I SA/Gd 90/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 14 grudnia 2016 r., złożonym na formularzu PPF i dołączonym do skargi, którego braki formalne zostały uzupełnione w dniu 13 lutego 2017 r., skarżąca A. H. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części lub tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), skarżąca podała, że jest matką samotnie wychowującą troje małoletnich dzieci, na które pobiera świadczenia wychowawcze (500+) w łącznej kwocie 1.500 zł oraz zasiłki rodzinne w łącznej kwocie 220 zł. Skarżąca przebywa na urlopie macierzyńskim i z tego tytułu otrzymuje zasiłek w kwocie 720 zł miesięcznie. Poza nieruchomością rolną nie posiada żadnego innego majątku. Do swoich stałych miesięcznych zobowiązań skarżąca zaliczyła opłatę za czynsz najmu w kwocie 600 zł, inne opłaty w kwocie 150 zł oraz zakup opału w kwocie 400 zł. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za budzące wątpliwości co do stanu rodzinnego skarżącej, a w konsekwencji niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji finansowej. W aktach sprawy znajdują się bowiem dokumenty, które wskazują, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z A. H. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 28 lutego 2017 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., skarżąca została wezwania do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ oświadczenia, czy nadal pozostaje w związku małżeńskim z A. H.; jeżeli tak – przedłożenia oświadczenia małżonka w przedmiocie posiadanych przez niego składników majątku wymienionych w rubryce 7 formularza PPF oraz dokumentów obrazujących źródła i wysokość osiąganych przez niego miesięcznych dochodów netto wraz ze wszystkimi dodatkami i dochodów osiągniętych w okresie od 1 grudnia 2016 r. (jeżeli małżonek jest osobą bezrobotną – przedłożenia decyzji/zaświadczenia z urzędu pracy); w przypadku, gdy skarżąca nie pozostaje w związku małżeńskim – złożenia oświadczenia, czy otrzymuje alimenty na rzecz małoletnich dzieci, a jeżeli tak – przedłożenia dokumentu obrazującego ich wysokość; b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), maklerskich i innych, na których są gromadzone środki pieniężne, obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków za okres od 1 grudnia 2016 r.; w przypadku ich nieposiadania – złożenia oświadczenia o ich nieposiadaniu przez każdego z małżonków; c/ dokumentów potwierdzających wysokość wypłacanego skarżącej zasiłku macierzyńskiego, przyznanych jej zasiłków rodzinnych oraz świadczeń wychowawczych (500+); d/ oświadczenia, czy skarżąca lub jej małżonek otrzymują pomoc finansową lub rzeczową od rodziny lub innych osób prywatnych; jeżeli tak – wskazania wysokości, rodzaju i częstotliwości udzielanej pomocy wraz z dowodami potwierdzającymi tę okoliczność (oświadczenie osoby udzielającej pomocy); e/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez skarżącą i jej małżonka w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania rodziny (opłat za czynsz najmu, energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz odpadów, telefon, internet, zakup opału itp.); f/ dowodu obrazującego aktualny stan zaległości podatkowych skarżącej oraz jej zadłużenia wobec banków. Poinformowano skarżącą, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania jej prawa pomocy. Wyjaśniono także, że nie jest zobowiązana do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonka wyłącznie w sytuacji, gdy został orzeczony rozwód lub separacja, bądź też małżonkowie są w trakcie rozwodu (separacji) a skarżąca przedłoży dokumenty, które potwierdzałyby ww. okoliczności (orzeczenie sądu, odpis wniesionego pozwu). Powyższe wezwanie skutecznie doręczono skarżącej w dniu 8 marca 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). Skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Należało zatem przyjąć, że sama skarżąca uniemożliwiła, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji rodzinnej i finansowej. Zaniechanie skarżącej w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie jej prawa pomocy. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.