I SA/Gd 901/23
WyrokWSA w Gdańsku2024-03-05
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Joanna Zdzienicka – Wiśniewska, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne doręczenie tytułów wykonawczych, które już wcześniej skutkowały wszczęciem postępowania egzekucyjnego, może stanowić podstawę do ponownego zgłoszenia zarzutu wygaśnięcia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej, jeśli zarzut ten był już przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wadliwe, wynikające z pomyłki, ponowne doręczenie tytułów wykonawczych nie skutkuje wszczęciem kolejnego postępowania egzekucyjnego i tym samym nie wywołuje skutku ponownego rozpatrzenia zarzutu wygaśnięcia obowiązku. Zarzut taki, jeśli był już przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu, jest niedopuszczalny na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o niedopuszczalności zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzut dotyczył wygaśnięcia obowiązku zapłaty podatku VAT z uwagi na ograniczoną odpowiedzialność spadkobiercy (przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza). Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzut za niedopuszczalny, ponieważ był on już przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy, wskazując, że ponowne doręczenie tytułów wykonawczych nie wszczęło nowego postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka – Wiśniewska (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi Ł. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr 2201-IEW.720.46.2023.ARS w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
W dniu 11 maja 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie doręczył przedstawicielowi ustawowemu Ł. G. tytuły wykonawcze z dnia 13 marca 2023 r. o numerach [...].
Te same tytuły wykonawcze zostały wcześniej doręczone przedstawicielowi ustawowemu skarżącej w dniu 28 marca 2023 r., co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec 2014 roku – czerwiec 2015 roku, listopad 2015 roku – styczeń 2016 roku, marzec 2016 roku – wrzesień 2016 roku wraz z odsetkami za zwłokę. Podstawą wystawienia tytułów wykonawczych była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 5 stycznia 2023 roku utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie z 26 maja 2022 roku, określającą małoletniej Ł. G. oraz pozostałym spadkobiercom wysokość zobowiązania z tytułu podatku.
W piśmie z 31 marca 2023 roku przedstawiciel ustawowy Ł. G. wniósł w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarzut na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej u.p.e.a.), tj. zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.
W piśmie z 16 maja 2023 roku skarżąca ponownie złożyła w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarzut na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. dotyczący wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.
W ocenie strony zarzut jest uzasadniony z uwagi na ograniczoną odpowiedzialność wynikającą z przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza i tym samym odpowiedzialności tylko do wartości ustalonego w wykazie stanu czynnego spadku.
W wyniku rozpatrzenia ww. zarzutu Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie postanowieniem z 13 czerwca 2023 roku stwierdził niedopuszczalność zarzutu z uwagi na jego rozpatrzenie w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym.
W złożonym zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące prowadzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie z 12 marca 2023 roku, w sytuacji, w której zobowiązanie Skarżącej do zapłaty należności wygasło.
Postanowieniem z 3 sierpnia 2023 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie.
Organ drugiej instancji wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak podstaw do ponownego rozpatrzenia zarzutu wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku. Nie jest sporne, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z 26 czerwca 2023 roku uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji z 28 kwietnia 2023 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Okoliczność ta potwierdza, że zgłoszony kolejny zarzut nie podlega rozpatrzeniu z uwagi na rozpoznanie zarzutu w innym postępowaniu administracyjnym.
We wniesionej skardze skarżąca, reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
- art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące prowadzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie z dnia 13 marca 2023 r., w sytuacji, w której zobowiązanie Strony do zapłaty należności wygasło, gdyż Strona posiada ograniczoną odpowiedzialność wynikającą z przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza i odpowiada tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza stanu czynnego spadku, a wysokość ta została już przekroczona;
- art. 1012 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1360, dalej k.c.) poprzez jego niezastosowanie skutkujące całkowitym pominięciem faktu przyjęcia spadku po zmarłym K. G. z dobrodziejstwem inwentarza, w sytuacji, kiedy Strona przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza i został sporządzony wykaz inwentarza;
- art. 1031 § 2 k.c. w zw. z art. 1012 k.c., poprzez jego niezastosowanie, skutkujące prowadzeniem egzekucji ponad stan czynny spadku w sytuacji, kiedy występuje ograniczenie postępowanie egzekucyjnego do stanu czynnego spadku, który został określony w wykazie inwentarza;
- art. 59 § 7 u.p.e.a. w zw. z art. 1031 § 2 k.c., poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, kiedy postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko spadkobiercom po zmarłym K. G. winno zostać umorzone w całości z uwagi na prowadzenie postępowania egzekucyjnego ponad stan czynny spadku;
- art. 59 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 1031 § 2 k.c., poprzez jego niezastosowanie skutkujące brakiem umorzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji, kiedy postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko spadkobiercom po zmarłym K. G. winno zostać umorzone w całości z uwagi na prowadzenie postępowania egzekucyjnego ponad stan czynny spadku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych postanowień z prawem.
W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo stwierdził niedopuszczalność złożenia przez skarżącą kolejnego zarzutu wygaśnięcia obowiązku zapłaty należności jako konsekwencji przekonania o skutkach ponownego doręczenia ww. tytułów wykonawczych.
Organ prawidłowo ustalił przebieg postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2014 r. do czerwca 2015 r., od listopada 2015 r. do stycznia 2016 r. oraz od marca 2016 r. do września 2016 r.
Tytuły wykonawcze (sześć) z dnia 13 marca 2023 r. zostały doręczone przedstawicielowi ustawowemu skarżącej w dniu 28 marca 2023 r., zatem w tej dacie wszczęte zostało, zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne w stosunku do majątku małoletniej Ł. G..
W dniu 11 kwietnia 2023 r. do organu wpłynęło pismo przedstawiciela ustawowego skarżącej zawierające zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zgłoszony na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w związku z twierdzeniem o wygaśnięciu obowiązku.
Zarzut był przedmiotem postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kościerzynie z 28 kwietnia 2023 r. Na postanowienie o oddaleniu zarzutów skarżącej wniesione zostało zażalenie (25 maja 2023 r.).
Nie jest okolicznością sporną, że w dniu 11 maja 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kościerzynie ponownie doręczył przedstawicielowi ustawowemu skarżącej sześć tytułów wykonawczych, których doręczenie uprzednie w dniu 28 marca 2023 r. wszczęło postępowanie egzekucyjne.
Organ prawidłowo wskazuje, że wadliwe, wynikające z pomyłki, ponowne doręczenie tytułów wykonawczych nie skutkowało wszczęciem kolejnego postępowania egzekucyjnego. Z tej przyczyny nie wywołuje skutku ponownego rozpatrzenia zarzutu zgłoszonego przez skarżącą na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w związku z przekonaniem o wygaśnięciu obowiązku w całości lub w części.
Należy podkreślić, że ponownie zgłoszony zarzut realizuje zasadę ostrożności procesowej, jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nie może być rozpoznany jako zgłoszony w sprawie postępowania, które nie zostało wszczęte. Ochrona praw procesowych strony jest dokonywana w postępowaniu zainicjowanym tożsamym zarzutem zgłoszonym w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego w dniu 28 marca 2023 r. na podstawie tych samych tytułów wykonawczych.
W ocenie Sądu nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Uzasadnienie zarzutu dotyczy ograniczenia odpowiedzialności skarżącej za długi spadkodawcy w granicach przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza – do wartości ustalonego w wykazie inwentarza stanu czynnego spadku. Zarzut ten był przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu, co stanowiło podstawę wskazania zaskarżonej podstawy prawnej – art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. niedopuszczalności zarzutu podniesionego w niniejszej sprawie. Niedopuszczalny jest zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut ten jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu.
Z tej przyczyny organ, który wskazał niedopuszczalność zarzutu, nie dokonał jego oceny. Powyższe skutkuje stwierdzeniem, że zgłoszone zarzuty naruszenia art. 59 § 1 i 7 u.p.e.a. oraz niezastosowania art. 1012 i art. 1031 § 2 k.c. nie zasługują na uwzględnienie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło