I SA/Gd 882/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem zawartym w skardze, złożonym na formularzu PPF w dniu 23 sierpnia 2016 r., skarżący K. P. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą, z której nie osiąga dochodów (ponosi stratę), jego jedyny majątek stanowią ruchomości o wartości około 120.000 zł, które wykorzystuje do prowadzenia przedsiębiorstwa, posiada zobowiązania kredytowe i leasingowe, których miesięczna spłata wynosi 6.550 zł, ponosi wydatki z tytułu dzierżawy placu i jego utrzymania w łącznej kwocie 5.100 zł miesięcznie, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, w jego małżeństwie istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, na utrzymaniu małżonków pozostaje dwoje dzieci w wieku 9 i 18 lat, miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą 5.000 zł. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do dokonania oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego i jego małżonki z tego względu, że skarżący nie ujawnił stanu majątku oraz wysokości dochodów osiąganych przez małżonkę, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Nadto, oświadczenie budzi uzasadnione wątpliwości, gdyż skarżący wskazał, że chociaż nie osiąga dochodów, to ponosi wydatki w łącznej kwocie 16.650 zł miesięcznie W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 5 września 2016 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., skarżący został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych przez małżonków za rok 2015 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39); b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków prowadzonych dla potrzeb wykonywanej przez skarżącego działalności gospodarczej, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), maklerskich i innych, na których są gromadzone środki pieniężne, obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków za okres od 1 czerwca 2016 r.; c/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres od 1 marca 2016 r. z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej pod nazwą "A" oraz w formie spółki cywilnej "B"; w przypadku gdy skarżący oraz spółka cywilna są podatnikami VAT – odpisów VAT-7 (VAT-7K) złożonych za ww. okres; odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia każdego z ww. podmiotów; d/ oświadczenia małżonki w przedmiocie osiąganych przez nią dochodów wraz z dokumentami obrazującymi ich źródło, miesięczną wysokość wraz ze wszystkimi dodatkami oraz ich wysokość z okresu ostatnich trzech miesięcy (w kwotach brutto i netto); w przypadku gdy ma ona status osoby bezrobotnej – przedłożenia dokumentu potwierdzającego tę okoliczność (decyzja/zaświadczenie z urzędu pracy); e/ oświadczenia złożonego przez małżonkę w przedmiocie posiadanych przez nią składników majątku, o których mowa w rubryce 7 formularza PPF; f/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez małżonków w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania rodziny (opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz odpadów, telefon, internet, innych); g/ dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia skarżącego z tytułu leasingu i zaciągniętych kredytów oraz ich miesięcznych rat wraz ze wskazaniem, które z tych zobowiązań zostały zaciągnięte w ramach prowadzonych przez skarżącego działalności gospodarczych. Poinformowano przy tym skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy, jak również, że nie jest on zobowiązany do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonki w sytuacji, gdy został orzeczony rozwód lub separacja, a skarżący przedłoży stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 9 września 2016 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania. Uchylenie się przez skarżącego od obowiązku wyjaśnienia wszystkich istotnych (kluczowych) okoliczności poprzez przedstawienie dokumentów obrazujących sytuację finansową własną oraz małżonki, w szczególności potwierdzających wysokość osiąganych przez małżonków dochodów, ponoszonych przez nich wydatków na utrzymanie czteroosobowej rodziny oraz spłatę zobowiązań, a także posiadanych środków pieniężnych na rachunkach bankowych, bądź ich brak, stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku które i przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.