I SA/Gd 883/25
WyrokWSA w Gdańsku2026-02-03
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Marek Kraus, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne (w tym zajęcie rachunku bankowego) na wniosek zobowiązanego, gdy spełnione są przesłanki z art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności czy konieczność bieżącego finansowania działalności gospodarczej stanowi wystarczający argument dla uznania "ważnego interesu zobowiązanego"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie skutkuje automatycznym uchyleniem dokonanych czynności egzekucyjnych. Uchylenie takie jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: zawieszenie postępowania, uzasadnienie ważnym interesem zobowiązanego, brak sprzeciwu wierzyciela oraz brak nabycia praw przez osoby trzecie. Sąd stwierdził, że konieczność bieżącego finansowania działalności gospodarczej, w tym opłacania kosztów stałych, nie stanowi samoistnie "ważnego interesu zobowiązanego" w rozumieniu tego przepisu, a organy prawidłowo oceniły, że interes wierzyciela stoi na przeszkodzie uchyleniu zajęcia rachunku bankowego, zwłaszcza przy wysokiej kwocie zadłużenia i dotychczasowej skuteczności egzekucji z rachunku bankowego.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku. Organy odmówiły uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego spółki oraz odmówiły zgody na dokonywanie wypłat z tego rachunku. Zajęcie nastąpiło w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległości w podatku VAT. Spółka argumentowała, że zajęcie uniemożliwia jej prowadzenie działalności gospodarczej i pokrywanie bieżących kosztów. Organy uznały, że spółka nie wykazała ważnego interesu zobowiązanego, a interes wierzyciela stoi na przeszkodzie uchyleniu zajęcia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędzia WSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 września 2025 r. nr 2201-IEE.7192.2.247.2025.2.AK w przedmiocie odmowy uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz odmowy wyrażenia zgody na dokonywanie wypłat z rachunku bankowego oddala skargę.
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 września 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako: "Dyrektor IAS", "organ II instancji", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), art. 17 § 1, art. 18, art. 58 § 1, § 2 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
(Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), po rozpoznaniu zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka", "strona") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku (dalej jako: "Naczelnik US", "organ I instancji") z dnia 9 lipca 2025 r. o odmowie uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w S. S.A. dokonanego zawiadomieniem nr Z.129365231.BOM.E z dnia 12 lutego 2025 r. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 6 lutego 2025 r. oraz odmowie wyrażenia zgody ma dokonywanie wypłat z zajętego rachunku bankowego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego oraz prawnego sprawy.
2.1. Naczelnik US prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku A. Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika US z dnia 6 lutego o nr [...] obejmującego zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2016 r.
Zawiadomieniem z dnia 12 lutego 2025 r. nr Z.129365231.BOM.E organ I instancji dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego S. S.A. Zawiadomienie wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego doręczono stronie dnia 6 marca 2025 r.
Dnia 18 lutego 2025 r. Naczelnik US dokonał zajęcia nieruchomości położonej w woj. pomorskim, miasto S1., ul. [...], którą jest lokal mieszkalny o powierzchni 96,41000 m², dla której Sąd Rejonowy w Słupsku VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Zawiadomienie o zajęciu nieruchomości doręczono Skarżącej dnia 11 marca 2025 r.
Spółka wniosła skargę na czynność egzekucyjną, tj. zajęcie nieruchomości, zarzucając zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 19 maja 2025 r. Naczelnik US oddalił skargę na czynność egzekucyjną.
Wnioskiem z dnia 14 lutego 2025 r. Naczelnik US wystąpił do Sądu Rejonowego w Słupsku VII Wydziału Ksiąg Wieczystych o zmianę wpisu hipoteki przymusowej w związku z wydaniem decyzji Dyrektora IAS z dnia 28 listopada
2024 r. Wpis hipoteki zabezpieczającej uprawomocnił się dnia 16 maja 2025 r.
Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2025 r. Naczelnik US wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Dyrektora IAS z dnia 28 listopada 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2016 r. do grudnia 2016 r.
Z kolei postanowieniem z dnia 5 czerwca 2025 r. organ zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
Pismem z dnia 16 kwietnia 2025 r., złożonym dnia 16 maja 2025 r., Skarżąca złożyła wniosek m.in. o odblokowanie rachunku bankowego.
Następnie pismem z dnia 10 czerwca 2025 r. strona ponownie wniosła o odblokowanie rachunku bankowego i wyrażenie zgody na dokonywanie wypłat z rachunku bankowego na pokrycie kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
2.2. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2025 r. Naczelnik US odmówił uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz odmówił wyrażenia zgody na dokonywanie wypłat z rachunku bankowego.
W ocenie organu I instancji należy odmówić uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w S. S.A., dokonanego zawiadomieniem z dnia 12 lutego 2025 r., gdyż interes wierzyciela stoi temu na przeszkodzie.
Następnie Naczelnik US wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zostało zawieszone, ponieważ wystąpił o to wierzyciel. Naczelnik US wstrzymał wykonanie decyzji Dyrektora IAS z dnia 28 listopada 2024 r. w związku z wniesieniem przez Spółkę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Decyzja ta jest podstawą wystawienia tytułu wykonawczego.
W pismach z dnia 16 kwietnia 2025 r., 10 czerwca 2025 r. i 16 czerwca 2025 r. Skarżąca wskazała, że w wyniku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Spółka jest pozbawiona wpływów i nie jest w stanie prowadzić działalności gospodarczej, a w szczególności opłacać kosztów jej prowadzenia. Dołączono zestawienie miesięcznych kosztów, z którego wynika, że wynoszą one 34.238 zł
Organ I instancji stwierdził, że nie znajduje to potwierdzenia w składanych przez Spółkę deklaracjach VAT-7 za okres od stycznia do maja 2025 r., w których wykazywane są inne, niższe kwoty, potwierdzające prawo do odliczenia podatku naliczonego.
W toku postępowania egzekucyjnego, w wyniku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w S. S.A., bank przystąpił do realizacji zajęcia i od dnia 6 lutego 2025 r. do dnia 8 lipca 2025 r. przekazał łącznie 38.258 zł, które to kwoty zostały rozliczone na poczet zaległości objętych ww. tytułem wykonawczym. W związku z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego uzyskane środki są przekazywane na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego i po ustaniu przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostaną rozliczone na poczet zaległości lub zwrócone Spółce.
Suma środków uzyskanych w toku egzekucji, w okresie od lutego do czerwca 2025 r., niewiele przekracza kwotę, która, jak podała Skarżąca, jest stronie miesięcznie niezbędna do prawidłowego funkcjonowania Spółki. Kwota uzyskana w czerwcu była znacznie niższa od kwot uzyskanych w poprzednich miesiącach, co jednoznacznie wskazuje na zmianę formy płatności przez wynajmujących.
Następnie Naczelnik US wskazał, że ze strony internetowej Spółki wynika, że znaczą część przychodów Skarżąca otrzymuje w gotówce. W ocenie organu I instancji środki te pozostają do dyspozycji Spółki i mogą być przeznaczone na jej bieżące funkcjonowanie.
Zauważono również że egzekucja z nieruchomości jest jednym ze środków egzekucyjnych stosowanych w dochodzeniu zaległości i nie jest najłagodniejszym środkiem z katalogu wymienionego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym. Jednakże to organ egzekucyjny dokonuje oceny i decyduje o wyborze środków egzekucyjnych.
W ocenie Naczelnika US kolejnym argumentem przemawiającym za odmową uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest wysokość należności głównej, która obecnie wynosi 200.837,93 zł, odsetki na dzień 11 czerwca 2025 r. 187.007,31 zł (stan na 9 lipca 2025 r.).
Następnie organ I instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, gdyż ważny interes musi być postrzegany jako nadzwyczajne okoliczności, a nie normalne następstwa prowadzenia działalności gospodarczej.
Ponadto analiza dotychczasowej skuteczności postępowania egzekucyjnego wskazuje, że jedynym skutecznym środkiem egzekucyjnym jest egzekucja z rachunku bankowego w S. S.A. Zatem w rozpatrywanej sprawie interes wierzyciela stoi na przeszkodzie w uchyleniu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
2.3. Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej na ww. postanowienie, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 15 września 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że uchylenie czynności egzekucyjnych wymaga kumulatywnego spełnienia czterech przesłanek. Po pierwsze, postępowanie egzekucyjne musi być zawieszone. Po drugie, uchylenie czynności jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, którego wystąpienie powinno być ustalone na podstawie zobiektywizowanych przesłanek i nie musi to oznaczać znajdowania się zobowiązanego w sytuacji nadzwyczajnej. Po trzecie, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie. I po czwarte, osoby trzecie na skutek czynności, które mają być uchylone, nie nabyły praw.
Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w związku z wstrzymaniem z urzędu wykonania decyzji Dyrektora IAS z dnia 28 listopada 2024 r. (będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 6 lutego 2025 r.).
Rozstrzygnięcie w przedmiocie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych ma charakter uznaniowy, a ponadto uzależnione jest od łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 58 § 2 u.p.e.a., tj. jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie oraz osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 58 § 2 u.p.e.a. nie może służyć badaniu prawidłowości i zgodności z prawem całego postępowania egzekucyjnego we wszystkich jego aspektach i fazach.
Odnosząc się do zarzutów Spółki, organ II instancji uznał, że nie można zgodzić się z argumentem, że dokonane zajęcie rachunku bankowego całkowicie pozbawiło stronę wpływów. Jak wynika z przedstawionych faktur, część należności została opłacona gotówką, zatem Skarżąca dysponuje środkami z innych źródeł niż tylko środkami wpływającymi na zajęty rachunek bankowy w S. S.A. Znaczną część przychodów strona otrzymuje w gotówce, co wynika z zapisu w regulaminie A. Sp. z o.o. znajdującego się na stronie internetowej, że po uiszczeniu 30% zadatku pozostałą kwotę klienci są zobowiązani zapłacić gotówką w dniu rozpoczęcia najmu. Zatem środki te pozostają do dyspozycji Spółki i mogą być przeznaczone na jej bieżące funkcjonowanie.
W ocenie Dyrektora IAS w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Spółka nie wykazała żadnych nadzwyczajnych okoliczności, uzasadniających uchylenie zajętego składnika majątkowego spod egzekucji administracyjnej. Ważny interes zobowiązanego musi być postrzegany jako nadzwyczajne okoliczności, a nie normalne następstwa prowadzenia działalności gospodarczej przez podmiot gospodarczy, zgodne z zakresem tej działalności. Zatem te wszystkie argumenty wskazane w zażaleniu, które dotyczą konieczności finansowania działalności, nie mogły być uznane za słuszne. O istnieniu ważnego interesu zobowiązanego nie decyduje bowiem subiektywne przekonanie zobowiązanego, a oceny tej przesłanki należało dokonać według kryteriów zobiektywizowanych.
Zdaniem organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości, że przepis art. 58 § 2 u.p.e.a., mający w pierwszej kolejności zapewnić ochronę interesów zobowiązanego, nie może doprowadzić do sytuacji, w której uchylenie czynności egzekucyjnej udaremni w przyszłości skuteczną egzekucję z majątku zobowiązanego, co w efekcie będzie naruszać interes wierzyciela. W niniejszej sprawie w interesie wierzyciela leży wyegzekwowanie kwoty objętej tytułem wykonawczym sprawnie i w miarę możliwości przy zastosowaniu najprostszych i najskuteczniejszych środków egzekucyjnych.
3. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia Dyrektora IAS z dnia 15 września 2025 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika US. Po uchyleniu tych aktów wniesiono o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy, zgodnie z wytycznymi Sądu, bądź umorzenie postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów procesowych;
- art. 120 O.p., mówiący, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Rozwijając literalne brzmienie tego przepisu, tj. zawartej w nim zasady legalizmu i praworządności, należy stwierdzić, że organy podatkowe powinny działać na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w toku postępowania powinny stać na straży praworządności. Przepis ten wyraża regułę, która równocześnie jest zasadą konstytucyjną przewidzianą w treści art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Taki sposób postępowania władzy publicznej właśnie "stanie na straży praworządności". Powyższe oznacza, że w postępowaniu podatkowym nie ma zastosowania zasada, że dozwolone jest wszystko, co nie jest przez prawo zakazane (tak w wyroku NSA z dnia 26 lutego 2001 r. III SA 167/00, LEX nr 47930);
- art. 121 O.p., mówiący, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów państwa i stanowionego przez to państwo prawa. Chodzi zatem o działanie organu zapewniające stronie ochronę jej interesów w toku postępowania podatkowego i stwarzające jednocześnie gwarancję prawidłowego rozstrzygnięcia. Organ zaś prowadził postępowanie z nastawieniem wyłącznie na profiskalne korzyści budżetu, bez uwzględnienia uprawnień procesowych skarżącego. W razie wątpliwości organ podatkowy powinien rozstrzygać sprawy na korzyść podatników, czyli stosując zasadę in dubio pro tributario. Potwierdza to wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2000 r. (III SA 680/99, LEX nr 44322), w którym ten Sąd stwierdził: "W świetle art. 121 § 1 O.p. wykluczone jest posługiwanie się w procesie wykładni przepisów prawa podatkowego regułą interpretacyjną, w myśl której wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść Skarbu Państwa". "Organy podatkowe zobowiązane są bowiem prowadzić sprawę w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie podatnika do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną podatników";
- art. 122 O.p. – zasadę prawdy obiektywnej – stanowiącą, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten reguluje kwestię rozłożenia ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym, nakładając na organ podatkowy obowiązek przeprowadzenia z urzędu dowodów mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. Potwierdza to wyrok NSA z dnia 20 marca 1997 r. (sygn. akt SA/Po 1459/96, POP 4/1994 r.) Zdaniem sądu: "Obowiązek przeprowadzenia postępowania co do wszystkich okoliczności spoczywa zawsze na organach podatkowych i nie może być przerzucany na podatnika, jeżeli nie wynika to z konkretnych przepisów podatkowych". Organ podatkowy narusza prawo nie tylko w przypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowanie prawa, ale i wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego prowadzi w postępowaniu do naruszenia prawa. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych w danej sprawie faktów. Ani stan faktyczny, ani norma prawna, według której organ ocenia prawotwórczość faktów, nie są dane w stanie gotowym. Fakt prawotwórczy musi być ustalony w sposób obiektywny (tak wyrok NSA w Lublinie z dnia 12 kwietnia 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 1608/98, LEC nr 45250). I wreszcie, aby dojść do prawdy obiektywnej, organy podatkowe nie mogą ograniczać zakresu środków dowodowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2004 r. sygn. akt III SA 1482/03, LEX nr 162203);
- art. 180 § 1 O.p., stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ten bardzo istotny przepis ustawy, stanowiący o obowiązku dopuszczenia dowodu w sprawie, został przez organy podatkowe całkowicie zlekceważony, gdyż organ nie miał zamiaru dopuścić i nie dopuścił do zebrania wszystkich istotnych w sprawie dowodów;
- art. 191 O.p., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego. Prawo organy do swobodnej oceny dowodów w skarżonej decyzji Dyrektora IAS, zostało naruszone poprzez wyłącznie fiskalne podejście organy do oceny zebranego materiału dowodowego. Nie można w świetle prawa mówić o swobodnej ocenie dowodów w sytuacji, gdy dowody te są niepełne a ocenione zostały całkowicie wadliwie, nade wszystko bez zastosowania zasad logicznego myślenia. Taka ocena z gruntu jest wadliwa, a więc stanowi o dowolności organu;
- art. 193 § 1, 2, 3 O.p., poprzez ich niezastosowanie w sprawie, pomimo istnienia wszelkich przesłanek do zastosowania tych przepisów, jako stwierdzających stan faktyczny oddający, iż działalność gospodarcza Skarżącej prowadzona była ze wszech miar rzetelnie. Organ uznał ten stan jednak zgoła odmiennie od obiektywnej rzeczywistości;
- art. 193 § 4 O.p., poprzez jego zastosowanie pomimo prowadzenia przez stronę skarżącą ksiąg podatkowych w sposób rzetelny i zgodnie ze stanem faktycznym wynikającym z prowadzonej działalności gospodarczej;
- art. 210 § 4 (brak wskazania ustawy) poprzez całkowicie błędne uzasadnienie decyzji, nakierowanie przez organ II instancji na z góry przyjęte rozstrzygnięcie, negatywne dla Skarżącego.
Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 58 § 2 u.p.e.a., który stanowi, iż organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych. Przepis ten został naruszony poprzez niezastosowanie tego przepisu pomimo istnienia warunków, które obligowały organy do jego zastosowania. Naruszono także przepis § 1 poprzez odmowę uchylenia czynności egzekucyjnej na podstawie tego przepisu oraz odmowy zgody na wypłaty z rachunku bankowego na podstawie art. 58 § 1 u.p.e.a., która to nie została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a tym z ustawą – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 58 § 1 u.p.e.a., w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne z tym, że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 u 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków. Natomiast w myśl art. 58 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych.
4. Dyrektor IAS w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga jest niezasadna.
5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.
z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Przepisy art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") stanowią, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS z dnia 15 września 2025 r., utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US z dnia 9 lipca 2025 r., którym organ I instancji odmówił uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz wyrażenia zgody na dokonywanie wypłat z zajętego rachunku bankowego.
W związku z powyższym, Sąd w oparciu o podany wyżej przepis prawa rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, co z kolei odpowiada treści art. 120 p.p.s.a.
5.3. Zgodnie z art. 58 u.p.e.a., stanowiącym podstawę wydanego rozstrzygnięcia, w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków ( § 1 ).
Organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych( § 2).
Wskazać należy, że postępowanie prowadzone na tle zacytowanego art. 58 § 2 u.p.e.a. jest jedynie pewnego rodzaju postępowaniem wpadkowym w obrębie postępowania egzekucyjnego, o stosunkowo wąsko zarysowanym zakresie, a jego istotę stanowi ustalenie, czy w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w oparciu o przesłanki zawarte tym przepisie możliwe jest podjęcie mającego uznaniowy charakter rozstrzygnięcia o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2033/10).
Z przywołanej regulacji prawnej wynika, że samo zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie oznacza automatycznego uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, przeciwnie - czynności te pozostają w mocy. Natomiast, możliwe uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych uzależnione jest od zaistnienia czterech przesłanek określonych w art. 58 § 2 u.p.e.a. Po pierwsze, powinno ono nastąpić w czasie, gdy postępowanie egzekucyjne jest zawieszone. Po drugie, powinno być uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego. Po trzecie, uchyleniu czynności egzekucyjnych nie może stać na przeszkodzie interes wierzyciela, a czwarta przesłanka sprowadza się do wykluczenia nabycia przez osoby trzecie praw na skutek czynności egzekucyjnych, które mają być uchylone.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że prowadzone wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Nie ulega też wątpliwości, że zajęcie rachunku bankowego nie skutkuje nabyciem praw przez osoby trzecie.
Odnośnie do pozostałych dwóch przesłanek wskazać należy, że organ rozpoznając wniosek strony oparty na regulacji z art. 58 § 2 u.p.e.a., powinien zbadać wszystkie aspekty sprawy, a w szczególności argumenty podniesione zarówno przez zobowiązanego, jak i ocenić związany z tym interes wierzyciela, dokonać ich obiektywnej analizy i wydać rozstrzygnięcie.
W tym miejscu należy wskazać, że bezzasadne jest twierdzenie strony skarżącej, co do braku podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ze względu na brak w obiegu prawnym decyzji ostatecznej, na podstawie której wystawiony został tytuł wykonawczy. Jak wynika z akt sprawy podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora IAS z dnia 28 listopada 2024 r. nr 2201-IOV-1.4103.1-12.2024/10/09 wydana w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2016 r. do grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 27 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 132/24, oddalił skargę na powyższą decyzję Dyrektora IAS, zatem decyzja ostateczna nadal jest w obiegu prawnym. Natomiast fakt wniesienia przez Spółkę skargi kasacyjnej od powyższego wyroku nie oznacza, że wskazana decyzja organu podatkowego utraciła przymiot ostateczności, bądź że nie jest w obiegu prawnym.
W ocenie składu orzekającego wymogi wynikające z art. 58 § 2 u.p.e.a. w niniejszej sprawie spełniono, a więc zarzuty naruszenia tego przepisu oraz przepisów postępowania są bezzasadne.
Pojęcie ważnego interesu zobowiązanego nie jest zdefiniowane przez ustawodawcę, dla jego sprecyzowania zasadne jest więc odwołanie się do piśmiennictwa. W doktrynie przyjmuje się, że o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz kryteria zobiektywizowane.
Sytuacja w jakiej znalazła się strona winna być uzasadniona wystąpieniem szczególnych okoliczności, których ocena winna być dokonana z uwzględnieniem ogólnie obowiązujących wartości, ponadto brak uchylenia czynności egzekucyjnych winien mieć wpływ na sytuację zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt III FSK 837/22, CBOSA).
Nie budzi wątpliwości, że w interesie wierzyciela leży wyegzekwowanie kwoty objętej tytułem wykonawczym szybko i w miarę możliwości przy zastosowaniu najprostszych i skutecznych środków egzekucyjnych. Należy podkreślić, że zastosowanie przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych stanowi najmniej uciążliwy środek egzekucyjny dla zobowiązanego, czyniąc tym zadość art. 7 § 2 u.p.e.a. Skuteczność tych środków uzależniona jest od sytuacji majątkowej zobowiązanego: posiadanego przez niego majątku nieruchomego, ruchomości, środków pieniężnych, wierzytelności. Ponadto organ zachował wszelkie wymagane prawem warunki wymagane do zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych.
Wnosząc żądanie oparte o regulację z art. 58 § 2 u.p.e.a., Skarżąca nie wskazała na żadne nadzwyczajne okoliczności, a jedynie na konieczność bieżącego finansowania wszelkich zobowiązań, w tym kosztów stałych miesięcznych opłat za media, wspólnot mieszkaniowych, spłaty rat kredytu oraz kosztów nieprzewidzianych takich jak koszty napraw, czy zakupu sprzętu.
Zdaniem Sądu każde prowadzone do zobowiązanego postępowanie egzekucyjne wpływa niekorzystnie na jego sytuację finansową i ogranicza swobodę w dysponowaniu środkami pieniężnymi. Natomiast z reguły podmiot prowadzący działalność gospodarczą ma pewne zobowiązania wobec kontrahentów, względnie ponosi koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Konieczność wywiązywania się ze zobowiązań oraz ponoszenia wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą nie może stanowić wyłącznej podstawy do uchylenia czynności egzekucyjnej.
Uznając ten argument jako wyłączną przesłankę do uchylenia czynności egzekucyjnej, należałoby przyjąć, że w sytuacji zawieszenia postępowania egzekucyjnego do każdego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, zachodzi przesłanka uchylenia czynności egzekucyjnej, gdyż nie może on swobodnie funkcjonować. Ustawodawca jednak takiej ewentualności nie przewidział.
Ponadto organy dokonały ustaleń, wykazując że zajecie rachunku bankowego nie pozbawia Spółkę całkowicie wpływów środków finansowych. Organy zasadnie stwierdziły, że część przychodów Skarżąca otrzymuje w formie gotówkowej, co znajduje potwierdzenie w regulaminie znajdującym się na stronie internetowej Spółki, a dotyczącym wynajmu lokali, jak i formy płatności określonych na fakturach wystawianych przez Spółkę.
Zdaniem Sądu organy słusznie również wskazały, że w okolicznościach niniejszej sprawy ustanowienie zabezpieczenia egzekwowanej należności poprzez wpis hipoteki na nieruchomości Spółki, ze względu na ewentualne negatywne skutki dla zobowiązanego w przypadku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości, nie uzasadnia dokonania zwolnienia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
W ocenie Sądu zasadne jest także stwierdzenie organu, że uwzględnieniu wniosku zobowiązanego stoi na przeszkodzie interes wierzyciela. Organy wskazały, że w dotychczasowym postepowaniu egzekucyjnym, jedynym skutecznie zastosowanym środkiem egzekucyjnym było zajecie wierzytelności z rachunku bankowego, gdzie przed zawieszeniem postępowania wyegzekwowano łącznie kwotę w wysokości 38.250 zł. Brak uwzględnienia wniosku ze względu na interes wierzyciela, uzasadnia także znaczna wysokość egzekwowanej należności tj. należność główna w kwocie 200.837,93 zł oraz odsetki wynoszące 187.007,31 zł.
W konsekwencji w ocenie Sądu, Spółka nie wykazała istnienia przesłanek uchylenia przedmiotowej czynności z art. 58 § 2 u.p.e.a.
W tych okolicznościach sprawy odmowa udzielenia zgody na wypłaty z rachunku bankowego nie stanowi również o naruszeniu art. 58 § 1 u.p.e.a. Jak już wskazano powyżej wydanie zgody organu egzekucyjnego na dokonywanie wypłat z rachunku bankowego ma charakter uznaniowy. Natomiast wykazanie przez organ uzyskiwania przez Spółkę przychodów poprzez płatności gotówkowe nie potwierdza dowolności w wydaniu odmowy dokonywania wypłat z zajętego rachunku bankowego.
5.4. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej są one bezzasadne, bowiem w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz mające odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 18 u.p.e.a. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast nie miały zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej.
Natomiast należy wskazać, że przepis art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie zaś z art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W ocenie Sądu, organy zastosowały się do tych zasad w prowadzonym postępowaniu, gdyż stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo, przepisy prawa właściwie zastosowane, a podjęte rozstrzygnięcie w sposób prawidłowy oraz wyczerpujący uzasadnione i spełniające wymogi określone w art. 124 § 1 i 2 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organu zachowania, które mogłoby wywoływać wątpliwości co do bezstronności organu czy równego traktowania skarżącej. Nadto, organ odwoławczy, wydając zaskarżone postanowienie, zachował określoną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, prawidłowo wskazując - na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego - brak spełnienia łącznie przesłanek wskazanych w art. 58 § 2 u.p.e.a. uprawniających do uchylenia zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
5.5. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło