I SA/Gd 888/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za miesiące od czerwca 2010 r. do czerwca 2012 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego), złożonym na formularzu PPPr załączonym do skargi, "A" zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem o majątku i dochodach spółki wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 1.000.000,00 zł, zaś wartość jej środków trwałych według bilansu za ostatni rok wyniosła 1.837.062,10 zł. Spółka posiada rachunek bankowy, na którym na dzień 6 czerwca 2013 r. znajdowały się środki pieniężne w wysokości 23.812,43 zł. Ostatni rok obrotowy spółka zakończyła według bilansu stratą o wysokości 300.486,38 zł. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań osobę prawną można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie wskazanego przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2013 r. (doręczonym pełnomocnikowi spółki w dniu 19 sierpnia 2013 r.) wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: a) odpisu zeznania podatkowego za 2012 r., b) sprawozdania finansowego za 2012 r. (bilansu, rachunku zysków i strat na dzień 31 grudnia 2012 r. oraz informacji dodatkowej), c) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących historię i salda tych rachunków za okres ostatnich trzech miesięcy, d) dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu i dochodu (lub straty) za okres ostatnich trzech miesięcy, e) oświadczenia, czy z majątku spółki jest aktualnie prowadzona egzekucja, a jeżeli tak przedłożenia wszelkich dowodów jej dotyczących, f) oświadczenia, czy spółka posiada wymagalne zobowiązania (wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), których nie spłaca, jeżeli tak przedłożenia dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia, W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 23 sierpnia 2013 r. (data stempla pocztowego) spółka przedłożyła dodatkowe oświadczenia z dnia 20 sierpnia 2013 r. oraz odpisy: zeznania podatkowego za 2012 r. (CIT-8), sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2012, wyciągów z rachunku bankowego, rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 lipca 2013 r. i listy wierzycieli. Analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała, że spółka nie wykonała w sposób prawidłowy nałożonego na nią obowiązku zobrazowania swojej aktualnej sytuacji finansowej stosownymi dowodami. Podkreślić trzeba, że spółka wezwana została do przedłożenia wyciągów obrazujących zarówno historię jak i salda prowadzonego dla niej rachunku bankowego, podczas gdy przedłożony przez wnioskodawczynię wyciąg tych sald nie zawiera. Odzwierciedla on tylko historię księgowanych na tym rachunku transakcji (uznań i obciążeń) bez uwidocznienia stanu rachunku po wykonaniu ww. operacji. Tym samym nie wiadomo, jaka jest wysokość środków pieniężnych znajdujących się na tym rachunku, a nawet czy jego saldo jest ujemne czy dodatnie. Wiadomo jedynie, że w okresie od 1 maja do 31 lipca br. wpływy wynosiły 368.436,00 zł, zaś obciążenia stanowiły kwotę 406.789,48 zł. Nie mając informacji o wysokości zasobów finansowych, którymi dysponuje spółka, nie można ocenić, czy jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. W tych okolicznościach stwierdzić należy, iż to sama skarżąca uniemożliwiła dokonanie pełnej oceny jej sytuacji finansowej. Zachowanie spółki, polegające na selektywnym podawaniu informacji i przedkładaniu dokumentów, skutkuje bowiem niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z przedłożonych dokumentów wynika wprawdzie, że spółka zakończyła ubiegły rok obrotowy stratą w wysokości 300.486,38 zł, zaś okres od 1 stycznia do 31 lipca bieżącego roku także zamknęła ujemnym wynikiem finansowym w wysokości 197.157,49 zł, jednakże powyższe nie oznacza jeszcze, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy bowiem mieć na uwadze, że na dzień 31 grudnia 2012 r. spółka posiadała aktywa trwałe w wysokości 2.587.412,07 zł (w tym środki trwałe o wartości 1.837.062,10 zł oraz należności długoterminowe w kwocie 273.194,90 zł) oraz aktywa obrotowe w wysokości 177.738,45 zł (w tym należności krótkoterminowe w kwocie 91.468,69 zł), z jej majątku nie jest aktualnie prowadzona egzekucja, nie posiada ona wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych, zaś większość jej zobowiązań cywilnoprawnych stanowią zobowiązania względem podmiotów powiązanych. Zgodnie bowiem z przedłożonym bilansem za rok 2012 na łączną kwotę 1.495.552,24 zł zobowiązań długoterminowych przypada kwota 995.552,24 zł należności względem jednostek powiązanych, zaś na ogólną kwotę 2.873.201,92 zł zobowiązań krótkoterminowych należności względem ww. podmiotów stanowią kwotę 2.627.637,54 zł. Ze sporządzonej zaś przez spółkę w dniu 21 sierpnia 2013 r. listy wierzycieli wynika, że posiada ona łączne zadłużenie względem kontrahentów na kwotę 2.750.726,81 zł, z czego kwota 2.629.462,83 zł należna jest podmiotom powiązanym ze spółką (jej wspólnikom). Nadto z historii operacji księgowanych na rachunku bankowym spółki wynika, że tylko w okresie trzech miesięcy (od maja do lipca br.) poniosła ona znaczne koszty obsługi prawnej w wysokości 47.980,94 zł. Przede wszystkim zaś należy podkreślić, że w okresie ostatnich miesięcy (od maja do lipca br.) spółka dysponowała środkami finansowymi w łącznej kwocie 368.436,00 zł, które wpłynęły na jej rachunek bankowy, tj. w wysokości znacznie przekraczającej wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł. Tym samym mogła i powinna zabezpieczyć w tym celu odpowiednie środki finansowe, zwłaszcza, że jej przychody (uzyskane w okresie od 1 stycznia do 31 lipca br.) stanowiły kwotę 1.321.880,00 zł. Warto w tym miejscu wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż zobowiązania cywilnoprawne wnioskodawcy nie korzystają z pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, które winny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Przyznanie prawa pomocy stanowi bowiem odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę, co oznacza, że podejmowanie prób pozyskania środków na ich pokrycie jest konieczne, a strona nie może zastąpić tych działań wyłącznie żądaniem zwolnienia od obowiązku ich uiszczenia. W przypadku spółki zdobycie środków możliwe jest nie tylko przez ograniczenie innych wydatków, ale i chociażby w drodze pożyczki bądź kredytu. W konsekwencji uznano, iż wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.