I SA/Gd 885/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. SA z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2001 postanawia odmówić przywrócenia terminu. B. SA z siedzibą w R., następca prawny A. SA z siedzibą w W. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2008 r. Sygn. akt I SA/Gd 885/07 ponieważ, w jej ocenie, uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej. Wskazano, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 21 kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że skarga kasacyjna od wyżej wskazanego wyroku została sporządzona i nadana w dniu 10 marca 2008 r. przez sekretariat A. SA zgodnie z opisem na pierwszej stronie skargi kasacyjnej tj. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Potwierdzeniem tego ma być dowód nadania pisma poleconego nr R [...]. Wnioskodawca wyjaśniła również, że po zapoznaniu się z aktami sprawy ustaliła, że skarga kasacyjna z dnia 3 marca 2008 r. została wysłana w kopercie zaadresowanej przez sekretariat spółki na adres Izby Skarbowej. Tymczasem dowód nadania tej przesyłki potwierdzony przez Urząd Pocztowy G. 15 nr R [...] (ten sam numer przesyłki jest podany na kopercie) świadczy o prawidłowym nadaniu przesyłki na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W związku z tym niedopatrzeniem pracownika Urzędu Pocztowego, który błędnie pokwitował dowód nadania, skarżąca nie miała szansy dostrzec tego błędu. Z poświadczonego przez Urząd Pocztowy 15 dowodu nadania wynika, że przesyłka została nadana prawidłowo. O tym, że przesyłka dotarła do Izby Skarbowej zamiast do Sądu, skarżąca dowiedziała się dopiero z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o odrzuceniu skargi, w dniu 21 kwietnia 2008 r. Strona skarżąca podniosła, że przesyłka trafiła do Izby Skarbowej, która przetrzymała ją pół miesiąca i po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przesłała do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 tej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z kolei art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W myśl art. 87 § 4 wyżej powołanej ustawy równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Sąd rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony przez B. SA uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy strony w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W sytuacji, gdy strona działa przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym miernik ten powinien uwzględniać zawodowy charakter czynności zastępstwa prawnego wykonywanej przez takiego pełnomocnika. Zatem zauważyć trzeba, że mamy do czynienie z uchybieniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 175 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i § 3. Wymóg ten, korespondujący z wysokimi wymaganiami stawianymi skardze kasacyjnej przez ustawę procesową, ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego czy też rzecznika patentowego można bowiem oczekiwać i egzekwować znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym (wyrok NSA z dnia 12 października 2004 r., GSK 750/04, niepubl., wyrok NSA z 24.11.2004 r. Sygn. akt GSK 1001/04 LEX nr 236855). Pogląd taki reprezentowany jest także w literaturze przedmiotu np. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II. Należy też mieć na uwadze, że zgodnie z art. 140 § 1 a contrario strony działającej przez profesjonalnego pełnomocnika, w niniejszej sprawie radcę prawnego, nie poucza się o środkach i sposobach zaskarżenia, co jest spowodowane założeniem, że zasady te są doskonale znane profesjonalnemu pełnomocnikowi. Z uwag powyższych należy zatem wywieść wniosek, że uchybienia w sposobie wniesienia skargi kasacyjnej (została skierowana do Dyrektora Izby Skarbowej zamiast prawidłowo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku) są zawinione przez stronę skarżącą reprezentowaną przez radcę prawnego. Wniesienie środka odwoławczego od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w sposób nieodpowiadający warunkom określonym w art. 177 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mieści się, w ocenie Sądu, w mierniku staranności jakiej można i należy wymagać od radcy prawnego. Dla oceny tej pozostaje bez znaczenia, kto faktycznie zaadresował kopertę ze skargą kasacyjną do Dyrektora Izby Skarbowej tj. czy był to pracownik skarżącej spółki czy też pracownik kancelarii radcy prawnego. Uznając, że pełnomocnik strony skarżącej radca prawny w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej podała prawdę, że "Skarga kasacyjna od wyroku sygn. akt I SA/Gd 885/07 została sporządzona i nadana w dniu 10.03.2008 r. przez sekretariat A. SA". to domniemywać należy, że radca prawny jedynie popisała się pod tą skargą, w rzeczywistości jej nie sporządzając. Jednakże okoliczność ta nie może być badana na tym etapie postępowania. Skoro zatem skarga została podpisana przez radcę prawnego uznać należy, że powinien on w sposób prawidłowy nadać ją na poczcie (zaadresować w prawidłowy sposób). Skarżąca, we wniosku o przywrócenie terminu przypisuje winę w jego uchybieniu wadliwemu postępowaniu pracownika urzędu pocztowego. W jej ocenie powinien on zwrócić uwagę na rozbieżność pomiędzy adresatem wpisanym na kopercie a wpisanym w dowodzie nadania. W ocenie Sądu twierdzenie to nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Nie budzi wątpliwości, że przesyłka nr R [...] została nadana w dniu 10 marca 2008 r. w Urzędzie Pocztowym G. 15. Nie jest także kwestią sporną, iż koperta oznaczona nr R [...] została zaadresowana w sposób następujący: "Dyrektor Izby Skarbowej, ul. [...], [...]" W lewym dolnym rogu koperty widnieje zapis "I SA/Gd 885/07". Sposób przyjmowania przesyłek pocztowych, w tym przesyłek rejestrowanych, reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 z późn. zm.). Zgodnie z § 3 wymienionego rozporządzenia w przypadku przesyłek rejestrowanych i przekazów pocztowych umowę o świadczenie usługi uważa się za zawartą z chwilą wydania nadawcy przez operatora dowodu przyjęcia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego, zwanego dalej "potwierdzeniem nadania". Zgodnie z § 7 tego rozporządzenia operator może stosować, określone w regulaminie, własne wzory formularzy lub blankietów niezbędne do świadczenia usług. Operator może odmówić świadczenia usługi: 1) jeżeli formularz lub blankiet został wypełniony przez nadawcę nieczytelnie lub niekompletnie, a także jeżeli zawiera skreślenia, zamazania lub inne poprawki; 2) w przypadku zastosowania przez nadawcę innych formularzy lub blankietów niż stosowane przez operatora. Z treści § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 października 2003 r. w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego (Dz.U. Nr 183, poz. 1795) wynika, że powszechną usługę pocztową w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego, zwaną dalej "usługą", uważa się za niewykonaną, jeżeli: 1) doręczenie przesyłki rejestrowanej lub zawiadomienia o próbie jej doręczenia nie nastąpiło w terminie 14 dni od dnia nadania; 2) doręczenie kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym lub zawiadomienia o próbie doręczenia tej kwoty nie nastąpiło w terminie 14 dni od dnia nadania. Jednocześnie z przepisów regulujących świadczenie usług pocztowych nie można wywieść, iż przyjmując przesyłkę celem jej doręczenia operator pocztowy ma obowiązek zwracać uwagę na to, czy nadawca skierował ją do właściwego adresata. Kontroli poddawana jest jedynie formalna poprawność adresu – adresat, ulica, miejscowość, kod pocztowy czyli elementy umożliwiające wykonanie usługi pocztowej. Uwagi powyższe uzasadniają zatem twierdzenie, że na pracowników operatora pocztowego nie został nałożony obowiązek kontrolowania, czy nadawca zaadresował przesyłkę do właściwego odbiorcy. Nie jest bowiem rolą pracownika Urzędu Pocztowego dochodzenie, czy dana przesyłka rejestrowa powinna być zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku czy Izby Skarbowej. Obowiązkiem poczty jest doręczenie przesyłki na adres na tej przesyłce wskazany. Naniesienie na kopercie sygnatury akt jest, z punktu wiedzenia operatora pocztowego, bez znaczenia. W ocenie Sądu, z dowodu nadania wynika tyle tylko, że przesyłka oznaczona stosownym numerem została przyjęta przez operatora pocztowego, co daje w dalszej kolejności możliwość reklamowania usługi, gdyby przesyłka rejestrowa oznaczona tym numerem nie została doręczona na adres na niej wskazany. Innymi słowy dowód nadania stanowi potwierdzenie, że przesyłka rejestrowa została nadana, a nie dowód na to, iż została zaadresowana do właściwego odbiorcy. Zatem, skoro nadawca zaadresował przesyłkę w sposób niezgodny ze swoim zamiarem to obciąża to jego, a nie urząd pocztowy. Poczta ma bowiem obowiązek doręczenia przesyłki na adres wskazany na kopercie. Należy w tym miejscu zauważyć, że przesyłka nr R [...] została doręczona, stosownie do adresu zamieszczonego przez nadawcę na kopercie, Dyrektorowi Izby Skarbowej. Sposób, w jaki Izba Skarbowa postąpiła z mylnie doręczoną jej przesyłką nie ma wpływu na ocenę braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Postępowanie Izby Skarbowej było bowiem skutkiem błędu strony skarżącej a nie jej przyczyną. W tym miejscu należy przytoczyć tezę sformułowaną przez Sąd Najwyższy, że w razie wniesienia pisma do sądu niewłaściwego, strona we wniosku o przewrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie może skutecznie powołać się na to, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu "przetrzymania" pisma przez sąd niewłaściwy i przekazania go sądowi właściwemu po terminie do dokonania czynności procesowej (postanowienie SN z 15.12.2005 r. Sygn. akt I Uz 32/05, OSNP 2006/17-18/284). Pogląd ten, w ocenie Sądu, jest w pełni aktualny w okolicznościach sprawy niniejszej. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie uprawdopodabnia braku winy strony skarżącej w jego uchybieniu, postanowił, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przywracać terminu.