I SA/Gd 898/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi B.R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 16 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Upomnieniem z dnia 13 listopada 2017 r. (doręczonym zobowiązanej w dniu 30 listopada 2017 r.) wierzyciel, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., wezwał zobowiązaną B. R. do uregulowania składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od lipca do września 2017 r. W dniu 11 stycznia 2018 r. wierzyciel wystawił na zobowiązaną tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący składki na ubezpieczenia zdrowotne za ww. okres. Podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego stanowiły deklaracje. W oparciu o ww. tytuł wykonawczy organ egzekucyjny, tj. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w G., dokonał na podstawie art. 79 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201) – zwanej dalej u.p.e.a. – zawiadomieniem z dnia 15 stycznia 2018 r. zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zobowiązana B. R. (dalej jako skarżąca) wniosła – z zachowaniem ustawowego terminu – zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Zdaniem skarżącej z jej majątku egzekwowane jest zobowiązanie, za które nie odpowiada, gdyż jest ono zobowiązaniem osoby prawnej, tj. B. Sp. z o.o. z siedzibą w G., a nie zobowiązaniem osoby fizycznej. Przerzucanie zaś odpowiedzialności za zobowiązania spółki z o.o. na jakikolwiek podmiot fizyczny stoi w sprzeczności z przepisami kształtującymi konkretną podmiotowość prawną. Nadto wskazała, iż jest emerytką i z tego tytułu są pobierane zobowiązania należne ZUS. Zobowiązanie jej do ponoszenia dodatkowych płatności wobec tego podmiotu oznacza podwójne uiszczanie przez nią składek, co jest bezprawne. Z tych względów skarżąca zarzuciła nieistnienie zobowiązania po jej stronie i niedopuszczalność egzekucji, a nadto brak uprzedniego doręczenia jej upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez skarżącą. Organ egzekucyjny, wskazując na treść art. 33 § 1 pkt 1, 4, 6 i 7 u.p.e.a., zakwalifikował podniesione przez skarżącą zarzuty jako: nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalności egzekucji oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jednocześnie stwierdzając ich niezasadność. W uzasadnieniu swego postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił, że w myśl art. 8 ust. 6 i art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.) – zwanej dalej u.s.u.s. – dochodzone należności obciążają skarżącą, a nie B. Sp. z o.o., zaś obowiązek podwójnego opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne wynika z przepisów art. 66 ust. 1 i art. 82 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1938 ze zm.) – zwanej dalej u.ś.o.z. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w G. zauważył, że skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na nieistnienie obowiązku, a w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, organ egzekucyjny wskazał, że upomnienie nr [...] zostało skarżącej doręczone w dniu 30 listopada 2017 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, w którym podtrzymała wszystkie zgłoszone zarzuty oraz powieliła ich uzasadnienie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. postanowieniem z dnia 16 lipca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że do opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej zobowiązana jest skarżąca, a nie B. Sp. z o.o., której jest jedynym wspólnikiem. Wynika to z art. 84 ust. 1 u.ś.o.z., zgodnie z którym składkę na ubezpieczenie zdrowotne co do zasady opłaca osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu. Przepisy szczególne nie przewidują, aby spółka z ograniczoną odpowiedzialnością opłacała składkę zdrowotną za jedynego wspólnika. Zdaniem organu odwoławczego organ egzekucyjny trafnie wskazał, że art. 82 ust. 1 u.ś.o.z. ustanawia generalną zasadę wielokrotnego opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku zyskiwania przychodów z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Również zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. jest bezzasadny. Ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru wynika, że upomnienie z dnia 30 listopada 2017 r. doręczono skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 30 listopada 2017 r. Odbiór przesyłki pocztowej skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem. Pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości oraz potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. W ocenie organu odwoławczego organ egzekucyjny prawidłowo uzasadnił również nieuwzględnienie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 93 ust. 1 u.ś.o.z. składki na ubezpieczenie zdrowotne nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Jak z kolei stanowi art. 24 ust. 2 u.s.u.s. składki nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 16 lipca 2018 r. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących obowiązku opłacania składek na podstawową opiekę zdrowotną oraz przepisów dotyczących odpowiedzialności spółek handlowych za swoje zobowiązania. Rozwijając podniesione zarzuty, skarżąca ponownie wskazała, iż egzekwowane zobowiązanie jej nie obciąża, gdyż jest zobowiązaniem spółki z o.o., której jest prezesem, a nie jej prywatnym zobowiązaniem, i z tych względów nie może być egzekwowane z jej majątku. Zdaniem skarżącej w świetle przepisów kodeksu spółek handlowych brak jest podstaw, by przerzucać na nią zobowiązania względem ZUS, za które odpowiada sama spółka z o.o., byłoby to bowiem sprzeczne z przepisami kształtującymi podmiotowość prawną tej spółki, doprowadzając do naruszenia zasady odpowiedzialności spółki (ograniczonej tylko do jej majątku własnego). Niemniej nawet gdyby przyjąć odpowiedzialność skarżącej jako prezesa spółki za jej zobowiązania, to dochodzi do bezzasadnej i nieuczciwej sytuacji, gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne jest pobierana od jednej osoby dwukrotnie. Skarżąca jest bowiem emerytką i już z tego tytułu pobierane są od niej składki na ubezpieczenie zdrowotne należne ZUS. Zobowiązanie jej do ponoszenia dodatkowych płatności wobec tego podmiotu skarżąca uważa za niesprawiedliwe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 66 ust. pkt 1 lit. c) u.ś.o.z. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. W myśl art. 5 pkt 21 u.ś.o.z., użyte w niej określenie osoby prowadzącej działalność pozarolniczą oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2017 poz. 1778 ze zm.) zwanej dalej "s.u.s. ". Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 6 pkt 4 u.s.u.s., za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Z przytoczonych przepisów wprost wynika, iż ustawodawca na gruncie regulacji dotyczących systemu ubezpieczeń społecznych i świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych uznał wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność. W rozpoznawanej sprawie nie budzi zaś wątpliwości i nie jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami, że skarżąca jest wspólnikiem B. Sp. z o.o. z siedzibą w G. wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [...]. Co istotne, skarżąca posiada 100% udziałów tej spółki, a zatem ww. spółka jest jednoosobową spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Stosownie do art. 84 ust. 1 u.s.o.z. składkę na ubezpieczenie zdrowotne co do zasady opłaca osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wyjątki, o których mowa w art. 84a-86 u.s.o.z., nie przewidują sytuacji, w której spółka z ograniczoną odpowiedzialnością opłacała składkę zdrowotną za jedynego wspólnika. Skarżąca, będąc wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jest zobowiązana do uiszczania składek zdrowotnych z tego tytułu, gdyż w świetle cytowanych przepisów jest osobą prowadzącą pozarolniczą działalność i podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Stosownie do art. 1a ust. 20 u.p.e.a. przez zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym. Tym samym nie ma racji skarżąca, podnosząc, iż z jej majątku egzekwowane jest świadczenie, które jej nie obciąża. Zobowiązaną do uiszczenia w terminie egzekwowanych składek zdrowotnych była skarżąca, a nie jednoosobowa spółka z o.o., której jest prezesem. Tym samym nie doszło, jak zarzuca skarżąca, do przerzucenia na nią odpowiedzialności za inny podmiot. Okoliczność sprawowania przez skarżącą funkcji prezesa w organie jednoosobowej spółki z o.o. nie ma w sprawie żadnego znaczenia, gdyż nie jest z nią związany obowiązek regulowania należnych składek zdrowotnych, ciążący na skarżącej. Przechodząc zaś do zarzutów dotyczących podwójnego oskładkowania na ubezpieczenie zdrowotne skarżącej, wskazać należy, iż zgodnie z art. 82 u.ś.o.z. w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Przywołany art. 66 ust. 1 u.ś.o.z. wymienia wśród osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zarówno osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą (pkt 1 lit.c), jak i osoby pobierające emeryturę lub rentę (pkt 16). W konsekwencji należy stwierdzić, że skarżąca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z dwóch tytułów, tj. z pobierania emerytury oraz prowadzenia działalności gospodarczej (przez co ustawodawca rozumie również bycie wspólnikiem jednoosobowej spółki z o.o.). Powyższe oznacza, że podwójne oskładkowanie, z którym nie zgadza się skarżąca, zostało przewidziane wprost przez ustawodawcę. Brzmienie przywołanych przepisów jest jednoznaczne i nie pozwala na wyprowadzenie wniosków przeciwnych. Subiektywne poczucie skarżącej o niesprawiedliwości tych przepisów, nie może być argumentem świadczącym o ich nielegalności. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, iż słusznie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Końcowo, odnosząc się do podnoszonego przez skarżącą konsekwentnie na etapie postępowania administracyjnego aczkolwiek pominiętego w skardze zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a, Sąd uznaje go za gołosłowny. Niewątpliwe doręczenie zobowiązanemu pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego jest zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., co do zasady warunkiem dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji administracyjnej bez zrealizowania tego obowiązku, jest niedopuszczalne, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (jednakże nie mają one w rozpoznawanym przypadku zastosowania). Należy jednakże podkreślić, że wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony, gdyż wierzyciel – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. – działając na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., wystawił w dniu 13 listopada 2017 r. upomnienie, które zostało zobowiązanej doręczone w dniu 30 listopada 2017 r., na co dowody znajdują się w aktach administracyjnych sprawy (k. 1 i 2). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.