I SA/Gd 891/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Asesor WSA Danuta Oleś Protokolant – Monika Szymańska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotów kosztów postępowania. I SA/Gd 891/05 U z a s a d n i e n i e Działając na podstawie art. 162 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] odmówił uwzględnienia wniosku I. G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] ustalającej wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 z tytułu dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. W uzasadnieniu postanowienia podano, że przedmiotowe postępowanie wszczęto w dniu 18 marca 2004 r., w toku którego podatniczka ustanowiła w dniu 3 listopada 2004 r. pełnomocnika w osobie M. M. Pismem z dnia 4 listopada 2004 r., które po awizowaniu przez pocztę odebrane zostało w dniu 19 listopada 2004 r. organ podatkowy I instancji powiadomił pełnomocnika o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Natomiast w dniu 5 listopada 2004 r. podatniczka złożyła w kancelarii Urzędu Skarbowego pismo, w którym odwołała pełnomocnictwo ustanowione na rzecz M. M. oraz drugie pismo, w którym ustanowiła nowego pełnomocnika w osobie W. F. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] wydał decyzję o podanym wyżej zakresie, zaadresował na nazwisko pełnomocnika W. F. oraz wysłał pocztą w dniu 1 grudnia 2004 r. Tymczasem w dniu 30 listopada 2004 r. podatniczka złożyła w kancelarii organu podatkowego I instancji pismo, w którym poinformowała o kolejnej zmianie adresu zamieszkania. Ponadto w tym samym dniu nadała pocztą pisma o odwołaniu z dniem 30 listopada 2004 r. pełnomocnictwa udzielonego W. F. oraz drugie informujące o nieaktualnej zmianie adresu zamieszkania i planowym wyjeździe poza granice kraju na okres od 1 grudnia 2004 r. do 10 stycznia 2005 r. Oba pisma wpłynęły do kancelarii urzędu w dniu 2 grudnia 2004 r. Przesyłka pocztowa zawierająca przedmiotową decyzję z dnia [...] była awizowana dwukrotnie w dniach 3 grudnia 2004r. i 13 grudnia 2004r. Ostatecznie w dniu 20 grudnia 2004 r. decyzję odebrała w urzędzie pocztowym siostra pełnomocnika O. F. W przedstawionym stanie faktycznym organ odwoławczy uznał, iż decyzja pierwszoinstancyjna z dnia [...] została skutecznie doręczona pełnomocnikowi podatniczki – w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej – w dniu 17 grudnia 2004 r. Od tej decyzji B. D. jako pełnomocnik podatniczki ustanowiony w dniu 19 grudnia 2004 r. złożyła w dniu 3 stycznia 2005 r. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podatniczki stwierdził, że decyzja w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998 z tytułu dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach nie została podatniczce doręczona, zaś odwołanie wniesione zostało od decyzji "hipotetycznej". Po przytoczeniu treści przepisu art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej organ rozpatrujący wniosek podał, iż przywrócenie terminu może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W ocenie organu podatniczka nie uprawdopodobniła braku swojej winy, a wręcz przeciwnie, bowiem właśnie działania podejmowane przez podatniczkę w okresie poprzedzającym zakończenie postępowania stały się podstawową przeszkodą uniemożliwiającą wniesienie odwołania w terminie określonym ustawą. Odmawiając przywrócenia terminu organ rozpatrujący wniosek jako negatywną przesłankę rozstrzygnięcia przyjął, że podatniczka ustanawiając kolejnego pełnomocnika w czasie pobytu poza granicami kraju poinformowała o tym fakcie organ podatkowy dopiero w dniu 3 stycznia 2005 r. Dla organu oznaczało to, iż ustanowiony pełnomocnik mógł podejmować czynności od dnia umocowania (tj. 19 grudnia 2004 r.), czego jednak nie uczynił, gdyż nie nawiązał żadnego kontaktu z organem podatkowym w tym terminie. W skardze z dnia 15 października 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku I. G. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa formalnego, tj. art. 162 § 1 i art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że swój wniosek złożyła po upływie 7-dniowego terminu do jego złożenia oraz, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło z jej winy, a także naruszenie art. 121, art. 122 oraz art. 123 Ordynacji podatkowej i na tej podstawie wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała obszernie okoliczności towarzyszące złożeniu odwołania, a ponadto wspomniała o kwestiach związanych z doręczeniem decyzji pierwszo- instancyjnej, co powinno prowadzić do uznania braku winy w uchybieniu terminu, a tym samym odmowę przywrócenia terminu uznać za nieuzasadnioną. W odpowiedzi na skargę z dnia 21 listopada 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Według przepisów art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) cyt. dalej jako "ustawa p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tejże konstrukcji zwrócić należy uwagę, iż przed tut. Sądem zapadła również sprawa ze skargi skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] którym stwierdzono, że odwołanie od przedmiotowej decyzji pierwszoinstancyjnej wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zatem rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga pozostaje w niewątpliwym związku ze sprawą zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Gd 890/05. Skoro więc w tej ostatnio wymienionej sprawie zapadło orzeczenie, którym uchylono postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, to tym samym odpadła podstawa prawna zaskarżonego w sprawie niniejszej postanowienia, a mianowicie przywrócenia uchybionego terminu. Innymi słowy, jeżeli w sprawie I SA/Gd 890/05 Sąd stwierdził, iż nie można uznać za prawidłowe doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej, to tym samym wywołuje to taki skutek, iż od nie doręczonej decyzji nie przysługuje odwołanie, a zatem nie można uchybić terminowi do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie przytoczonego wyżej przepisu uznał, iż zaskarżone postanowienie nie może się ostać i dlatego należało go uchylić, niezależnie od granic skargi, na tej podstawie, że naruszało przepisy procedury powołanej w osnowie zaskarżonego postanowienia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono według art. 200 ustawy p.p.s.a. Nie orzekano w myśl art. 152 cyt. ustawy albowiem nie miał on zastosowania w sprawie.