I SA/Gd 884/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-06-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku podatkowego i braku doręczenia upomnienia mogą stanowić podstawę do skutecznego podniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa, a przedmiotem kontroli jest wyłącznie zaskarżone postanowienie, a nie decyzje podatkowe stanowiące podstawę egzekucji. Zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku podatkowego są bezzasadne, jeśli decyzje ustalające ten obowiązek zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy i oddalone przez sąd administracyjny. Prawidłowe doręczenie upomnienia jest obligatoryjnym elementem postępowania egzekucyjnego, a jego brak stanowi podstawę do skutecznego zarzutu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Kobylnica o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku podatkowego oraz nieprawidłowości związanych z doręczeniem upomnienia i wydaniem tytułu wykonawczego, kwestionując jednocześnie podstawowe decyzje podatkowe. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 12 lipca 2024 r. nr SKO.412.13.2024 w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym do sądu postanowieniem z 12.07.2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej jako SKO lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej jako K.p.a., w związku z art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570) po rozpatrzeniu zażalenia B. J. (dalej: strona, zobowiązana lub Skarżąca) na postanowienie Wójta Gminy Kobylnica (dalej: Wójt lub organ I instancji) z 14 maja 2024 r. w sprawie zarzutów zobowiązanej, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Postanowieniem z dnia 14 maja 2024 r. organ I instancji oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Na postanowienie strona wniosła zażalenie, zarzucając nieistnienie obowiązku. Rozpatrując niniejszą sprawę w trybie nadzoru instancyjnego SKO wskazało, że przepis art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.) – dalej jako u.p.e.a., zawiera katalog zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Między innymi zarzutem jest nieistnienie obowiązku. Zarzutem może także być brak uprzedniego doręczenia upomnienia jeśli jest wymagane. Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane stanowi zarzut, który może zostać podniesiony przez podnoszącego zarzuty do tytułu wykonawczego. Ustawodawca w art. 15 § 1 ww. ustawy i wprost przewidział możliwość wszczęcia egzekucji administracyjnej, ale dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Brak doręczenia tego upomnienia stanowi podstawę skutecznego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zatem, skoro co do zasady postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia upomnienia, SKO podkreśliło, że stanowi ono obligatoryjny element postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja administracyjna nie może być skutecznie wszczęta i prowadzona. Przepis art. 15 § 1 ww. ustawy stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. SKO stwierdza, że z akt niniejszej sprawy jak i z wiedzy organu posiadanej z urzędu wynika, że za lata 2018-2022 organ I instancji ustalił wysokość podatku w decyzjach wydanych w dniu 26 kwietnia 2022 r., które zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Strona zaskarżyła wszystkie decyzje SKO do WSA w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w dniu 1 sierpnia 2023 r. wydał we wszystkich sprawach wyroki oddalające skargi, w całości podzielając stanowisko Kolegium (sygnatury akt: I SA/Gd 203/23, l SA/Gd 204/23, I SA/Gd 206/23, l SA/Gd 206/23, l SA/Gd 207/23). Organ wobec braku zapłaty ze strony podatniczki, wystosował do zobowiązanej upomnienie. Upomnienie z dnia 30 listopada 2023 r. dotyczyło należności za lata 2018-2023. Upomnienie zostało doręczone podatniczce w dniu 15 grudnia 2023 r. Tytuł wykonawczy został wydany w dniu 12 marca 2023 r. i obejmuje należności wskazane w upomnieniu za lata 2018-2022 (należności wynikające z decyzji podatkowych wydanych 26 kwietnia 2022 r.). Tytuł doręczono 24 kwietnia 2024 r. Biorąc pod uwagę powyższe, w opinii SKO, zarzuty podniesione w zażaleniu co do nieistnienia obowiązku są bezzasadne. Organ l instancji ustalił wysokość podatków w decyzjach, które zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, co do których wniesiono skargi do WSA w Gdańsku następnie oddalone przez Sąd. Upomnienie zostało prawidłowo doręczone. Wobec powyższego SKO zażalenie uznało za bezzasadne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie SKO, Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji, orzeczenie nieważności postanowień obu Instancji, bądź ich uchylenie i podjęcie postępowania dowodowego; wyeliminowanie z obrotu prawnego wszystkich decyzji podatkowych Wójta opartych na fałszu - odnośnie posiadania gruntu o symboli Bi i prowadzenia odpłatnej (jakiej? nieokreślonej działalności gospodarczej przez organizację (jaką?) a także decyzji podatkowych odnoszących się do 3- kondygnacyjnego budynku mieszkalnego o pow. zabudowy 600 m2, jakiego nie ma na własności Skarżącej. W uzasadnieniu Skarżąca podała, że Wójt pięcioma decyzjami podatkowymi wydanymi dnia 26.04.2022 (za lata od 2018.2019, 2020, 2021 i 2022) obciążył Skarżącą wysokim podatkami od nieruchomości gruntowej i inwestycyjnej o obszarze 6 ha, który sam oznaczył jako grunt o symbolu Bi a także od 3-kondygnacyjnego budynku mieszkalnego, którego Skarżąca nie posiada na wskazanej nieruchomości. Wójt wymierzył podatek w kwietniu 2022, po tym jak podpalono nieruchomość Skarżącej za sprzeciwianie się zamiarom Wójta udzielenia pozwoleń środowiskowych dla nielegalnego składowiska odpadów z wytwórnią asfaltu. Decyzje podatkowe Skarżąca zaskrzyła do Sądu (WSA) i wystąpiła do geodezji o materiały źródłowe. Pow. Geodeta - pismem z dnia 8.12.2023 zawiadomiła Skarżącą o wprowadzonych zmianach w danych ewidencyjnych gruntów i budynków, i doręczyła wykaz zmian, które wprowadzono operatem geodezyjnym z 2009 r (Nr [...]). Jednocześnie poświadczyła odrębnym pismem, że symbol Bi nigdy nie występował w Kończewie, na obszarze dz. 15/17.. Dowodzi tego operat - dokument wewnętrzny kartoteki budynków [...]. Jak wynika z tego wewnętrznego dokumentu wpis zmian był nieuprawniony. Geodeta nie dokonał żadnych ustaleń ani czynności, które pozwalałyby wpisać dawny budynek [...] jako mieszkalny od 2009 r. To było oszustwo, które Wójt wykorzystał w 2022 r Skarżąca jako fakt podaje, że nie posiada ani gruntu Bi ani budynku mieszkalnego. Wójt poświadczył nieprawdę i nie przekazał do Sądu materiałów źródłowych geodezyjnych. Powoływanie się na wyroki sądowe z dnia 1 sierpnia 2023 w opinii Skarżącej jest bezpodstawne, ponieważ nic nie wiedziała o rozprawach i w nich nie uczestniczyła, a wyroki nie zostały jej doręczone, aby móc je zaskarżyć, dlatego Skarżąca złożyła wnioski o wznowienie postępowań. Skarżąca dalej podała, że sprawę nieuprawnionych zmian danych budynku na nieruchomości i bezpodstawnego wpisania funkcji mieszkalnej a także funkcji Bz dla obszaru lasu (Ls), niezabudowanego - zaskarżyła do nadzoru geodezyjnego i sprawa jest w toku, toteż ani Wójt ani SKO nie mogą się powoływać na dane z decyzji podatkowych, które zawierają fałszywe dane. Orzekając dnia 1 sierpnia 2023, bez udziału Skarżącej, Sąd nie posiadał dokumentów źródłowych, geodezyjnych ani wiedzy na temat stanu postępowania nadzorczego geodezyjnego. Toteż skierowanie przez Wójta , w takim stanie faktycznym i prawnym - do organu egzekucyjnego - Urzędu Skarbowego w Sopocie - wniosku o wszczęcie egzekucji podatku z pięciu decyzji podatkowych Wójta - było jaskrawym nadużyciem, bezpodstawnym żądaniem postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wykazała przed US że Wójt sfabrykował dane funkcji gruntu inwestycyjnego Bi - jakie nie istnieją w danych Starostwa i powołał na funkcje mieszkaniowe, jakie nie występują na dz. [...]. Wskazała na toczące się postępowanie nadzoru geodezyjnego. Naczelnik US w Sopocie - postanowieniem z dnia 29.04.2024 zawiesił postępowanie egzekucyjne z wniosku Wójta. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3). W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Wobec zarzutów sformułowanych w skardze w pierwszej kolejności należało wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa. W niniejszym postępowaniu Skarżąca zaskarżyła postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z 14 maja 2024 r. w sprawie zarzutów zobowiązanej w sprawie egzekucji administracyjnej. Mając na uwadze funkcje kontrolne sądu administracyjnego, przedmiotem kontroli sądu może być tylko i wyłącznie ww. zaskarżone postanowienie. Zatem wbrew oczekiwaniom Skarżącej sąd nie jest władny w niniejszym postępowaniu wyeliminować z obrotu prawnego wszystkie decyzje podatkowe Wójta ustalające Skarżącej podatek od nieruchomości za ww. lata. W ocenie Skarżącej obowiązek podatkowy z przyczyn podanych w uzasadnieniu skargi nie istnieje. Jak trafnie zauważa SKO, przepis art. 33 § 2 u.p.e.a., zawiera katalog zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Między innymi zarzutem jest nieistnienie obowiązku. Zarzutem może także być brak uprzedniego doręczenia upomnienia jeśli jest wymagane. Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane stanowi zarzut, który może zostać podniesiony przez podnoszącego zarzuty do tytułu wykonawczego. Ustawodawca w art. 15 § 1 u.p.e.a. wprost przewidział możliwość wszczęcia egzekucji administracyjnej, ale dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Brak doręczenia tego upomnienia stanowi podstawę skutecznego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zatem, skoro co do zasady postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia upomnienia, SKO podkreśliło, że stanowi ono obligatoryjny element postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja administracyjna nie może być skutecznie wszczęta i prowadzona. Przepis art. 15 § 1 ww. ustawy stanowi, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z akt niniejszej sprawy wynika, że za lata 2018-2022 organ I instancji ustalił wysokość podatku od nieruchomości w decyzjach wydanych w dniu 26 kwietnia 2022 r., które zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Strona zaskarżyła wszystkie decyzje SKO do WSA w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w dniu 1 sierpnia 2023 r. wydał we wszystkich sprawach wyroki oddalające skargi, w całości podzielając stanowisko SKO (sygnatury akt: I SA/Gd 203/23, l SA/Gd 204/23, I SA/Gd 206/23, l SA/Gd 206/23, l SA/Gd 207/23). Organ wobec braku zapłaty ze strony Skarżącej, wystosował do zobowiązanej upomnienie. Upomnienie z dnia 30 listopada 2023 r. dotyczyło należności za lata 2018-2023. Upomnienie zostało doręczone Skarżącej w dniu 15 grudnia 2023 r. Tytuł wykonawczy został wydany w dniu 12 marca 2023 r. i obejmuje należności wskazane w upomnieniu za lata 2018-2022 (należności wynikające z decyzji podatkowych wydanych w dniu 26 kwietnia 2022 r.). Tytuł doręczono w dniu 24 kwietnia 2024 r. Organ l instancji ustalił wysokość podatków w decyzjach, które zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, co do których wniesiono skargi do WSA w Gdańsku następnie oddalone przez Sąd. Upomnienie zostało prawidłowo doręczone. W świetle powyższego prawidłowo organy uznały podniesione przez Skarżącą zarzuty za niezasadne. Sąd wskazuje, że SKO wydając zaskarżone postanowienia oparło się na przepisach: ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu Postępowania administracyjnego. Organ nie naruszył wynikającej z art. 11 § 1 K.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał motywy, którymi kierował się podejmując rozstrzygnięcie, a treść uzasadnienia obrazuje szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia. Wskazać jednocześnie należy, że samo niezadowolenie Skarżącego z wydanego przez organ postanowienia nie świadczy o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło