I SA/Gd 878/21

PostanowienieWSA w Gdańsku2021-09-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Romała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, gdy istnieje ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z powodu zbycia nieruchomości po zaniżonej cenie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli skarżący wykaże, że brak wstrzymania może narazić go na znaczne szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. W niniejszej sprawie, różnica w wartości nieruchomości wynikająca z zastosowania nieaktualnego operatu szacunkowego przy ustalaniu ceny wywoławczej, uzasadnia wstrzymanie wykonania postanowienia, aby zapobiec zbyciu nieruchomości po zaniżonej cenie i potencjalnej szkodzie dla skarżącego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o przyznaniu własności nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący argumentował, że wykonanie postanowienia doprowadzi do wpisania prawa własności nabywcy do ksiąg wieczystych i wykreślenia go w stosunku do skarżącego, co spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Podkreślono, że cena wywoławcza nieruchomości została ustalona na podstawie nieaktualnego operatu szacunkowego, co może skutkować zbyciem nieruchomości po zaniżonej cenie i wyrządzeniem znacznej szkody.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 kwietnia 2021 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 4 marca 2021 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania własności nieruchomości w sprawie egzekucyjnej postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 4 marca 2021 r. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "Dyrektor"), po rozpatrzeniu zażalenia A. S. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: "Naczelnik") z dnia 4 marca 2021 r. w przedmiocie przyznania własności nieruchomości w sprawie egzekucyjnej. Na powyższe postanowienie organu odwoławczego A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2021 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wniosek pełnomocnik Skarżącego podał, że zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika z dnia 4 marca 2021 r., który przyznał [...] prawo własności niewydzielonych udziałów ½ części nieruchomości gruntowych. Postanowienie to zostało poprzedzone ostatecznymi postanowieniami Dyrektora w przedmiocie obwieszczenia o licytacji ww. udziałów w nieruchomości oraz udzielenia przybicia w licytacji tych udziałów. Zdaniem pełnomocnika Strony wykonanie tego postanowienia spowoduje trudne do odwrócenia skutki przewidziane w art. 112b § 3 i 4 oraz art. 112f ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427), tj. w szczególności wpisanie prawa własności nabywcy ww. udziałów do ksiąg wieczystych i wykreślenie z nich tego prawa w stosunku do Skarżącego. Podkreślono, że w sprawach o obwieszczenie licytacji ww. udziałów w nieruchomości oraz o udzielenie przybicia toczą się niezakończone postępowania sądowoadministracyjne (I SA/Gd 69/21, I SA/Gd 456/21 i I SA/Gd 458/21), w których Skarżący kwestionuje prawidłowość ustalenia ceny wywoławczej ww. udziałów w obwieszczeniu o licytacji i w samej licytacji prowadzącej do udzielenia przybicia. Podstawą kwestionowania ceny wywoławczej jest naruszenie przez organ egzekucyjny w licytacji udziałów w nieruchomości art. 156 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990) poprzez przyjęcie za podstawę ustalenia ceny wywoławczej, w chwili dokonywania jej ustalenia, operatu szacunkowego, który utracił aktualność i którego aktualność nie została przedłużona zgodnie z ww. przepisami. Pełnomocnik Skarżącego podał, że w licytacji ww. udziałów w nieruchomości za podstawę określenia ich ceny wywoławczej przyjęto wartość tych nieruchomości odpowiednio w kwocie 367.900 zł i 39.500, a wartość udziałów ½ w prawie własności tych nieruchomości odpowiednio w kwocie 183.950 zł i 19.750 zł, określonej w protokole opisu i oszacowania tych nieruchomości z dnia 15 grudnia 2018 r., sporządzonym na podstawie operatu szacunkowego z dnia 22 listopada 2018 r. Natomiast według operatu szacunkowego wartości pierwszej z ww. nieruchomości sporządzonego w dniu 19 kwietnia 2021 r. jej aktualna wartość wynosi 478.669 zł. Zdaniem strony skarżącej w przedstawionym wyżej stanie rzeczy nasuwa się logiczny wniosek, że najpóźniej w dniu 16 listopada 2020 r., a więc dzień przed datą licytacji ww. udziału w nieruchomości, nieruchomość Skarżącego miała już wartość określoną w operacie szacunkowym z dnia 19 kwietnia 2021 r. istotnie różniącą się od tej przyjętej przez organ egzekucyjny w licytacji na podstawie nieaktualnego operatu szacunkowego. Odnosząc wartość przedmiotowej nieruchomości do wartości ½ udziału w niej pełnomocnik Strony stwierdził, że jego wartość wynosiła w dniu licytacji 239.334 zł. Tak więc wartość tego udziału w dniu licytacji była wyższa o 30% od wartości ustalonej w pozbawionym aktualności (na dzień obwieszczenia o pierwszej licytacji) operacie szacunkowymi stanowiącym podstawę ustalenia ceny wywoławczej i o tyle wyższa powinna być jego cena wywoławcza w przeprowadzonej licytacji. To prowadzi do wniosku, że brak wstrzymania wykonania ww. postanowienia o przyznaniu własności będzie skutkować zbyciem nieruchomości Strony po zaniżonej cenie, co oznacza dla Skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu jest wykazanie przez zainteresowanego okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie aktu administracyjnego zwykle wiąże się z dolegliwością dla jego adresata, ale taka dolegliwość sama w sobie nie uzasadnia wstrzymania jego wykonania. Należy przy tym wskazać, że inicjatywa w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu należy do strony skarżącej, bowiem jej rzeczą, jako strony postępowania sądowoadministracyjnego, jest wykazywanie zasadności złożonego wniosku poprzez wskazanie istnienia materialnoprawnych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt I FSK 2165/13, LEX nr 1451966). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że strona skarżąca wykazała, iż wykonanie wydanych w sprawie postanowień mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa, a potwierdzeniem tego są również okoliczności i charakter sprawy. Zdaniem Sądu w uzasadnieniu wniosku wykazano, że brak wstrzymania wykonania zapadłych w sprawie postanowień może narazić Skarżącego na spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzenie znacznej szkody. Biorąc pod uwagę załączone do pisma procesowego z dnia 31 sierpnia 2021 r. dokumenty w postaci dwóch operatów szacunkowych należy zwrócić uwagę, że w licytacji udziału w jednej z nieruchomości Skarżącego za podstawę określenia jego ceny wywoławczej przyjęto wartość tej nieruchomości w kwocie 367.900 zł, określonej w protokole opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 15 grudnia 2018 r., sporządzonym na podstawie operatu szacunkowego z dnia 22 listopada 2018 r. Natomiast według operatu szacunkowego wartości tej nieruchomości sporządzonego w dniu 19 kwietnia 2021 r. jej aktualna wartość wynosi 478.669 zł. Wartość udziału w dniu licytacji (25 listopada 2020 r.) była zatem wyższa o 30% od wartości ustalonej w operacie szacunkowymi stanowiącym podstawę ustalenia ceny wywoławczej. Może to prowadzić do wniosku, że brak wstrzymania wykonania zapadłych w sprawie postanowień o przyznaniu własności może skutkować zbyciem nieruchomości Strony po zaniżonej cenie. Taka sytuacja może spowodować trudne do odwrócenia skutki i narazić Skarżącego na znaczną szkodę w sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi. Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło