I SA/Gd 889/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2018 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w z dnia 12 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia 19 października 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik US) orzekł o odpowiedzialności W.M. (dalej: strona, skarżąca) za zaległości podatkowe A Sp.j. (dalej jako "Spółka") z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2011 r. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zawnioskowała również o zawieszenie postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 201 ze zm.), dalej O.p. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego. Na powyższe postanowienie W.M. wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej umorzył postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 208 § 1 O.p. wskazując, że stało się ono bezprzedmiotowe wobec wydania w dniu 23 marca 2017 r. decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika US z dnia 19 października 2016 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej. Decyzja ta została doręczona w trybie art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 O.p. w dniu 10 kwietnia 2017r., w związku z czym postępowanie odwoławcze, którego zawieszenia domaga się strona, zostało zakończone. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 233 § 1 pkt 3 O.p. w zw. z art. 208 § 1 i art. 239 O.p., art. 122, art. 187 § 1 i § 2 w zw. z art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 O.p., art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. W uzasadnieniu skargi strona zakwestionowała skuteczność doręczenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 marca 2017 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej. Wskazała, że przesyłka była prawdopodobnie błędnie zaadresowana i nie otrzymała żadnego awiza. Podniosła również, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Względem wszystkich wspólników nie było prowadzone jedno postępowanie podatkowe, bowiem w stosunku do dwóch byłych wspólników Spółki wszczęto dwa odrębne postępowania, natomiast w stosunku do dwóch wspólników w ogóle go nie wszczęto. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca wskazała, że organ podatkowy ma obowiązek prowadzić postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego rozwiązanej spółki cywilnej oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników tej spółki za jej zaległości podatkowe z udziałem wszystkich osób będących w danym okresie wspólnikami tej spółki. Wystąpiła zatem kwalifikowana wada postępowania stanowiąca podstawę wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. W rozpoznawanej sprawie, skarga wniesiona została na postanowienie organu drugiej instancji umarzające postępowanie zażaleniowe w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności pani W.M. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki A sp.j. w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2011r. Strona w odwołaniu od decyzji Naczelnika US z dnia 19 października 2016r. domagała się bowiem zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia jej odpowiedzialności jako osoby trzeciej na podstawie art. 208 § 1 pkt 5 O.p. kwestionując skuteczność doręczenia spółce decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 23 lutego 2015 r. określającej tej spółce wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2011r. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zawieszenia postępowania w sprawie, a decyzją z dnia 23 marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika US z dnia 19 października 2016 r. orzekającej odpowiedzialność strony za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2011r. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie orzekające o umorzeniu postępowania zażaleniowego odpowiada prawu. Zgodnie z art. 208 § 1 Op. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis art. 233 § 1 pkt 3 O.p., stanowi z kolei, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. W myśl zaś art. 219 O.p., do postanowień stosuje się m.in. przepisy art. 208 O.p. Należy wskazać, że celem postępowania podatkowego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej co do jej istoty. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują jednak możliwość umorzenia postępowania, między innymi wtedy, gdy z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Przesłanka bezprzedmiotowości postępowania występuje, gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w toku postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Organ odwoławczy wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania nie tylko wówczas, gdy postępowanie było od początku bezprzedmiotowe z uwagi na jego podmiot lub przedmiot. Organ podejmuje takie rozstrzygnięcie również wówczas, gdy bezprzedmiotowość wystąpiła w toku postępowania, również w trakcie postępowania zażaleniowego. W okolicznościach niniejszej sprawy zachodzi bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego, gdyż w dniu 23 marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał decyzję, którą orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika US z dnia 19 października 2016 r. orzekającej odpowiedzialność strony za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2011r. Wydanie tej decyzji zakończyło więc postępowanie, którego zawieszenia żądała strona skarżąca. W związku z tym, postępowanie zażaleniowe wszczęte zażaleniem strony na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności strony jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki stało się bezprzedmiotowe, bowiem postępowanie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności strony jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki zostało zakończone decyzją z dnia 23 marca 2017 r. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 3 lipca 2012 r. w sprawie I FSK 1410/11 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym stwierdzono, że w sytuacji, gdy postępowanie odwoławcze zostało ostatecznie zakończone, bezprzedmiotowym stało się rozpatrywanie zażalenia w przedmiocie zawieszenia tegoż postępowania. Zakończonego już ostatecznie postępowania nie można bowiem zawiesić, jak również odmówić jego zawieszenia, skoro ono już się nie toczy. Reasumując, w sytuacji, gdy nie ma już przedmiotu zawieszenia, jakim jest toczące się postępowanie odwoławcze zakończone decyzją ostateczną, bezprzedmiotowym – w myśli art. 208 O.p. - stało się rozstrzyganie zażalenia na odmowę zawieszenia tegoż postępowania. Tym samym organ odwoławczy winien był na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 O.p., umorzyć postępowanie zażaleniowe. Poza granicami tej sprawy pozostają zarzuty strony co do legalności postępowania w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności strony jako osoby trzeciej, zakończonego wydaniem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 marca 2017 r. i skuteczności doręczenia tej decyzji. Podważenie skuteczności wejścia ww. decyzji do obrotu prawnego nie może być dokonywane w postępowaniu niniejszym, dotyczącym umorzenia postępowania zażaleniowego na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.