I SA/Gd 876/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego W. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi G. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 października 2016 r. oddalił skargę G. C. Wnioskiem z dnia 14 października 2016 r. skarżąca wystąpiła o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz jego doręczenie. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 15 listopada 2016 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 101). Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącej z urzędu radcę prawnego W. K., o czym został on powiadomiony w dniu 10 stycznia 2017 r. (dowód: informacja OIRP z dnia 20 stycznia 2017 r. nadesłana do sądu wraz z kserokopią potwierdzenia odbioru przez pełnomocnika pisma o jego wyznaczeniu, k.164-165). Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 21 lutego 2017 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 27 lutego 2017 r.) poinformował Sąd, że nie stwierdził podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i sporządził stosowną opinię. W piśmie tym wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych, jednocześnie oświadczając, iż koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Do pisma pełnomocnik dołączył sporządzoną w dniu 21 lutego 2017 r. opinię wraz z jej odpisem dla skarżącej. Zarządzeniem Sędziego z dnia 3 marca 2017 r. stwierdzono, że przedmiotowa opinia nie została sporządzona przez pełnomocnika z zachowaniem zasad należytej staranności, o czym została powiadomiona OIRP zarządzeniem Sędziego z dnia 24 kwietnia 2017 r. Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie kwestie te – zgodnie z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715) – reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805, dalej jako rozporządzenie z 2015 r.). Powyższe rozporządzenie obowiązywało do dnia 2 listopada 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2010 r., II FZ 143/10 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że pomimo literalnej wykładni art. 250 p.p.s.a. przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Wynagrodzenie może być przyznane jedynie za pomoc prawną, która była świadczona w sposób profesjonalny. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie zajął stanowisko, że czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu, które są sprzeczne z zasadami profesjonalizmu nie uzasadniają przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zob. postanowienia SN z dnia 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, publ. OSNC 1999/6/123 oraz z dnia 18 marca 1999 r., I CKN 1046/97, publ. OSNC 1999/10/178). Pogląd ten podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2014 r., I FZ 321/14 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie może budzić wątpliwości, że do podstawowych zasad staranności i profesjonalizmu należy zaliczyć terminowość podejmowanych przez zawodowego pełnomocnika czynności procesowych. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, referendarz sądowy uznał, że niezasadne jest przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2016 r., gdyż świadczył on usługi prawne w sposób nieprofesjonalny. Pełnomocnik nie dochował należytej staranności wymaganej dla tego rodzaju czynności, co stwierdzono w zarządzeniu Sędziego z dnia 3 marca 2017 r. Nadto przedmiotowa opinia została wniesiona do sądu z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 177 § 4 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 p.p.s.a. nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony, a sąd doręcza ją stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnego dla radcy prawnego ustanowionego w ramach prawa pomocy po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 3 p.p.s.a.). Z przywołanych regulacji wynika, że pełnomocnik z urzędu jest zobowiązany do sporządzenia i złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o jego wyznaczeniu. W niniejszej sprawie pełnomocnik o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem dla skarżącej dowiedział się w dniu 10 stycznia 2017 r. Tym samym opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2016 r. winien był złożyć do dnia 9 lutego 2017 r. Tymczasem pełnomocnik sporządził opinię dopiero w dniu 21 lutego 2017 r., a następnie złożył ją w tut. Sądzie w dniu 27 lutego 2017 r. Z tych wszystkich względów referendarz sądowy, na mocy art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.