sprawie wznowienia postępowania, jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w trybie zwykłym. Jest to zatem nowe postępowanie, które ma na celu zweryfikowanie poprawności przeprowadzonego postępowania, a w rezultacie wydanej decyzji ostatecznej z przepisami, na podstawie których została ona wydana. Wobec powyższego do postępowania w sprawie odwołania od decyzji z dnia 3 marca 2014 r. mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj.: Dz.U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051, Dz. U. 2008 Nr 214, poz. 1349, Dz. U. z 2009 Nr 20, poz. 105, Dz. U. 2010 Nr 36, poz. 197, Dz.U. z 2011 r. Nr 54, poz. 278 – dalej jako "u.s.w.b.") - wraz z przepisami wykonawczymi. Organ przytaczając treść art. 7 ust. 1, 1a i 2 ww. ustawy wywiódł, że działalność rolnicza winna być prowadzona przez posiadacza zadeklarowanych działek. Dyrektor wyjaśnił, że z zebranego materiału dowodowego wynikało, iż wniosek o dopłaty bezpośrednie na rok 2011 został złożony przez C. P., natomiast z informacji przesłanej przez Oddział Regionalny ARiMR wynikało, że działki rolne zgłoszone we wniosku przez C. P. były użytkowane w 2011 r. przez M. P. Nadto, zarówno M. P., jak i C. P. jednoznacznie oświadczyli, iż to M. P. użytkował działki zgłoszone we wniosku obszarowym na rok 2011, a pełna kwota otrzymanych dopłat, została przekazana M. P. Zatem prawidłowo ustalono na podstawie zebranego materiału dowodowego, iż płatność dla C. P.w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011 powinna wynosić 0,00- zł oraz nałożono sankcję z tytułu jednolitej płatności obszarowej jak i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. Organ odwoławczy podniósł, że posiadanie nie jest prawem, jest stanem faktycznym. Dla posiadania istotne jest istnienie dwóch elementów - corpm i animus, tj. faktycznego władztwa nad rzeczą z zamiarem jej posiadania. Przywołując art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964, Nr 16, poz. 93 ze zm.), dyrektor wskazał, że uprawnionymi do uzyskania płatności bezpośrednich są właściciele gospodarstw rolnych, ale także inne osoby, które władają nimi z innych tytułów, na przykład dzierżawy, użytkowania, użyczenia. Płatność na jedną działkę rolną może być przyznana tylko jednemu producentowi. Zastosowanie w ww. ustawie terminu "posiadacz" a nie "właściciel" nie kładzie nacisku na legitymowanie się prawem własności w stosunku do zgłaszanych działek rolnych, ale raczej takie faktyczne władztwo osoby nad rzeczą, które pozwoli utrzymywać grunty rolne zgodnie z normami. Organ wywiódł że z treści art. 7, art. 5 ust. 1, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 u.s.w.b. wynika, że warunkiem otrzymania płatności jest łączne spełnienie kilku przesłanek - spełnienie warunków dla uznania za producenta rolnego, który posiada i utrzymuje grunty rolne zgodnie z normami oraz złożenie wniosku obejmującego użytkowane grunty, którego rozpatrzenie następuje w formie decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Przesłanki niezbędne do otrzymania płatności określa ustawa oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia wykonawcze i nie można w drodze umowy cywilnoprawnej ustalić, że o płatności we własnym imieniu wystąpi oraz otrzyma je osoba nieuprawniona. Zweryfikowanie uprawnień do otrzymania płatności leży po stronie organu administracji. Organ odnosząc się do argumentacji rolnika, tj., że otrzymywane pieniądze były inwestowane w gospodarstwo, wskazał, iż idea płatności obszarowych wynika ze wspólnotowej polityki wspierania dochodów rolników i dotyczy, co wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego, pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. Dla przyznania płatności istotne jest zatem, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem (przy spełnieniu pozostałych wymogów kwalifikacyjnych). Wskazano, iż to faktycznemu użytkownikowi przysługują płatności obszarowe, jednakże jednym z koniecznych warunków otrzymania płatności jest złożenie wniosku w terminie przewidzianym w ustawie, czego M. P. nie dokonał. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że C. P. podpisał na wniosku oświadczenie, iż znane mu są zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem oraz skutki składania fałszywych oświadczeń. Tym samym, składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, strona przyjęła pełną odpowiedzialność za całość zawartych w nich deklaracji, jak również dała podstawę do uznania, że znane są jej warunki udzielania określonych płatności. Należy wskazać, iż w złożonym wniosku w części "Oświadczenia i zobowiązania" C. P. zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR m.in. o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia niniejszego wniosku do dnia przyznania płatności lub pomocy finansowej objętej wnioskiem o przyznanie płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. W zgromadzonym materiale dowodowym brak jest pisemnej deklaracji strony o przeniesieniu posiadania działek rolnych zgłoszonych we wniosku obszarowym na rok 2011. Wskazano, że strona nie pierwszy raz składała wniosek, a więc z pewnością znała podstawowe zasady przyznawania płatności obszarowych. Zmiana właściciela działek nastąpiła, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w dniu 12 maja 2011 r., a więc 3 dni przed ostatecznym ustawowym terminem składania wniosku, tj. 15 maja, a rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja danego roku powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Tak więc rolnik miał wystarczająco dużo czasu aby dokonać odpowiednich zmian w złożonym wniosku, tak aby odpowiadał on rzeczywistemu stanowi faktycznemu i był zgodny z warunkami przyznawania płatności bezpośrednich. Wobec powyższego zarzut pod adresem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odnośnie uzyskanych informacji w sprawie złożenia "wniosku transferowego", jak i stwierdzenie strony, iż w ówczesnym czasie nie dysponował odpowiednią wiedzą, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i zasad przyznawania płatności nie można uznać za wiarygodne i usprawiedliwiające działania strony. Organ zauważył, że M. P. nie złożył wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2011, mimo, iż faktycznie użytkował działki rolne zgłoszone we wniosku przez C. P. Tak więc nie ma żadnych podstaw do uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i przyznanie ich faktycznemu użytkownikowi, tj. M. P., gdyż jak zaznaczono wyżej płatności bezpośrednie przyznaje się wyłącznie na wniosek strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, C. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości i wyjaśnił, że w 2011 r. gospodarstwo rolne, którym zarządzał miało zostać sprzedane, jednakże ze względu na trudności w ustaleniu terminu stawienia się ówczesnego właściciela gruntów i nowego nabywcy zdecydował się złożyć wniosek o dopłaty, co było zgodne ze stanem faktycznym na dzień 28 kwietnia 2011 r. Nowy właściciel wszedł w posiadanie gospodarstwa w dniu 12 maja 2011 r. Następnie wyjaśnił, że chęć zmiany beneficjenta zgłosił Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR, u którego stawił się wraz z M. P. i A. P. Jednocześnie z informacji które uzyskał od Kierownika Biura nie wynikało, że istnieje konieczność złożenia wniosku transferowego na innego beneficjenta, a sam skarżący nie miał wiedzy w ówczesnym czasie, że w ogóle istnieje możliwość złożeni takowego wniosku. Skarżący oświadczył, że pełną kwotę płatności obszarowej i ONW przekazał M. P., a M. P. nie złożył podwójnego wniosku. Jednocześnie stwierdził, że nie miał na celu wprowadzenie ARiMR w błąd, ani też wykorzystania środków finansowych z płatności na inne cele niż zostały przyznane. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że w toku postępowania organy obu instancji naruszyły przepisy zawarte w k.p.a., albowiem skarżący nie był informowany w toku postępowania, o przysługujących mu uprawnieniach i ciążących na nim obowiązkach. Nadto podniesiono, że urzędnik Powiatowego Biura wprowadził skarżącego w błąd informując go, że może pobierać opłaty, ale musi je przekazywać następcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy wskazać, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania stanowi tzw. tryb nadzwyczajny. Jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (por. wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1747/97, LEX nr 41683 i z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. W przedmiotowej sprawie, podstawą do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego decyzją ostateczną był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Treść tego przepisu stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a które ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 170/04; LEX nr 143703). Bez wątpienia wyjście na jaw okoliczności, że skarżący nie był posiadaczem i użytkownikiem w 2011 r. deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności za 2011 r. gruntów jest nową okolicznością faktyczną nieznaną organowi w dniu wydawania pierwotnej decyzji, a zatem istniały podstawy do wznowienia postępowania. Powyższa okoliczność nie jest sporna. Sporne jest natomiast, czy na tle zarysowanego stanu faktycznego organ miał podstawy do wydania decyzji, którą uchylił decyzję dotychczasową i odmówił skarżącemu przyznania płatności oraz nałożył sankcje, bowiem skarżący, niebędący w 2011 r. użytkownikiem gruntów rolnych, składając wniosek, a następnie przekazując otrzymaną kwotę dopłat nowemu użytkownikowi naruszył zasady dotyczące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 7 ust. 1, 1a i 2 u.s.w.b., rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o pow. co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z mocy art. 7 ust. 1a u.s.w.b. jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa (art. 7 ust. 2 u.s.w.b.). Jak wprost wynika z powyższych przepisów, warunkiem otrzymania płatności jest łączne spełnienie kilku przesłanek. W niniejszej sprawie skarżący nie spełnia przesłanki posiadania w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie jednolitej płatność obszarowej, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością. Organy w toku postępowania prawidłowo ustaliły, że w dniu 12 maja 2011 r. nastąpiła zmiana właściciela działek. Skoro, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja 2011 r. powierzchni gruntów rolnych, należy zauważyć, że w tym dniu posiadaczem jak i użytkownikiem, zgodnie z oświadczeniami zarówno skarżącego jak i nowego posiadacza był M. P. Zatem trafnie wywiódł organ, że przesłanki niezbędne do otrzymania płatności określa ustawa oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia wykonawcze i nie można w drodze umowy cywilnoprawnej ustalić, że o płatności we własnym imieniu wystąpi oraz otrzyma je osoba nieuprawniona. Należy podkreślić, że postępowanie w sprawach dotyczących przyznania płatności obszarowych ma charakter wnioskowy, co oznacza, że jest ono wszczynane jedynie na wniosek zainteresowanego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym we wniosku. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. (Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 427 ze zm.) o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika (ust. 1 pkt 1). We wniosku o przyznanie płatności ONW rolnik wskazuje wszystkie działki ewidencyjne, na których znajdują się grunty rolne będące w jego posiadaniu, niezależnie od tego, czy ubiega się o przyznanie płatności ONW do tych gruntów (§5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi). Zatem, wypełniając wniosek o przyznanie płatności obszarowych wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność. C. P. składając wniosek o przyznanie płatności, dokonując podpisu pod wnioskiem - złożył oświadczenie, że znane mu są zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem oraz skutki składania fałszywych oświadczeń (rubryka IX pkt 2 oświadczenia) oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w tym do przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego (rubryka IX pkt 1 zobowiązania). Tym samym, składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, strona przyjęła pełną odpowiedzialność za całość zawartych w nich deklaracji, jak również dała podstawę do uznania, że znane są jej warunki udzielania określonych płatności. Z ww. powodów - podnoszona przez skarżącego okoliczność, że został wprowadzony w błąd przez Kierownika ARiMR nie mogła zostać uwzględniona. Trzeba przy tym przypomnieć, że nałożony na wnioskodawcę obowiązek niezwłocznego informowania organu o każdej zmianie powstałej w okresie od złożenia wniosku do przyznania płatności, zwłaszcza tak istotnej jak sprzedaż gospodarstwa rolnego innemu producentowi rolnemu, nie wynika jedynie z faktu podpisania przez wnioskodawcę na formularzu oświadczenia w tym zakresie, ale przede wszystkim z treści art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, według którego to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu dotyczącym płatności bezpośredniej są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, przy czym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zatem skoro w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest pisemnej deklaracji strony o przeniesieniu posiadania działek rolnych zgłoszonych we wniosku obszarowym na rok 2011, należy uznać że strona nie dopełniła nałożonych na nią obowiązków. Również kwestia przekazywania płatności nowemu nabywcy nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem jak już wyżej sygnalizowano, wspólnotowa polityka wspierania dochodów rolników zmierza do udzielania pomocy finansowej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. Zatem słusznie wskazywał organ, że dla przyznania płatności istotne jest zatem, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem (przy spełnieniu pozostałych wymogów kwalifikacyjnych), nie musi on natomiast wykazywać, że przysługuje mu prawo do tego gruntu. Tylko faktycznemu użytkownikowi przysługują płatności obszarowe i to on powinien złożyć wniosek w terminie przewidzianym w ustawie. Zaznaczyć należy, że posiadanie jako warunek przyznania płatności do gruntów rolnych przewidziany w art. 2 ust. 1 u.s.w.b. ściśle wiąże się bowiem z produkcją rolną, a więc konieczne jest faktyczne, rolnicze użytkowanie gruntów rolnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2007 r., II GSK 122/07, Lex nr 368187). Do takiej konkluzji prowadzi sama treść uregulowania określającego przesłanki przyznania płatności do gruntów rolnych powiązane z gospodarczym wykorzystaniem. W szczególności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy grunty rolne będące w posiadaniu producenta rolnego powinny być utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Takie rozumienie posiadania na gruncie przepisów o płatnościach wynika również z istoty płatności, których zasadniczym celem jest dofinansowanie produkcji rolnej. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ w sposób wystarczający rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy. Organ odniósł się również do zarzutów przedstawionych przez skarżącego. Nadto w decyzji wyjaśniono powody nieuwzględniania argumentacji prezentowanej przez stronę. Podjęte rozstrzygnięcie wynika przede wszystkim z uwzględnienia przez organ wyników przeprowadzonej kontroli i ich analizy w kontekście uprawnienia skarżącego do uzyskania płatności na rok 2011. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organy miały zatem podstawy do przyjęcia, że skarżący nie spełnił wszystkich wymaganych prawem warunków, umożliwiających przyznanie płatności na 2011 r. W tym stanie rzeczy, nie stwierdzając naruszenia prawa, sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło