I SA/Gd 864/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania oddala skargę. Pismem z dnia 8 stycznia 2011 r. A. F. (dalej: skarżący) skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniósł o "przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (skargi) na decyzję zwrotu niesłusznie pobranego podatku VAT za 1999 r.". Pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. do tego samego organu skarżący wniósł o "przywrócenie terminu wniesienia zażalenia na decyzję z 2003 r. dotyczącą zwrotu niesłusznie naliczonego i pobranego administracyjnie z odsetkami podatku VAT za 1999 r.". Naczelnik Urzędu Skarbowego odrębnymi pismami z dnia 18 lutego 2011 r. wezwał skarżącego na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do usunięcia braków w powyższych wnioskach poprzez jednoznaczne wskazanie treści żądania, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania -z pouczeniem, iż niedotrzymanie tego terminu spowoduje pozostawienie tych wniosków bez rozpatrzenia. Oba wezwania zostały wysłane w jednej kopercie i doręczone skarżącemu w dniu 23 lutego 2011 r. W piśmie z dnia 25 lutego 2011 r. - złożonym w administracji zakładu karnego w dniu 28 lutego 2011 r. i następnie nadanym w placówce pocztowej w dniu 4 marca 2011 r. - skarżący, odpowiadając na pierwsze z wymienionych wezwań (dotyczące jego wniosku z dnia 20 stycznia 2011 r.), wyjaśnił, iż we wniosku prosił o "przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od decyzji [...] w przedmiocie zwrotu należności głównej na ok. 11.000 zł z tytułu pobrania [mu] niezgodnie z prawem należności na poczet VAT za 1999 r.", podniósł również, że "od niezgodnie z prawem zabezpieczonych [mu] pieniędzy naliczono odsetki za zwłokę"; skarżący wskazał w uzasadnieniu na "podstępne przejęcie całej [...] dokumentacji księgowej [...] łącznie z decyzją, którą chcę zaskarżyć", przez żonę z pomocą szwagierki będącej księgową. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie dotyczące uzupełnienia braków wniosku z dnia 8 stycznia 2011 r. Dwoma postanowieniami z dnia 18 marca 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawił oba wnioski skarżącego bez rozpoznania. W odniesieniu do wniosku datowanego na 8 stycznia 2011 r. organ podatkowy wskazał, iż skarżący nie uzupełnił braków wniosku w ustawowym terminie, co uzasadnia rozstrzygnięcie na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. W odniesieniu do wniosku z dnia 20 stycznia 2011 r. organ podatkowy wskazał, iż skarżący mimo uzupełnienia wniosku pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. nie określił charakteru żądania w taki sposób, aby można było ustalić, czego dotyczył złożony wniosek. Zdaniem organu podatkowego, wniosek ten nie sprecyzował rodzaju czynności, której wykonania żądał skarżący, zawierając przy tym szereg nieistotnych informacji związanych z sytuacją rodzinną skarżącego. W postanowieniu wskazano również, że decyzja stwierdzająca nadpłatę w podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r. w wysokości 13.006 zł została wydana w dniu 30 grudnia 2002 r., a kwota nadpłaty zwrócona skarżącemu na rachunek bankowy w 2003 r., zatem ze względu na treść art. 70 § 1 i art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej sprawa nadpłaty za grudzień 1999 r. uległa przedawnieniu z końcem 2003 r. Skarżący pismem z dnia 24 marca 2011 r., uzupełnionym pismem z dnia 6 kwietnia 2011 r., wniósł zażalenie na oba powyższe postanowienia, zarzucając im rażące złamanie prawa i podnosząc, że otrzymał tylko jedno wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, na które odpowiedział w miarę swoich możliwości. Ponadto zwrócił się o wyjaśnienie, czy koszty postępowania egzekucyjnego powinny być zwrócone wraz z nadpłatą i odsetkami, i wskazał, że do dnia dzisiejszego nie dowiedział się, gdzie znajduje się jego dokumentacja księgowa. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 9 czerwca 2011 r. utrzymał w mocy wymienione wyżej postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na treść art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, skąd wynika, że niezbędnym elementem podania jest określenie żądania, wyznaczającego zakres przedmiotowy sprawy i przesądzającego o charakterze czynności procesowej. Jeżeli treść pisma strony nie jest jasna, obowiązkiem organu podatkowego jest wyjaśnienie, jaka była rzeczywista wola strony. Organ pierwszej instancji, realizując ten obowiązek, wezwał w trybie art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej do uzupełnienia braków w złożonych wnioskach w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pouczając o skutkach niedotrzymania tego terminu. Organ odwoławczy wskazał, iż skarżący nie uzupełnił w ustawowym terminie braków obu wniosków, bowiem jego pismo datowane na 25 lutego 2011 r., dotyczące wniosku z dnia 20 stycznia 2011 r., zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 4 marca 2011 r., podczas gdy termin do uzupełnienia braków wniosku zgodnie z wezwaniem upłynął w dniu 2 marca 2011 r. Niezależnie od tego organ odwoławczy podzielił argumentację organu pierwszej instancji, że treść powyższego pisma skarżącego uniemożliwia ustalenie zakresu jego żądania. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając mu powielenie błędów organu pierwszej instancji i złą ocenę materiału dowodowego. Skarżący zakwestionował wydanie dwóch odrębnych postanowień w sprawie jego wniosków oraz rozpatrzenie jego zażalenia na te postanowienia jednym postanowieniem organu odwoławczego. Skarżący zaprzeczył, iż wezwania były przesłane w kopercie z opisanymi numerami spraw. Podniósł również kwestię, czy organ podatkowy, wydając decyzję o zwrocie pieniędzy, powinien wypowiedzieć się w decyzji także w sprawie odsetek oraz zwrotu kosztów postępowania egzekucyjnego. Skarżący podkreślił, że terminy, na które powołano się w zaskarżonym postanowieniu, nie mają zastosowania, a jedynie art. 77 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, podanie wniesione do organu podatkowego powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Przepis ten wyznacza minimum wymagań formalnych, których spełnienie umożliwia ustalenie elementów niezbędnych dla prowadzenia postępowania w danej sprawie, mianowicie osoby składającej podanie oraz przedmiotu postępowania, określonego przez treść żądania. Jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, w tym wymogów wskazanych w przepisie art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej, w myśl art. 169 § 1 Ordynacji organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. O pozostawieniu podania bez rozpatrzenia organ podatkowy orzeka w formie postanowienia (art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej). W ocenie Sądu, zbieżnej z oceną organów podatkowych, pisma wniesione przez skarżącego z datami 8 i 20 stycznia 2011 r. uniemożliwiały dostatecznie precyzyjne określenie treści żądania, wyznaczającej przedmiot postępowania. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia braków poprzez jednoznaczne wskazanie treści żądania. Wysłanie wezwań w jednej kopercie nie może być przy tym traktowane jako uchybienie przepisom postępowania i nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Na wezwanie dotyczące uzupełnienia braków pisma z datą 8 stycznia 2011 r., skarżący nie odpowiedział w ogóle, zatem wydanie postanowienia o pozostawieniu tego pisma bez rozpatrzenia, podobnie jak zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego utrzymującego je w mocy, miało pełne podstawy w przepisach art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. W odniesieniu do wezwania o uzupełnienie braków pisma z datą 20 stycznia 2011 r. należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy błędnie uznał, iż skarżący złożył pismo z datą 25 lutego 2011 r. już po upływie ustawowego, siedmiodniowego terminu. Organ podatkowy wskazał mianowicie, że pismo to zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 4 marca 2011 r., podczas gdy termin upłynął dnia 2 marca 2011 r. Uszło jednak uwadze organu, iż - jak wynika z akt administracyjnych (t. 2, k. 50v) - pismo z datą 25 lutego 2011 r. skarżący, pozbawiony wolności, złożył w administracji zakładu karnego już w dniu 28 lutego 2011 r., a zatem w terminie (art. 12 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Nadanie pisma przez administrację zakładu karnego w placówce pocztowej po upływie terminu, tj. 4 marca 2011 r., jest tutaj bez znaczenia. Powyższe uchybienie organu odwoławczego nie miało jednak wpływu na słuszność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy trafnie bowiem uznał -podobnie jak organ pierwszej instancji, który w tym przypadku słusznie nie oparł się na przesłance niedotrzymania terminu - że pismo z datą 25 lutego 2011 r., wniesione przez skarżącego w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków wniosku z dnia 20 stycznia 2011 r., braków tego wniosku nie uzupełniło. Podobnie jak oba wnioski, skupia się na oskarżeniach o zawłaszczenie dokumentacji księgowej oraz na stosunkach osobistych skarżącego; z niejasnej treści wszystkich tych pism można się jedynie domyślać, że skarżący domaga się odsetek i zwrotu kosztów od organów podatkowych, nie jest jednak możliwe ustalenie, jaka mogłaby być faktyczna i materialnoprawna podstawa tych żądań. Nie jest tym samym możliwe określenie zakresu żądania skarżącego i wyznaczenie ram postępowania podatkowego. Mimo wniesienia w ustawowym terminie, pismo z dnia 25 lutego 2011 r. nie wypełniło warunku uzupełnienia braku poprzez wypełnienie wymogu dostatecznie jasnego określenia treści żądania wniosku z dnia 20 stycznia 2011 r., jako podstawowego elementu jakiegokolwiek podania kierowanego do organów podatkowych. Uzasadniało to również w tym wypadku pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania na podstawie art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy działał zatem zgodnie z prawem, utrzymując w mocy oba postanowienia pozostawiające wnioski skarżącego bez rozpoznania. Sąd nie dopatrzył się również uchybienia w tym, że organ odwoławczy wydał w tej kwestii tylko jedno postanowienie, utrzymujące w mocy dwa postanowienia organu pierwszej instancji (z tej samej daty) identyczne co do rozstrzygnięcia. Nie sposób bowiem uznać, iż wnioski skarżącego z dnia 8 i 20 stycznia 2011 r. zakreślały ramy dwóch odrębnych spraw podatkowych. Mimo niejasnego i ogólnikowego artykułowania swych żądań przez skarżącego, treść obu jego wniosków jest zbieżna, a zatem dotyczy tej samej "sprawy". Ponieważ jednak żaden z tych wniosków nie został sprecyzowany dostatecznie jasno, zarazem wobec oczywistego powielenia w nich tych samych treści - załatwienie obu wniosków, w trybie przewidzianym przepisami art. 169 § 1 i 4 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, ostatecznie jednym postanowieniem organu odwoławczego nie narusza reguł postępowania podatkowego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.