I SA/Gd 868/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-02-05

Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Marek Kraus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia należności składkowych, oparty na braku skutecznych czynności egzekucyjnych przez okres dłuższy niż 5 lat od ostatniej czynności oraz doręczeniu korespondencji na niewłaściwy adres, może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty skargi są niezasadne. Bieg terminu przedawnienia należności składkowych ulega zawieszeniu od dnia doręczenia pierwszej czynności egzekucyjnej, a nie od dnia wykonania skutecznych czynności egzekucyjnych. Organ egzekucyjny prawidłowo kierował korespondencję na adres wskazany przez stronę w CEiDG, który był jej jedynym wskazanym adresem korespondencyjnym. Brak podania numeru sprawy egzekucyjnej w zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia nie stanowi naruszenia prawa, gdyż podano numer tytułu wykonawczego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca zarzuciła przedawnienie należności składkowych, wskazując na brak skutecznych czynności egzekucyjnych przez ponad 5 lat oraz doręczenie korespondencji na niewłaściwy adres. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) utrzymał w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów, stwierdzając, że należności nie uległy przedawnieniu, a korespondencja była prawidłowo doręczana. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia ZUS.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 sierpnia 2024 r., nr 100000/71/3228/2024-RED w przedmiocie zarzutu dotyczącego prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako organ lub ZUS), działając na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775) – dalej: k.p.a., art. 34 § 2 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.) - dalej u.p.e.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy T.D. (dalej: strona, Skarżący), utrzymał w mocy postanowienie ZUS z dnia 17 lipca 2024 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu dotyczącego prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 lipca 2015 r. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: W związku z nieopłaceniem przez stronę składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne ZUS wszczął wobec płatnika postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułu wykonawczego (doręczonego 31 lipca 2015 r. pod adresem S. , odbiór pokwitowała matka strony). Organ egzekucyjny w toku prowadzonego w stosunku do strony postępowania egzekucyjnego dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych przysługujących zobowiązanemu: - w Bank 1 S.A. (zawiadomienie z 29 lipca 2015 r., doręczone 31 lipca 2015 r. pod adresem S. , odbiór pokwitowała matka strony); - w Banku 2 S.A. (zawiadomienie z 28 sierpnia 2018 r., doręczone 31 sierpnia 2015 r. pod adresem S. , odbiór pokwitowała matka strony); - z wynagrodzenia za pracę (zawiadomienie z 17 czerwca 2024 r., doręczone 25 czerwca 2024 r. pod adresem S. , odbiór pokwitowała matka strony). Pismem z 2 lipca 2024 r. zatytułowanym skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w związku z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń poprzez skierowanie zajęcia do przedawnionych należności. Decyzją z 7 czerwca 2024 r. ZUS odmówił uchylenia zaskarżonej czynności, jaką było zajęcie wynagrodzenia za pracę oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie prowadzonej na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2024 r. ZUS oddalił zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. ZUS stwierdził bowiem, że wniosek strony stanowi w istocie przesłankę, o której mowa w art. 33 u.p.e.a. Jest więc podstawą zarzutów stanowiących inny od skargi na czynność egzekucyjną środek zaskarżenia. Organ wskazał, że przewidziana w art. 54 § 4 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia w stosunku do innych środków przewidzianych w tej ustawie. Skarga na czynności egzekucyjne nie może zatem dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. Pismo strony zakwalifikowane zostało (z uwagi na jego treść) jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wskazała, że należności objęte zaskarżonym tytułem wykonawczym uległy przedawnieniu, ponieważ od ostatnio prowadzonej przez ZUS egzekucji upłynęło więcej niż 5 lat, a doręczenie decyzji określającej wysokość nieuregulowanych składek oraz zawiadomień o prowadzonych egzekucjach nastąpiło na niewłaściwy adres tj. zamiast na adres zobowiązanego zostały wysłane na adres zamieszkania matki zobowiązanego. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2024 r. ZUS po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy postanowienie ZUS z dnia 17 lipca 2024 r. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności stwierdził, że zaległości nie uległy przedawnieniu. ZUS pismem z 14 listopada 2014 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji określającej wysokość należności z tytułu nieuregulowanych składek. ZUS wyjaśnił nadto, że w dniu 21 maja 2015 r. wydano decyzję określającą wysokość nieuregulowanych składek za okres od grudnia 2013 roku do maja 2014 roku. Prawomocna decyzja, z uwagi na nieuregulowanie wymagalnych należności, była podstawą wystawienia w dniu 28 lipca 2015 r. zaskarżonego tytułu wykonawczego. Okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia liczony był od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania tj. 20 listopada 2014 r. Zdaniem organu, na termin wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz bieg terminu przedawnienia nie ma wpływu skuteczność dokonanych czynności egzekucyjnych. Organ egzekucyjny zawiadomił stronę o każdej dokonanej czynności egzekucyjnej. Korespondencja została prawidłowo doręczona pod jedynym adresem jaki strona wskazała przy rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej. Adres ten jest również aktualnym adresem zamieszkania strony. Przesyłki adresowane były na stronę i doręczone zgodnie z art. 43 k.p.a. Podejmując decyzję o rozpoczęciu pozarolniczej działalności gospodarczej strona nałożyła na siebie automatycznie obowiązek uiszczania podatku od dochodu zgodnie z zadeklarowanym sposobem rozliczania się w Urzędzie Skarbowym oraz uiszczania składek do ZUS, co wynika z odrębnych przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2023 r. poz. 2383) oraz ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497). Są to opłaty publicznoprawne bezwzględnie nadrzędne do regulowania zgodnie z obowiązującymi przepisami osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą. W opinii ZUS strona powinna przewidzieć, że nieuregulowanie w wymaganym terminie składek będzie się wiązało w wszczęciem postępowania egzekucyjnego, o czym ZUS stronę zawiadomił. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie, Skarżący wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie od organu odwoławczego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 24 ust. 4 i ust. 5. u.s.u.s. poprzez skierowanie zajęcia do przedawnionych należności. Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie stawianych zarzutów i w swojej istocie jest powtórzeniem stanowiska strony prezentowanego na wcześniejszym etapie postępowania. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości: w związku z nieopłaceniem przez stronę składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne ZUS pismem z 14 listopada 2014 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji określającej wysokość należności z tytułu nieuregulowanych składek. W dniu 21 maja 2015 r. wydano decyzję określającą wysokość nieuregulowanych składek za okres od grudnia 2013 roku do maja 2014 roku. Prawomocna decyzja, z uwagi na nieuregulowanie wymagalnych należności, była podstawą wystawienia w dniu 28 lipca 2015 r. zaskarżonego tytułu wykonawczego (doręczonego 31 lipca 2015 r. pod adresem S. , odbiór pokwitowała matka strony). Kolejno ZUS wszczął wobec płatnika postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny w toku prowadzonego w stosunku do strony postępowania egzekucyjnego dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych przysługujących zobowiązanemu: w Bank 1 S.A. (zawiadomienie z 29 lipca 2015 r., doręczone 31 lipca 2015 r. pod adresem S. , odbiór pokwitowała matka strony); w Banku 2 S.A. (zawiadomienie z 28 sierpnia 2018 r., doręczone 31 sierpnia 2015 r. pod adresem S. , odbiór pokwitowała matka strony); z wynagrodzenia za pracę (zawiadomienie z 17 czerwca 2024 r., doręczone 25 czerwca 2024 r. pod adresem S. , odbiór pokwitowała matka strony). W ocenie Sądu trafnie organ przyjął, że prawomocna decyzja, z uwagi na nieuregulowanie wymagalnych należności, była podstawą wystawienia w dniu 28 lipca 2015 r. zaskarżonego tytułu wykonawczego. Okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia liczony był od daty doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania tj. 20 listopada 2014 r. Na termin wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz bieg terminu przedawnienia nie ma wpływu skuteczność dokonanych czynności egzekucyjnych. Organ egzekucyjny zawiadomił stronę o każdej dokonanej czynności egzekucyjnej. Korespondencja została prawidłowo doręczona pod jedynym adresem jaki strona wskazała przy rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej. Adres ten jest również aktualnym adresem zamieszkania strony. Przesyłki adresowane były na stronę i doręczone zgodnie z art. 43 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 i 5b u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Natomiast bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez ZUS lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potracenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego wszczęto postępowanie egzekucyjne poprzez doręczenie w dniu 31 lipca 2015 r., Skarżącemu tytułu wykonawczego uprawniającego do egzekucji należności składkowych. Skarżący upatruje zasadności skargi w fakcie, że organ egzekucyjny przez 5 lat nie wykonał czynności egzekucyjnej oraz w fakcie, że w zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia za pracę nie podano numeru sprawy egzekucyjnej a pozostawiono jedynie informację o numerze tytułu wykonawczego. Nadto Skarżący zakwestionował skuteczność doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutów Skarżącego Sąd stwierdził, że są one niezasadne. Treść art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że od dnia doręczenia pierwszej czynności egzekucyjnej dochodzi do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, co sprawia, że termin zawieszenia nie biegnie w toku postępowania egzekucyjnego, przy czym ustawodawca nie nałożył na organ egzekucyjny obowiązku wykonywania czynności w toku postępowania. Odnosząc się do zarzutu doręczenia decyzji określającej wysokość nieuregulowanych składek oraz zawiadomień o prowadzonej egzekucji na niewłaściwy adres Sąd stwierdził, że korespondencję organ prawidłowo kierował na adres wskazany dobrowolnie przez Skarżącego w CEiDG. Powyższy adres widnieje w CEiDG w całym okresie prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej tj. do dnia 19 czerwca 2016 r. Co istotne w toku postępowania Skarżący nigdy nie podał nowego adres korespondencyjnego, co czyni doręczenia skutecznymi. Odnosząc się do zarzutu celowego nieokreślenia numeru sprawy Sąd, uznając zarzut ten za niezasadny, stwierdza, że organ trafnie podał numer tytułu wykonawczego, w oparciu o który dokonano zajęcia wierzytelności. Tytuły wykonawcze doręczono stronie, a z ich treści w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że dotyczą nieuregulowanych zaległości składkowych za podane okresy. Sąd wskazuje, że ZUS wydając zaskarżone postanowienia oparł się na przepisach: ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu Postępowania administracyjnego. Organ nie naruszył wynikającej z art. 11 § 1 K.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał motywy, którymi kierował się podejmując rozstrzygnięcie, a treść uzasadnienia obrazuje szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia. Wskazać jednocześnie należy, że samo niezadowolenie Skarżącego z wydanego przez organ postanowienia nie świadczy o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło