I SA/Gd 877/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Danuta Oleś (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 marca 2010 roku sprawy ze skargi B. Z. i J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2009 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga B. Z. i J. Z. dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 września 2009 r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 9 czerwca 2009 r., w której organ pierwszej instancji dokonał zmiany własnej decyzji ustalającej małżonkom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 r. z kwoty 126 zł na kwotę 2.602 zł. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym: W dniu 13 maja 2009 r. Wójt Gminy działając na podstawie art. 240 §1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 6 ze zm. – zwana dalej "Ordynacja podatkowa") wydał postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania podatkowego w przedmiocie ustalenia małżonkom Z. wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia 28 stycznia 2009 r. W następstwie przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia 6 czerwca 2009 r. Wójt Gminy uchylił własną decyzję z dnia 28 stycznia 2009 r. i ustalił B. Z. i J. Z. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 w kwocie 2.602 zł, w tym kwotę 2.476,04 zł za grunty pod wodami wody stojącymi (Ws) o powierzchni 8.843 m² według stawki 0,28 zł za metr kwadratowy. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż B.Z. i J.Z. są właścicielami m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr "A" położonej w obrębie W. gm. U. W dniu 19 lutego 2009 r. grunt ten został podzielony na działki o nr "B" i "C". Zgodnie z zawiadomieniem z rejestru gruntów na działce nr "C" znajdują się grunty oznaczone Ws – wody stojące – o powierzchni 0,8843 ha, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Kwestionując powyższą decyzję skarżący w złożonym odwołaniu wskazali, że nie jest prawdą, jak stwierdzono w uzasadnieniu postanowienia o wznowieniu postępowania, że ujawniły się nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi w dniu wydania decyzji. Staw został wykopany w latach 1996-2001 i od tego czasu jest oznaczony symbolem Ws (wtedy nie stosowano symbolu Wsr). Całość posiadanych przez nich gruntów to użytki rolne, w tym znajdujący się na terenie gospodarstwa staw, który od początku powinien być oznaczony symbolem Wsr, ponieważ jest w nim prowadzona hodowla ryb, co w świetle ustawy o podatku rolnym oznacza, że staw służy prowadzeniu działalności rolniczej. Decyzją z dnia 9 września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. W ocenie organu odwoławczego informacja z dnia 20 lutego 2009 r. sporządzona przez Starostwo Powiatowe, o tym, że na należącej do podatników, nowowydzielonej działce znajduje się grunt pod wodami stojącymi oznaczony symbolem Ws winna zastać uwzględniona i doprowadzić do zmiany dotychczasowej decyzji podatkowej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zasada ta jest utrzymana w ustawie o podatku rolnym i ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis wykonawczy do Prawa geodezyjnego i kartograficznego – rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) wskazuje, jakie grunty oznaczone określonym symbolem zaliczane są do użytków rolnych, a które do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych. Zgodnie z § 63 ust. 3 wskazanego rozporządzenia symbol Ws jednoznacznie rozstrzygnął o tym, że należący do podatników staw oznaczony tym symbolem nie może być zaliczony do użytków rolnych. Organ odwoławczy podkreślił, że organy nie są uprawnione do dokonywania interpretacji symboli używanych w rejestrze gruntów i budynków odbiegającej od przepisów prawa, natomiast podatnicy, którzy również zostali zawiadomieni o wprowadzonych w ewidencji w 2009 r. zmianach, mieli możliwość wyjaśnienia w Starostwie Powiatowym charakteru posiadanych gruntów i dokonania zmiany ich kwalifikacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B.Z. i J.Z. potrzymali stanowisko zaprezentowane w odwołaniu, iż ich zdaniem w sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ okoliczność, iż sporne grunty są oznaczone symbolem Ws była od dawna znana wójtowi, który w żaden sposób nie wykazał, aby twierdzenie skarżących w tym względzie było nieprawdziwe. Na marginesie skarżący wskazali, że podjęli działania mające na celu sprostowanie niezgodnego ze sanem faktycznym zapisu w ewidencji gruntów. Do pisma procesowego z dnia 5 stycznia 2010 r. skarżący dołączyli m.in. kserokopie decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego za lata 2005 i 2006, decyzję w sprawie zmiany decyzji za rok 2008, zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, informacje z rejestru gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze udzielając odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r. na wezwanie Sądu przedłożyła do wglądu oryginał decyzji Wójta Gminy z dnia 28 stycznia 2009 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszej części "P.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia tego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu. Z akt sprawy wynika, że B.Z. i J.Z. w 1996 r. nabyli gospodarstwo w W., gdzie prowadzą działalność rolniczą. W skład gospodarstwa pierwotnie wchodziły działki o numerach ewidencyjnych "D", "E" i "F", jednak na przestrzeni czasu podlegały kolejnym, na bieżąco odnotowywanym w ewidencji gruntów podziałom geodezyjnym. Jak wynika z wykazu zmian danych ewidencyjnych, sporządzonego przez Starostwo Powiatowe w S. w dniu 29 listopada 2005 r. w wyniku podziałów począwszy od 2005 r. w skład należących do B. i J. Z. gruntów wchodziła m.in. działka o numerze ewidencyjnym "A", w obrębie której odnotowano także grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi oznaczone symbolem Ws o pow. 0,8843 ha. Wchodzące w skład działki nr "A" grunty o powierzchni 0,8843 ha przez szereg lat nie były opodatkowywane przez organ podatkiem od nieruchomości, również w pierwotnie wydanej wobec B. i J. Z. decyzji Wójta Gminy z dnia 28 stycznia 2009 r. W dniu 19 grudnia 2009 r. działka nr "A" została podzielona na dwie działki ewidencyjne o nr "B" i "C", przy czym grunt oznaczony symbolem Ws znalazł się na działce nr "C". Informacja o tym fakcie została przekazana przez Starostwo Powiatowe w S. w zawiadomieniu z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków Biorąc za podstawę powyższe zawiadomienie Wójt Gminy wydał w dniu 13 maja 2009 r. postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania podatkowego w przedmiocie ustalenia małżonkom Z. wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia 28 stycznia 2009 r., wskazując na zaistnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Następnie decyzją z dnia 6 czerwca 2009 r. organ ten uchylił wskazaną decyzję i ustalił B.Z. i J.Z. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 w kwocie 2.602 zł, w tym kwotę 2.476,04 zł za grunty pod wodami wody stojącymi (Ws) o powierzchni 8.843 m² według stawki 0,28 zł za metr kwadratowy. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 września 2009 r. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji na wstępie należy podkreślić, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, enumeratywnie wyliczonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Zatem postępowanie wznowieniowe może być poświęcone jedynie zbadaniu i ocenie, czy w danej sprawie występują ustawowe przesłanki do wznowienia, określone w powołanym przepisie Ordynacji podatkowej. W orzecznictwie wielokrotnie wyrażany był pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r. sygn. akt II SA 1241/98, publ. LEX nr 41894). W postanowieniu z dnia 13 maja 2009 r. Wójt Gminy jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Przy tym nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów. Natomiast wznowienie postępowania, jeżeli organ podatkowy znał nowe okoliczności lub dowody w dniu wydania decyzji, będzie naruszeniem prawa. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Zakres kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu zwykłym jest szerszy niż organów prowadzących weryfikację decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania. O ile w postępowaniu instancyjnym odwołanie daje podstawę do ponownego, całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bez względu na wagę uchybień (naruszeń prawa) związanych z tym postępowaniem, o tyle w postępowaniu wznowionym organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie w którym wydano decyzję ostateczną obarczone było taką wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Instytucja wznowienia postępowania nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, iż brak było podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy z dnia 28 stycznia 2009 r. i uchylenia tej decyzji, gdyż nie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a nadto organ nie wykazał ich istnienia w uzasadnieniu deczyji. Z przedłożonych przez stronę skarżącą dokumentów tj. kserokopii decyzji w sprawie wymiaru podatku rolnego za lata 2005 i 2006, decyzji w sprawie zmiany decyzji za rok 2008, zawiadomień o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, informacji z rejestru gruntów wynika w sposób niezbity, iż Wójt Gminy już w roku 2005 posiadał informację, iż w skład należących do małżonków Z. gruntów wchodzą grunty pod wodami stojącymi oznaczone symbolem Ws o powierzchni 0,8843 ha. W ocenie Sądu jedyną nową okolicznością wynikającą z zawiadomienia Starostwa Powiatowego z dnia 20 lutego 2009 r. jest informacja, iż należąca do skarżących działka o numerze "A" została podzielona na dwie działki ewidencyjne o nr "B" i "C", a grunt oznaczony symbolem Ws znalazł się na działce nr "C". Dodatkowo należy wskazać na błędne uzasadnienie decyzji Wójta Gminy z dnia 6 czerwca 2009 r. Organ ten wskazał bowiem jedynie, iż B.Z. i J.Z. są właścicielami m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr "A" położonej w obrębie W. gm. U. W dniu 19 lutego 2009 r. grunt ten został podzielony na działki o nr "B" i "C". Zgodnie z zawiadomieniem z rejestru gruntów na działce nr "C" znajdują się grunty oznaczone Ws – wody stojące – o powierzchni 0,8843 ha, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W uzasadnieniu tym organ podatkowy pierwszej instancji w żadnym miejscu nie wskazał na zaistnienie przesłanek dających podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 28 stycznia 2009 r. Jedynie z treści postanowienia z dnia 13 maja 2009 r. zarówno strona jak i Sąd mogli dowiedzieć się, czym kierował się organ wznawiając postępowania w sprawie. Uchybienia tego nie mógł konwalidować organ odwoławczy, a zatem jego stwierdzenie obligowało go do uchylenia decyzji Wójta Gminy z dnia 6 czerwca 2009 r. Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno wziąć pod uwagę przedstawione powyżej rozważania Sądu i uchylić decyzję Wójta Gminy z dnia 6 czerwca 2009 r. Podkreślić należy, iż organ pierwszej instancji w rzeczywistości nie wykazał, aby w sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nadto należy wskazać na błędne uzasadnienie decyzji, naruszające dyspozycję art. 210 § 1 pkt 6 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Końcowo Sąd pragnie zauważyć, iż obowiązkiem organu odwoławczego wynikającym z art. 54 § 2 P.p.s.a. jest przekazanie sądowi akt sprawy, przy czym jest oczywiste, iż muszą to być akta kompletne. W rozpatrywanej sprawie w aktach brak było decyzji Wójta Gminy z dnia 28 stycznia 2009 r. i dopiero na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r. skarżąca przedłożyła Sądowi kserokopię tej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 209 P.p.s.a.