I SA/Gd 885/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 3 października 2017 r., złożonym na formularzu PPF, skarżący D. M. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką oraz małoletnią córką (8 lat) i studiującym synem (23 lata). Skarżący nie posiada żadnego majątku. Źródłem utrzymania rodziny są dochody małżonków z umowy o pracę, które łącznie wynoszą 3.960 zł netto miesięcznie. Z kwoty tej małżonkowie 2.700 zł wydatkują na opłaty za media, koszty leczenia syna, który choruje na cukrzycę oraz wydatki związane z kształceniem dzieci. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i zarządzeniem z dnia 16 października 2017 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę za rok 2016 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), a w przypadku ich niezłożenia za ww. rok stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego; b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę rachunków bankowych (rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie od 1 lipca br.; c/ zaświadczenia od pracodawców o wysokości miesięcznego wynagrodzenia wnioskodawcy oraz jego małżonki wraz ze wszystkimi dodatkami (w kwocie brutto i netto) oraz o średniej wysokości zarobków osiągniętych przez każdego z małżonków w okresie ostatnich trzech miesięcy; d/ oświadczenia małżonki wnioskodawcy w przedmiocie posiadanych przez nią składników majątku, o których mowa w rubryce 7 formularza PPF; e/ oświadczenia, kto jest właścicielem domu przy [...], w którym zamieszkują małżonkowie oraz wskazania tytułu prawnego, na podstawie którego zajmują tę nieruchomość (umowa użyczenia, najmu); wskazania, w jakiej części małżonkowie partycypują w kosztach utrzymania tej nieruchomości wraz z dokumentami potwierdzającymi rodzaj i wysokość wydatków poniesionych z tego tytułu w okresie od 1 lipca br.; f/ oświadczenia w przedmiocie miesięcznych wydatków ponoszonych na leczenie syna; g/ w związku z podniesioną we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okolicznością posiadania licznych zobowiązań kredytowych przedłożenia zaświadczeń z banków o aktualnym saldzie kredytów i wysokości ich miesięcznej raty, a jeżeli wnioskodawca zaprzestał spłaty kredytów bądź dokonuje ich nieterminowych spłat – podania kiedy ww. okoliczności wystąpiły; h/ oświadczenia, czy z majątku wnioskodawcy lub jego małżonki prowadzona jest obecnie egzekucja, a jeżeli tak przedłożenia dokumentów obrazujących aktualną wysokość egzekwowanych należności, ich rodzaju (czy są to zobowiązania wobec urzędu skarbowego, banków i innych instytucji finansowych, dostawców mediów, itp.) i zastosowane środki egzekucyjne. Skarżący został poinformowany, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 19 października 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Należało zatem przyjąć, że sam skarżący uniemożliwił, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy. Przypomnieć raz jeszcze należy, że obowiązkiem wnioskodawcy jest współpraca w zakresie udzielenia dodatkowych informacji, mających na celu weryfikację wskazanych we wniosku danych. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (czy to w całości, czy też w części). Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie ma on jakichkolwiek realnych możliwości poniesienia tych kosztów, bądź też ich uiszczenie spowoduje uszczerbek zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. Skarżący tego nie uczynił, co musi skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.