I SA/Gd 869/23
WyrokWSA w Gdańsku2023-11-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Rischka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu I instancji w części dotyczącej zwrotu dotacji, mogło orzec o umorzeniu postępowania w tej części z uwagi na przedawnienie, czy też było zobowiązane do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło orzec o umorzeniu postępowania w części dotyczącej zwrotu dotacji z 2017 r. z uwagi na przedawnienie, ponieważ organ I instancji wydał decyzję określającą łączną kwotę dotacji do zwrotu z trzech różnych lat, nadając rygor natychmiastowej wykonalności całej decyzji. W takiej sytuacji organ odwoławczy był zobowiązany do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, z wytyczną dla organu I instancji o konieczności umorzenia postępowania w części dotyczącej przedawnionej dotacji.Stan faktyczny
Fundacja wniosła sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Gdyni w części dotyczącej zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Fundacja zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 KPA, twierdząc, że SKO powinno było umorzyć postępowanie w części dotyczącej dotacji z 2017 r. z uwagi na przedawnienie, zamiast uchylać decyzję i przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania. SKO wniosło o oddalenie sprzeciwu, argumentując, że sposób sformułowania decyzji organu I instancji uniemożliwił mu orzeczenie co do istoty sprawy w zakresie przedawnionej dotacji.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Fundacji A w Gdyni od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 10 sierpnia 2023 r. nr SKO.413.3.2023 w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oddala sprzeciw.
Pismem z dnia 18 września 2023 r. Fundacja A w G. (dalej jako "Fundacja" lub "Skarżąca"), działając na podstawie art. 64 a i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej jako "SKO") z dnia 10 sierpnia 2023 r. sygn. SKO.413.3.2023 doręczonej Skarżącej w dniu 4 września 2023 r., (zwaną dalej "decyzją"), w części dotyczącej uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 31 października 2022 r. w sprawie zobowiązania Skarżącej do zwrotu pobranej w nadmiernej wysokości dotacji udzielonej na podstawie umowy nr [...] z dnia 28 września 2016 r. wypłaconej w 2017 r. w kwocie 472.439,13 zł i przekazania sprawy w tej części do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 64 b § 1 p.p.s.a., zaskarżonej części decyzji Fundacja zarzuca naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem istniały podstawy do zastosowania przez organ administracji publicznej art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. do rozstrzygnięcia po uchyleniu decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania I instancji w przedmiocie obowiązku zwrotu dotacji wypłaconej w 2017 r., w kwocie 472.439,13 zł w sytuacji, gdy powyższe zobowiązanie jest przedawnione.
Mając na uwadze powyższe, Skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, której sprzeciw dotyczy (dot. dotacji wypłaconej w 2017 r.), oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie bezsporne jest to, że część dotacji wypłaconej w 2017 r. w kwocie 472.439,13 zł, która była uwzględniona w sumie 690.555,69 zł podanej w pkt 1 decyzji organu I instancji, niezależnie czy uznamy ją za nadmiernie pobraną, czy też nienależnie pobraną, bądź wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, przedawniła się z upływem 31 grudnia 2023 r. Jak słusznie wskazał organ administracji publicznej, w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.), dalej zwanej "OP". Tym samym nawet jeśli hipotetycznie istniałaby zasadność zwrotu dotacji na skutek przeprowadzonego prawidłowo postępowania administracyjnego, to przedawnienie nastąpiło z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (wypłaty dotacji). Sporną transzę dotacji za 2017 r. w kwocie 472.439,13 zł Skarżąca otrzymała przed końcem 2017 r., a organ administracji publicznej ostatecznie o niej rozstrzygał 10 sierpnia 2023 r., stąd przedawniła się.
Pomimo kategorycznego stwierdzenia, iż zobowiązanie dotyczące zwrotu dotacji wypłaconej w 2017 r. jest przedawnione, organ administracji publicznej nie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. albowiem organ I instancji określił do zwrotu łączną kwotę dotacji wypłaconą w trzech kolejnych latach. Tym samym organ administracji publicznej wskazał, iż organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę zobligowany będzie umorzyć postępowanie w zakresie dotacji wypłaconej w 2017 r. i procedować sprawę w pozostałym zakresie.
Zdaniem Skarżącej, skoro organ administracji publicznej dał wytyczne do umorzenia postępowania przez organ I instancji w sprawie zobowiązania do zwrotu dotacji wypłaconej w 2017 r., to tym bardziej w tej części mógł orzec stosując art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zdaniem Skarżącej, organ administracji publicznej wadliwie wydał decyzję kasatoryjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., bowiem część spornej dotacji, która uległa przedawnieniu, wynikała z akt sprawy i przy uwzględnieniu rachunku arytmetycznego istniały podstawy by w tej części decyzję uchylić i umorzyć postępowanie administracyjne w I instancji.
Z tych przyczyn, brak było podstaw do wydania, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zaskarżonej decyzji kasatoryjnej w części dotyczącej dotacji wypłaconej w 2017 r. Organ odwoławczy prawidłowo dokonał wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie i dotyczących przedawnienia zobowiązania, a także dokonał oceny zasadności zastosowania instytucji przedawnienia, jednakże bezpodstawnie wyłączył możliwość orzeczenia w tym przedmiocie we własnym zakresie.
W odpowiedzi na sprzeciw SKO wniosło o jego oddalenie.
W ocenie SKO sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Pełnomocnik wniósł sprzeciw na część ww. decyzji SKO wskazując, iż organ odwoławczy mógł orzec co do postępowania za 2017 r. stosując przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zdaniem SKO nie było takiej możliwości z uwagi na to, w jaki sposób organ I instancji przeprowadził postępowanie i skonstruował sentencję swojej decyzji. Mianowicie w sentencji decyzji w pierwszym punkcie określił do zwrotu kwotę dotacji w wysokości 690.555,69 zł. Z uzasadnienia organu wynika, że na tę kwotę złożyły się trzy różne kwoty dotacji wypłacone w trzech różnych latach. Kwota 483.086,13 zł została wypłacona w roku 2017. Organ I instancji nadał rygor natychmiastowej całej decyzji, czyli rygor odniósł się do kwoty 690.555,69 zł, natomiast w uzasadnieniu organ wskazał, jako przyczynę nadania rygoru upływający okres przedawnienia zobowiązania co do zwrotu kwoty w wysokości 483.086,13 zł. Sentencja decyzji została nieprawidłowo sformułowana. Zatem ze względu na to, że organ I instancji określił do zwrotu łączną kwotę dotacji wypłaconą w trzech kolejnych latach, SKO nie miało możliwości orzec wyłącznie co kwestii obowiązku zwrotu dotacji wypłaconej w 2017 r. i umorzenia postępowania z uwagi na przedawnienie w tym zakresie. Dlatego też SKO zwróciło w uzasadnieniu swojej decyzji uwagę na to, iż organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę zobligowany będzie umorzyć postępowanie w zakresie dotacji wypłaconej w 2017 r,, a procedować w pozostałym zakresie, wskazując stwierdzone uchybienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sprzeciw jako niezasadny podlega oddaleniu.
W złożonym sprzeciwie kwestia sporna sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy stosując przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., SKO winno orzec co do postępowania za 2017 r., a więc czy powinno po uchyleniu decyzji organu I instancji orzec o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji wypłaconej w 2017 r. w kwocie 472.439,13 zł w sytuacji, gdy powyższe zobowiązanie jest przedawnione.
Stosownie do treści art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1. utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2. uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3. umarza postępowanie odwoławcze.
W ocenie Sądu, podzielić należy stanowisko SKO, że zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. co do postępowania za 2017 r. w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie było możliwe z uwagi na to, w jaki sposób organ I instancji przeprowadził postępowanie i skonstruował sentencję swojej decyzji – w której w pierwszym punkcie określił do zwrotu całą kwotę dotacji w wysokości 690.555,69 zł, wypłaconą w trzech kolejnych latach i nadał rygor natychmiastowej wykonalności całej decyzji.
Dlatego SKO trafnie zwróciło uwagę w zaskarżonej decyzji, że organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę zobligowany będzie umorzyć postępowanie w zakresie dotacji wypłaconej w 2017 r., z uwagi na przedawnienie a procedować w pozostałym zakresie.
Z tych przyczyn na mocy art. 151a § 2 p.p.s.a. orzeczono jak wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło