I SA/Gd 883/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2012-05-31

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą z wysokimi zobowiązaniami i zaległościami podatkowymi, ale posiadający znaczący majątek obciążony egzekucją, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ pomimo posiadania majątku o znacznej wartości, obciążonego egzekucją i hipotekami przymusowymi z tytułu zaległości podatkowych, aktualnie nie posiada on realnych możliwości finansowych pokrycia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sytuacja finansowa wnioskodawcy, jego małżonki i syna, a także bieżące straty z działalności gospodarczej i brak oszczędności, uzasadniały przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca K. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która w poprzednim roku przyniosła znaczny dochód, jednak w obecnym roku generuje straty. Posiada majątek o dużej wartości, ale obciążony egzekucją i hipotekami z tytułu zaległości podatkowych. Wnioskodawca utrzymuje niepracującą żonę i uczącego się syna, a sam nie posiada aktualnie dochodów ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za lipiec 2005 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 19 kwietnia 2012 r., K. M. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku dołączono jednostronny rachunek zysków i strat z uwzględnieniem bufora na koniec marca 2012 r., wyciąg z rachunku bankowego z dnia 31 marca 2012 r. oraz zaświadczenie z banku z dnia 20 lutego 2012 r. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, załączonych do niego dowodów oraz przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dodatkowych oświadczeń z dnia 22 maja 2012 r. wnioskodawcy, jego żony i syna i dokumentów źródłowych (kopii: zeznania podatkowego PIT-36L za 2011 r., bilansu za 2011 r., rachunku zysków i strat za 2011 r., rozrachunków na dzień 30 kwietnia 2012 r., jednostronnego rachunku zysków i strat z uwzględnieniem bufora na koniec kwietnia 2012 r. wyciągów z rachunków bankowych, opinii bankowych, pisma banku z dnia 26 kwietnia 2012 r., aneksu z dnia 22 lutego 2012 r. do umowy o kredyt w rachunku bieżącym, protokołu zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 3 czerwca 2011 r., tytułów wykonawczych z dnia 1 czerwca 2011 r., zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego z dnia 15 lutego 2011 r., odpisu zwykłego z księgi wieczystej) ustalono, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepracującą małżonką oraz uczącym się synem. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która w 2011 r. zgodnie ze złożonym zeznaniem podatkowym przyniosła mu dochód w wysokości 263.465,28 zł brutto, zaś zysk netto za ubiegły rok według dokumentów księgowych wyniósł 131.150,95 zł. W obecnym roku podatkowym prowadzona działalność nie przynosi wnioskodawcy dochodu tylko stratę, która na koniec marca wynosiła – 178.534,95 zł, zaś na koniec kwietnia – 105.687,29 zł. Wnioskodawca jest właścicielem 3 nieruchomości zabudowanych [...] oraz 11 środków transportowych związanych z działalnością gospodarczą (samochodów ciężarowych i osobowych, ciągników samochodowych, naczep), których wartość księgowa na koniec kwietnia 2012 r. wynosiła 1.615.680 zł. Małżonka wnioskodawcy jest ponadto właścicielką domu mieszkalnego o powierzchni 180 m2 oraz niezabudowanej działki budowlanej o wartości 100.000 zł. Małżonkowie nie posiadają żadnych oszczędności, wnioskodawca posiada natomiast liczne zobowiązania (w tym przeterminowane) – związane z prowadzoną działalnością gospodarczą – zarówno względem banków z tytułu zaciągniętych kredytów, jak i dostawców towarów, nadto posiada znaczne zaległości podatkowe. Bilansowa wartość zobowiązań krótkoterminowych wnioskodawcy na dzień 31 grudnia 2011 r. wynosiła 6.657.742,00 zł, wartość nierozliczonych zobowiązań według rozrachunków na dzień 30 kwietnia 2012 r. wynosiła 4.744.067,50 zł (w tym przeterminowanych 698.822,77 zł). Posiadane przez wnioskodawcę zaległości podatkowe, których wysokość na dzień 15 lutego 2011 r. wynosiła 2.225.441,20 zł są przedmiotem prowadzonej egzekucji, w ramach której zajęto rachunek bankowy wnioskodawcy. Kolejne zaległości podatkowe zostały objęte tytułami wykonawczymi z dnia 1 czerwca 2011 r. na łączną kwotę 81.420,80 zł, na podstawie których dokonano zajęcia ruchomości wymienionych w protokole z dnia 3 czerwca 2011 r. oraz ustanowiono hipoteki przymusowe na zabudowanej nieruchomości gruntowej wnioskodawcy. Wnioskodawca korzysta z kredytu w rachunku bieżącym w wysokości 1.360.000,00 zł, którego wykorzystanie na dzień 11 maja 2012 r. wynosiło 1.303.603,56 zł. Zgodnie z pismem z dnia 26 kwietnia 2012 r. banku, który udzielił tego kredytu, przekazał on – z uwagi na zwiększone ryzyku finansowania działalności wnioskodawcy (związane z wystąpieniem tytułu egzekucyjnego na rachunku oraz pojawieniem się spornych zobowiązań względem urzędu skarbowego i izby celnej) – obsługę kredytu jednostce zajmującej się zagrożonymi należnościami gospodarczymi. Nadto w czerwcu 2011 r. wnioskodawca zaciągnął kredyt obrotowy krótkoterminowy przeznaczony na finansowanie bieżących potrzeb związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w wysokości 400.000 zł z ostatecznym terminem spłaty do dnia 2 czerwca 2012 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, stwierdzić należy, że wnioskodawca wraz z małżonką posiadają wprawdzie majątek o znacznej wartości, jednakże na jego składnikach ciążą zajęcia i hipoteki przymusowe ustanowione w ramach egzekucji posiadanych przez wnioskodawcę zaległości podatkowych o znacznych rozmiarach. Zarówno małżonka wnioskodawcy, jak i jego syn nie posiadają żadnego źródła przychodów, pozostając na utrzymaniu wnioskodawcy, który aktualnie również nie uzyskuje żadnych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Żadna z ww. osób nie posiada też oszczędności, które wnioskodawca mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, zaś środki pieniężne, którymi dysponuje wnioskodawca, pochodzą z udzielonych mu przez banki kredytów, z których jeden wnioskodawca winien spłacić do dnia 2 czerwca 2012 r. Z tych względów uznano, że wnioskodawca wykazał, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło